Acı, tatlı, mayhoş

Acı, tatlı, mayhoş

By NTVRadyoArtsFood
Download on the App Store

All Acı, tatlı, mayhoş episodes

  • HİKAYE VE TARİFLERLE: Mercimek

    Bu hafta konumuz Anadolu’nun kadim bakliyatı mercimek. Hikaye ve tariflerle Aylin Öney Tan'dan dinleyin.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    17 min
  • Mercimekli dondurma

    Mercimek ile soğanın apayrı bir lezzet uyumu var. Mercimek dondurmasında mercimek sade suya haşlama bir püre ama üzerine konan gevremiş soğan kızartmasıyla müthiş bir lezzet haline geliyor. Mercimeğin üzerinde bol kıpkırmızı bakır gibi kavrulmuş soğan olunca hemen aklımıza gelen bir diğer yemek ise müceddere olur. Kıbrıs mutfağında çok sevilen, benzer şekilde Lübnan, Suriye ve Mısır mutfaklarında da neredeyse milli yemek gibi olan müceddere de mercimek ve soğan ikilisinin uyumuna dayalı. Müceddere bizim bulgurlu mercimek yemeği gibi, Mısır’da bulgur yerine pirinçle yapılıyor, farkı üzerine yağda kavrulmuş karamelize soğan konması. Anadolu mutfağında mercimek bulgur kardeşliği zaten en güzel uyumlardan biri, istediğiniz gibi oranlarla oynayıp bulgurlu mercimek veya mercimekli bulgur gibi yapabilirsiniz.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Mercimekle kelime oyunu

    Mercimek salatasına boşuna "Meryem’in Gözyaşları" dememişler. Salatanın sirkeli tuzlu suyu gözyaşları tadında ama asıl mercimek, göz merceği gibi. Zaten batı dillerindeki İngilizce lentil, İtalyanca lenticche, Almanca linsen gibi kelimelerin kökü lens yani mercek. Zaten mercek deyince aklınıza mercimek gelmiyor mu? Elbette onların da bir bağlantısı var. Farsça marcumak göz bebeği anlamına gelen mardumak ile eş kökenli. Kelime oyunlarına devam edersek tarifimiz Antalya’dan mercimek dondurma. Dondurma deyince külahlı dondurma akla gelmesin, bu dondurma bir nevi mercimek fava.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Mercimekli özel tarifler

    Bir kazan dolusu mercimek hiçbirimizin yapacağı iş değil ama ev ölçeğinde biraz farklı bir mercimek yemeği yapmak isterseniz Kral Midas’ın ardından gözyaşı dökenlerin yediği yemeği yapabilirsiniz. İşin sırrı biraz kuyruk yağı ve bol tane kimyon, rezene, anason gibi baharatlar kullanmakta. Biraz da çemen ya da boy otu kullanırsanız pastırmalı gibi olacaktır. Gözyaşı derken bir başka çok lezzetli mercimekli yemek daha doğrusu salata Meryem’in Gözyaşları adını taşıyor. Bu tarif Hristiyanların Paskalya öncesi perhiz günlerinde son Perşembe günü yeniyor. Haşlanmış mercimek ile bol kereviz yaprağı ve sarımsak sirkeyle birleşiyor ortaya öyle hiç de öyle tatsız tuzsuz perhiz işi olmayan harika bir lezzet çıkıyor.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    5 min
  • Cenaze yemeği böyle canlandırıldı

    İngiliz belgesel ekibi için Kral Midas’ın cenaze yemeğini canlandırmak ciddi bir araştırma sürecine dayanıyordu. Özellikle laboratuvar analizlerinden gelen bilgilerden yararlanıldı. Öncelikle Prof. Rodney Young’ın olağanüstü öngörüsü çok önemli. Çünkü o dönemlerde, olağanüstü güzellikteki kap kacak bir an önce temizlenip müzeye kaldırılacakken, kazanların kapların içinde toprak moloz gibi görünen yiyecek artıklarını atmamış ve ABD'de Pennsylvania Üniversitesi'ne götürerek koruma altına almış. Uzun yıllar sonra analiz teknikleri gelişince bilim insanı Patrick McGovern tarafından analiz edilmiş. Belgesel için kendisi de ABD'den geldi. Yemeğin içindeki "glukonik asit" bal, "tartarik asit" sirke veya şarap, "oleik asit" ise zeytinyağı varlığına işaret ediyordu. Açık ateşte pişmiş koyun ve keçi eti de yahniye katılmış. Yahninin içindeki baharatlar ve diğer detaylar kayıtta…

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Kral Midas'tan kalan mercimek

