
Sign up to save your podcasts
Or


Umphathiswa wemfundo esisiseko uSiviwe Gwarube uthi akubangakho ziganeko zixhomis'amehlo ezichaziweyo kusuku lokuqala lokuvulwa kwezikolo. uGwarube ubetyelele ezinye izikolo kwiphondo leMpuma Koloni, kuquka isikolo sembali samabanga aphakamileyo i Healdtown, ukuya kuhlola ukulungela kwaso inkqubo yokufunda nokufundisa kunyaka ka 2025. Masive ingxelo ku Lubabalo Dada...
Banyanzelisa ukuqeshwa isigxina ootitshala abahlohla kwinqanaba lophuhliso, uGrade R. Bakwanyanzelisa ukuxhamla kumaqithi-qithi afana neMedical Aid, nawomhlala-phantsi kwingqesho yabo lisebe lezemfundo esisiseko. Ukuva banzi ngoku, emnxebeni u-Ayabonga Kekana ubambe umongameli wombutho i-South African Early Childhood Development Teachers Union, uGqirha Bafana Langa.
Isebe lophuhliso loluntu kuzwelonke lithi lizakuvulela ithuba kwabo bangaqhubanga kakuhle kwibanga leshumi ukuba basebenzise iinkonzo ze-call centre yabo ukufumana iinkonzo zothuthuzelo ngokwasemphefumlweni. Le Call Centre yenzelwe ukunika iinkonzo kwabo bangamaxhoba empatho mbi esekelezwe kwisini. Eli sebe libenegalelo ngeenkonzo elibonelela ngazo kubafundi abenza ibanga leshumi, nabasuka kumakhaya atsala nzima. Ukuncokola banzi ngoku, emnxebeni u-Ayabonga Kekana ubambe ophuma kwiSebe lophuhliso loluntu, uLumka Oliphant...
Iphondo iMpuma Koloni liye labonisa ukukhula okuzinzileyo ngokubhekiselele kwiqondo lempumelelo kwibanga lematriki kule minyaka idlulileyo, nalapho kunyaka ka-2023 eli phondo laye laphumelela ngomyinge we 81.4%. Oku kwaalibeka eli phondo kwindawo yesithandathu kwisizwe siphela. Ukanti ngomso kulindeleke ukuba kukhutshwe iziphumo zematriki zika 2024 ngokusesikweni. Ukuva okulindelekileyo, emnxebeni uYolanda Kambile uncokole nesithethi seSebe lezemfundo eMpuma Koloni, uMalibongwe Mtima...
Iqela i ANC kufuneka lizihlaziye lona ngokunokwalo ngaphakathi okanye lijongane nomngcipheko wokutshabalala. La ngamazwi omongameli weli qela uCyril Ramaphosa xeshikweni ewisa intetho yekomiti yesigqeba esiphezulu - i January 8 statement kumabala i Mandela Park eKhayelitsha eKapa izolo. Lo msitho nobanjwa rhoqo ngonyaka, uza kanye xa eli qela liphulukene neevoti kunyulo jikelele lwanyakenye okokuqala kwiminyaka engamashumi amathathu. Ukanti uRamaphosa ukholelwa ukuba i ANC ingazibuyisa ezi voti ngokuthi izibhence kwakunye nomanyano. Uvule intetho yakhe ngokukhwel'ezehlela kwiqela i Democratic Alliance nelilihlakani layo kurhulumente wobumbano lwesizwe nelilawulayo kwiphondo leNtshona Koloni, esithi abantu baseNtshona Koloni bayaqhubeka nokujongana nentswela ngqesho, intlupheko nokungalingani, miba leyo iqandusela ulwaphulo mthetho, udushe, impatho mbi yamanina, ukusetyenziswa kweziyobisi ngokugqithisileyo neminye imiba. Ukungena nzulu kule ntetho yomongameli we ANC uCyril Ramaphosa, emnxebeni ngoku sinalo ilungu lesigqeba esiphezulu kwi ANC uStella Ndabeni Abrahams ngokunjalo nomhlalutyi wezopolitiko uGqirha Nkosikhulule Nyembezi...
