An ka lamini lamɛn

An ka bii jɛmukan bɛ taa n'an ye sahɛli jamanaw kɔnɔ. Mali , Niger ni Tchad jamanaw dugu caman de ye kasara sɔrɔ k'o sabu kɛ sanjii naa kojuguya ye. Jii ye so caman tiɲɛn, ka mɔgɔ caman degun. Marabaaw b'o kun daa so dɔw jɔ cogo de kun. Waati cogoya dɔnbagaw y'a jira ko waati cogoya faleni kɔlɔlɔw de don. An ka Baba WATTARA ka jɛmukan lamɛn.

Waati yɛlɛma kɔlɔlɔw bɛ ka ye ka jɛya farafina gun kan. Wa, ɲinikɛla dɔ, Philip Kofi ADOM ka bɔ Afrique du Sud sanfɛ kalanso dɔ la, ale ko yanni san 2050 cɛ, ko maa miliyɔn fila ɲɔgɔn de bɛ na bila balokodɛsɛjugu kɔnɔ farafinna.

Nka, kabini kelen o waati yɛlɛma kɔlɔlɔw yɛrɛ ye jumen de ye na kan farafinna tilebinyafan fɛ ?

An k’an tulomajɔ Moussa Alou COULIBALY n’a ka maaweelelenw la wasa ka faamuya sɔrɔ nin kow la.

Manden jamanaw kɔnɔ kurantigɛ ye ladaa ye san o san janko nin funteni wagati. O kurantigɛ banbanli kɔlɔlɔw bɛ ka dadigi kɛ jamanadenw na kɛrɛnkɛrɛn na Mali, Burkina ani Guinée. Kuran tigɛ banbanli Mandé jamanaw kɔnɔ, o de ye sɔrɔko jɛmukan in babu ye.

O waalew bɛ ka san sɔrɔ kɔsɔbɛ gun in kan , jango a tilebiyanfan jamanaw kɔnɔ.

Wa a ko kɔlɔlɔ ka bon kɔsɔbɛ hadamadenw ni lamini yɛrɛ kan. Infɔ, yɛlɛma donni sanji nacogow la, jika ciyɛniw wali nin dɔgɔkunlabanw  tilebabɔ. Wasa ka faamuyali sɔrɔ ako kan, an k’an tulomajɔ Moussa Alou COULIBALY n’a ka maa weelelenw la. 

Duguba waralikojugu kɔlɔlɔw bɛ kɛ la sababu ye marakafo ɲɛmɔgɔw ka dugukolow feere fɔ ka taga don lafiyayɔrɔw la.

Walasa ka kum’o kan Baba Sangaré bɛ mɔgɔ fila bisimila ra bi. A fɔlɔ ye Amadu Uri Jalo ye ale ye dɔnkilida la ye, sigida laminin tobotolibaga don Mali la fana. Mɔgɔ weelelen filanan ye Lancinet Faro ye ka bɔ kankan Lagine.

O siratigɛ la, kuma dira muso cɛsirilen fila ma minnu ka wulikajɔw fanba bɛnen bɛ yirituru ani laminiko baaraw wɛrɛw ma. Olu bɛ bɔli lamini latanga kulu “Ségou-vert” ani “association des ami.e.s de la nature” laminilatanga jɛkulu kɔnɔ Séénégal, kɛrɛnkerɛnenya la, Tambacounda marabolo kɔnɔ, jamana kɔrɔyanfan fɛ.

"Jɛmukan in ye tɛmɛnen ye".

Waati cogoyaw dantɛmɛn falenni, sɛnɛ sɔrɔw dɔgɔyali, fɔ ka taa se ji ko gɛlɛya ma fan dɔw fɛ. Waati yɛlɛma kɔlɔlɔw bɛ ka ye ka jɛya Farafinna gun kan.

Wa, ɲinikɛla dɔ, Philip Kofi ADOM ka bɔ Afrique du Sud sanfɛ kalanso dɔ la, ale ko yanni san 2050 cɛ, ko maa miliyɔn fila ɲɔgɔn de bɛ na bila balokodɛsɛjugu kɔnɔ farafinna. Nka, kabini kelen o waati yɛlɛma kɔlɔlɔw yɛrɛ ye jumen de ye na kan farafinna tilebinyafan fɛ ?

An k’an tulomajɔ Moussa Alou COULIBALY n’a ka maaweelelenw la wasa ka faamuya sɔrɔ nin kow la.

I na fɔ kalo o kalo jɛmukan laban , bi an bɛ kuma di muso fila ma minnu cɛsirilen don kɔsɛbɛ lamini nin sigida lakana nin na. U bɛ gɛlɛya minnu sɔrɔ o baara in senfɛ fɔ ka ta se u ka  nafa sɔrɔ ma.

Baba WATTARA de ye jɛmukan in labɛn  an ka lamɛn

San o San, an ka Manden jamanaw la, seliba kɔfɛ gɛlɛya caman de bɛ an ka sigida ni a lamini kan.

Ka sabu kɛ nɔgɔw ye. An b’a dɔn ni mɔgɔ caman ye u kan banganw faga u b’a golo nin a nɔgɔw fili fili bɔnlɔnw kɔnɔ, dɔw yɛrɛ b’u kɛ dingɛw kɔnɔ. O wale dun kɔlɔlɔ tan tɛ an ka lamini ma.

O kɔlɔlɔw bɛ se ka kɛ mun nin mun ye? Fɛɛrɛ jumɛnw de bɛ se ka sɔrɔ o ko la?

Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ welelenw bɛ kuma o  de kan .

"Nin ye jɛmukan tɛmɛnen ye".

San o San, an ka manden jamanaw na, samiya waati la, ji bɛ tiɲɛnin caman kɛ.

O sababu ye mun ye ?

Fɛɛrɛ jumɛnw de bɛ se ka sɔrɔ o ko la ? Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ weelelen bɛ kuma o bɛɛ de kan bi, "An ka lamini lamɛn jɛmukan kɛnɛ kan".