    Bu hafta konumuz Anadolu’nun kadim bakliyatı mercimek. Bu toprakların en eski yiyeceklerinden biri, çok önemli bir protein kaynağı, çağlar boyunca Anadolu’da hüküm sürmüş tüm uygarlıklarca yenmiş ve yetiştirilmiş. Bizim hikayemiz geçen hafta Çin mutfağından bahsederken andığım İngiliz yemek yazarı Fuchsia Dunlop ile Ankara’da önce Ankara Palas’ta, sonra da Polatlı Gordion’da bir mercimek kazanı başında tanışmamızla başlıyor. İngiltere’den Channel 4 adına bir belgesel yapımı için gelen ekibe eşlik etmiş ve danışmanlık yapmıştım. Belgeselin konusu Gordion’da Kral Midas’ın cenaze töreni yemeğini canlandırmaktı. Ziyafetin ana yemeği mercimekli bir yahniydi. İşte bu yemeği birlikte yeniden canlandırdık. Hikâye 1950’lerde arkeolog Rodney Young ile başlıyor. Yıllara yayılan bu serüvenin inanılmaz öyküsü kayıtta.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Şifa niyetine tarçın

    Bir fiske baharat, bir yemeği bir anda değiştirebilir. Güçlü kokularıyla bu denli etki yapan baharatlar tarih boyunca aynı zamanda ilaç gibi kabul edilmiş. Yemeklere sadece lezzet için değil şifa niyetine de konmuş. Nitekim geleneksel mutfaklara bakarsak bazı baharat kullanımlarının bugün modern tıpla açıklanan yararlarını görüyoruz. Örneğin bizde sütlü tatlılarda tarçın kullanımı şekeri dengelemek için bilmeden yaptığımız gelenekten gelen bir uygulama. Elbette baharatların kıymeti sadece lezzeti ve şifasından değil, bir de prestij ve zenginlik gösterme özelliği var. Bizans döneminde uzak diyarlardan gelen karabiber ve özellikle de tarçın zenginlik göstergesiymiş. Tarçın kelime kökeni olarak “dārçīnī” yani Çin ağacı anlamına geliyor. Çin 5 türlü baharatıyla bizim 5-türlü baharatın içindeki baharatları merak ediyorsanız bilgisi kayıtta.

    Aylin Öney Tan'dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Unuttuğumuz lezzet: Bâdiyâne

    Çin’den Anadolu’ya baharat benzerlikleri ilginç. Yıldız anason sekiz uçlu tam yıldız gibi şeklinde, tadı bizim topraklarımızda yetişen anasonu andırsa bile biraz farklı, meyankökünü de andırıyor. Bildiğimiz anasona ise eskiden “Bâdiyâne-i Rûmî” de denirmiş. Rûmî sözcüğü burada Anadolu’ya işaret ediyor. Anadolu Selçuklularına da Rum Selçukluları denirmiş. Anadolu, eski Roma imparatorluğu toprakları olarak Rum diyarı olarak anılırmış. Bildiğimiz anason maydanozgillerden, yıldız anason ise manolya ağacının ailesinden. Latince adı Illicium verum, adı çekici, baştan çıkarıcı anlamına geliyor. Gerçekten de baştan çıkarıcı bir kokusu var. Hem et yemeklerine hem de tatlılara yakışıyor. Nerelerde, nasıl kullanılıyor, detayları ve önerileri dinleyin.

    Aylin Öney Tan'dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min
  • Bizdeki "kırmızı yağ"

    Çin mutfağının önemli lezzetlendiricisi baharatlı "kırmızı yağ" aslında fikir olarak bizim de yemeklerin çorbaların üstüne gezdirdiğimiz biberli veya naneli yağ gibi. Kırmızı yağ, nam-ı diğer "Hong Yu" içine yıldız anason ve mandalina kabuğu konursa son derece hoş bir rayiha kazanıyor. Elbette Çin mutfağının ayrılmaz ikilisi taze zencefil ve sarımsak da konulabiliyor. Çin mutfağının en önemli baharat karışımlarından “5 baharat” karışımına bakalım. Genellikle et yemeklerinde kullanılan bu karışımın illa ki beş baharattan olması gerekmiyor, daha fazla da olabiliyor. Bizde de özellikle Güneydoğu mutfağında benzeri şekilde 5 türlü ya da 7 türlü karışımlar vardır. Çin karışımında mutlaka olan baharat ise yıldız anason. Osmanlı mutfağında "bâdiyâne" olarak geçen ama bugün unuttuğumuz bir lezzet.

    Aylin Öney Tan'dan bir tutam tarih biraz da tarif dinleyin.

    This podcast is hosted by Podcastics, the easiest platform to create and publish your podcast.

    4 min