Isebe lophuhliso loluntu eMpuma Koloni livakalise inkxalabo ngokwenyuka kwenani lokulahlwa kweemveku kweli phondo. Susela ngoMarch wonyaka ophelileyo, phantse ibe ngabantwana abangamashumi amane abathe balahlwa, nalapho kwisiganeko sakutsha nje, kuqukwa umntwana oneveki ezelwe nofunyenwe efakwe eplastikhini kwibhulorho yaseMdantsane ngaphandle kwaseMonti. Ngoko mthetho, ukulahla umntwana lulwaphulo mthetho, kwaye ubani angabekwa ityala atshutshiswe. Kodwa ukuva banzi ngalo mba, emnxebeni sibambe isithethi sesebe lophuhliso loluntu, uMpumzi Zuzile...
Owona mbutho mdala wezopolitiko e-Afrika owawusilwa nenkqubo yengcinezelo nobuKoloniyali, i-ANC, namhlanje ugqiba iminyaka eyi-113, wasekwayo. Lo mbutho wasekwa ngonyaka ka-1912 eBloemfontein. Ngo-1994 wabaselulawuleni okokuqala phantsi kwenkqubo yeDemokhrasi ngokukhokhelwa ngu Bawo uNelson Mandela. Kunyulo lonyaka odlulileyo i-ANC iphulukene nolawulo okokuqala kwiminyaka engamashumi amabini anethoba ulawula wodwa kuzwelonke nakumaphondo. Kwakule minyaka, lo mbutho ubenemingeni eli qela ebangele iintanda kuwo nokuba uphulukane nenkxaso. Izityholo zorhwaphilizo, ubunkokheli obuhexayo, iintanda phakathi embuthweni zezinye izinto ezichaphazele lo mbutho. UAyabonga Kekana uncokole Gqirha Nkosikhulule Nyembez, ngembali nekamva le-ANC kwezopolitiko.
Unobhala jikelele we-ANC uFikile Mbalula, uthi lo mbutho uzakuthatha amanyathelo ngakumalungu angaziphathi kakuhle. Uthethe neentatheli kwibala iNelson Mandela Park eKhayelitsha eKapa, nalapho lo mbutho uzakubambela umsitho wawo weJanuary 8th Statement. UMbalula uthi iANC iqinisekile ukuba izakuligcwalisa eli bala. Nangona kunjalo, amalungu alo mbutho afana noTony Yengeni ebesoloko eligxeka eli bala esithi ukusetyenziswa kwalo kubonisa ukuba akulindelwanga bantu baninzi. UMbalula uthi uTony Yengeni kwakunye no Obed Bapela, bazakubizelwa kwinkqubo yoluleko nanjengoko ebatyhola ngokurhuqela igama lombutho eludakeni. UAyabonga Kekana unodliwano ndlebe nomhlalutyi wezopolitiko uNjingalwazi uNtsikelelo Breakfast…
Nanjengoko sele lisemnyango ixesha lokuvulwa kwezikolo kunyaka u 2025, isebe lezemfundo esisiseko kwiphondo leMpuma Koloni kulindeleke ukuba liqhube umsebenzi wokuphendla ukukulungela kwezikolo ukufunda nokufundisa, nalapho ngokwesiqhelo lisithi ekuqaleni konyaka ngamnye linikezele inkxaso edingwa zizikolo, liqaphela nemingeni engathi ibenefuthe elibi kwinkqubo yokufunda nokufundisa. Ukanti mkhulu umqela osele uhanjiwe eminyakeni ukuqinisekisa ukuba zonke izikolo zikulungele ukufunda nokufundisa zisuka nje ngosuku lokuqala zivulwa izikolo. Ukanti ke akubi njalo kuzo zonke izikolo ingakumbi ezo zisemaphandleni nasezilokishini ngenxa yeengxaki ezahlukileyo nesizakuthi sizishukuxe kule nkqubo. Ukusincedisa ukuxovula ukulungela kokuvulwa kwezikolo ephondweni-emnxebeni ngoku sinaye usekela mlawuli ekwangumanejala weenkqubo zezikolo kwiphondo leMpuma Koloni u Thembani Mtyida....
From the publisher's feed
trufm News and Current Affairs. Brought to you by SABC News.