
Sign up to save your podcasts
Or


Amaziko emfundo ephakamileyo kwilizwe loMzantsi Afrika ajamelene nemingeni emandla, nequka iingxaki ekwamkelweni kwabafundi, xa kuthelekiswa nezicelo zabo, ukungaqesheki kwabafundi xa begqibile ukufunda, nokujongelwa phantsi kweekholeji zoqeqesho, iiTVET, nezibonwa njengezinokuba sisisombululo kule ngxaki. Unyaka nonyaka, iidyunivesiti zeli zikhala ngokungabi nazithuba, nto leyo ekhokelela kwelokuba abanye abafundi bahlale emakhaya, bangaqhubi nezifundo zabo xa sele bephumelele ibanga le-matriki. Kukho izimemelelo zokuba mayiguqulwe indlela asebenza ngayo la maziko, khon' ukuze akwazi ukwamkela abafundi abathe xhaxhe. Ukuxoxa banzi ngalo mba neminye, phulaphuli ushicilelo uAyabonga Kekana alwenze nosihlalo wekomiti ejongene nemfundo ephakamileyo epalamente, uWalter Litsie. Ukanti emnxebeni ekwabambe ingcali kwimiba yezemfundo, uGqirha Thembinkosi Twalo...
IBhanka enguvimba yeloMzantsi Afrika, ibambisene nesebe lezemfundo esisiseko kunye neBhodi yeeMviwo eziZimeleyo (i-IEB), ibhengeze iphulo lezikolo lekomiti yemigaqo nkqubo yezezimali, iMonetary Policy Committee ngelasemzini. Eli phulo nelingena kunyaka weshumi elinesithathu kungoku nje, lijolise ekuvuseleleni uthando lwezoqoqosho nezibalo kubafundi bebanga leshumi, logama likwabonisa ngamathuba emisebenzi kwiibhanki zeli. Ukusabela banzi ngoku, emnxebeni u-Amanda Xhala ubambe oligosa eliyintloko lezonxibelelwano kwibhanka enguvimba, uThoraya Pandy...
Yamkelwe ngezimvo ezahlukileyo intetho kamongameli uCyril Ramaphosa engobume besizwe, ayenze ngokuhlwa kwayizolo. Le ntetho nebiyeyokuqala kulawulo lwesixhenxe noluphantsi korhulumente wobumbano lwesizwe, ihlakulelwe kukukhankanywa kwamajoni omkhosi wokhuselo woMzantsi Afrika alishumi elinesine athe awela kwilizwe laseDemocratic Republic of Congo, nalapho ebethunyelwe kumsebenzi wogcino-cwangco. Phakathi kwezicwangciso athe wazikhankanya umongameli, seso sokuba bonke abemi boMzantsi Afrika ngokwahluka kwabo babuthelane ndawonye kwiingxoxo zesizwe ukuze kuxovulwe ikamva leli lizwe. Emnxebeni ngoku sinaye umhlalutyi wezopolitiko ugqirha Nkosikhulule Nyembezi...
Uhlumo loqoqosho nokudalwa kwemisebenzi yeminye yemiba ephambili ekulindeleke ukuba umongameli Cyril Ramaphosa athethe ngayo kwintetho yakhe engobume besizwe namhlanje. URamaphosa uzakusebenzisa eli thuba ukudakanca izinto azakugxila kuzo urhulumente, izicwangciso zonyaka nokuchaza ngezinto ezenziwe ngurhulumente kunyaka ophelileyo nakwiminyaka egqithileyo. Ngethuba kuvulwa ipalamente kunyaka ophelileyo, emva kokusekwa korhulumente wobumbano, uphuhliso loqoqosho, ukuphuculwa kweziseko nokuqubisana noomasipala abangaqhubi kakuhle, zezinye zezinto ezazihamba phambili kwintetho kaRamaphosa. UAyabonga Kekana uncokole nomhlalutyi wezopolitiko uGqirha Nkosikhulule Nyembezi…
Usekela-mphathiswa wemfundo esisiseko, uGqirha Regina Mhaule, ukugxininisisile ukuzibophelela kukarhulumente ekuxhobiseni abafundi kwizikolo zikarhulumente ngezakhono ezidingekayo, ezizakwenza ukuba kubelula ukungena kwizithuba zengqesho. UMhaule ebethetha kumsitho wokuphehlelelwa kwee-labhoratri ezimbini zezifundo ze-robotics kwizikolo zamabanga aphakamileyo ezimbini eziqhube kakuhle kakhulu kwiphondo iMpuma Koloni. Ezi zikolo, iSoqhayisa kwakunye neCingani eMotherwell eGqeberha, zingabaxhamli botyalomali oluxabisa izigidi zeerandi olwenziwe ngabathathi-nxaxheba babucala. USisipho Ngcumbe usiqulunqele le ngxelo...
Isebe lezempilo eMpuma Koloni liphawula iveki yokwazisa uluntu ngokukhulelwa kwabantwana nanjengoko liqhubeka lisanda inani labantwana abakhulelwayo kweliphondo. Yilonto ke kwinkqubo ndaba yethu sithe masikrwece ogumlawuli kwingingqi i Sarah Baartman apha kwisebe lezempilo ugqirha Bulelwa Mzileni....
Usekela-mongameli uPaul Mashatile, uqinisekise uluntu loMzantsi Afrika ngokuqulathwe kumthetho ongqamene nokoxuthwa komhlaba kubaniniwo, khon' ukuze usetyenziswe ngumbuso, iLand Expropriation Act ngolwasemzini. UMashatile ebethetha kwindibano yesigqeba solawulo kumbutho woomasipala kweli, iSALGA, eKapa kwiNtshona Koloni namhlanje. UZukiswa Tshume uza nengxelo esiyiqulunqelwe ngu Zara Groenewald...
Umphathiswa wesebe lezobulungisa nophuhliso lomgaqo siseko, uMmamoloko Kubayi, ubhengeze ukuba abemi boMzantsi Afrika bazakukwazi ukubona uluhlu lwabantu abaxhaphaza ngokwesondo nabo bempatho mbi esekelezelwe kwisini. Ayabonga Kekana ubambe udliwano ndlebe nophuma kumbutho olwela amalungelo wabantwana kweli u Shaheeda Omar.
Unpacking DRC conflict with Public and international affairs researcher Advocate Sipho Mantula and political analyst, Dr Mkhuseli.
UMongameli waseMelika uDonald Trump, utyhola iinkokheli zo Mzantsi Afrika ngokwenza ububi obufana nokupasisa imigaqo -nkqubo yokuthathwa komhlaba ngaphandle kwembuyekezo. UTrump ugrogrise ngokuyeka ukuxhasa ngemali eli lizwe. Oku ukubhale kwikhasi lonxibelelwano etyhola uMzantsi Afrika ngokoxutha umhlaba watsho esithi elilizwe liziphethe kakubi ezinye iintlanga kweli. Emnxebeni sinaye umhlalutyi wezopolitiko Nkosinathi Breakfast..
From the publisher's feed
trufm News and Current Affairs. Brought to you by SABC News.