An ka lamini lamɛn

La Guinée marabagaw ye Simandou nɛgɛbɔbaaraw  bila senka  novanburualo tile 11. O baara tun makɔnɔnen don kabi san 30 ɲɔgɔn sisan. O nɛgɛbɔlibaaraw bɛna kɛ "Winning Consortium Simandou" fɛ (WCS) , Chine ka cɛgɛda ni "Simfer", "Rio Tinto" n'a jɛɲɔgɔn Chinalco. O nɛgɛ bina fara dugujukɔrɔnafolo tɔw kan ni ka nafolo miliyari caman  lase jamana ma ani jamanadenw ma.

Sɔrɔkɔ nafaw bɛɛ kɔ , kɔlɔlɔba de bɛ "projet Simandou" la lamini ko fanfɛ.O kɔlɔlɔw be se ka kɛ mun de ye? Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ welelenw bɛ na babu o de kan.An ka lamɛ.

COP 16 lajɛrɛba kuncɛra dɔgɔkun tɛmɛnen nga latigɛ jɔnjɔn fosi de ma ta o senfɛ ja kelɛli kosɔn. Ja kɔlɔlɔ ye mun ye dugukolo ma? Baba WATTARA b'o jabi an ye.

Bi lamini jɛmukan be kuma waatiyɛlɛma kɔlɔlɔw de kan kakawo sɛnɛ kan. "Organisation Internationale du Cacao"  ka jatew y'a yira ko san laban ninnu na, kɛmɛsara la, 13 de bɔra diɲɛ kakawo sɛnɛta hakɛ la. O sɔrɔla, yɔrɔ kalayakojugu de fɛ u ka fɔ ra.  Cogo jumɛn la waatiyɛlɛma be se ka kakawo bali ka ɲɛ. A kɔlɔlɔ ye mun ye kɛrɛnkɛrɛnya la? Kakawosɛnɛlaw ye mun kɔlɔsi a ko la? 

Walasa kan in ɲininkaliw jaabi Djeneba Barro ye weele sama sɛnɛko dɔnbaga ani kakawo sɛnɛkɛla ma. Yacouba Diarra ani Abdourahmane TOURE ka bɔ Cote d’Ivoire jamana la. 

San bisaba lanban nunu na, jateminaw y'a jira ko kungo kɛnɛ hakɛ 60 ɲɔgɔn de bɛ jeni kɛmɛsara la farafinna. O bɛ sɔrɔ cogo jumɛn ? Jɔn dɛ nɔ y'o ye ? Fɛɛrɛ jumɛn bɛ se ka sɔrɔ a la ? Salif SAKHANOKHO n'a ka mɔgɔ welelen bɛ kuma o baabu de kan.

Waatiyɛlɛma kɔlɔlɔ be se diɲɛ baarabolo caman de ma farafinna gun kan. Sɛnɛ fana b’o la. O kɔlɔsili de kama , bi an ka lamini jɛmukan baabu sigira waati yɛlɛma kɔlɔlɔ kan ka ɲɛsin sɛnɛ ni lamini yɛrɛ ma. Baba WATTARA n’a ka mɔgɔ welelenw ka baro don.

Bi, aw ka jɛmukan ye kuma di lamini lajɛrɛba COP 30 talikɛla dɔw ma, minnu tara feereli kɛ yen. An ka ciden kɛrɛnkɛrɛnnen Baba WATTARA y'o labɛn. 

Diɲɛ laminiko lajɛrɛba COP 30 kɛnɛ bɛ dayɛlɛ bi Bélem Brésil jamana na. A baaraw bɛ to senna fo novanburukalo tile 21. Dɔgɔkun fila ɲɔgɔn kɔnɔ, diɲɛ latigɛtabagaw, ɲininikɛlaw, laminiko dɔnbagaw ni baɲumakɛtɔnw bɛ  hakilifalenw kɛ walasa ka fɛɛrɛ sɔrɔ waatiyɛlɛma kɔlɔlɔw la. Ɲinan COP te ka sigi baabu jɔnjɔn kan, nga kuma bɛna kɛ fɛn damadɔ de kan i n'a fɔ dɛmɛ minnu bɛ se ka lase setanjamanaw ma, kungow lakanaliko walima kuran sɔrɔsira kuraw minnu tɛ tiɲɛni lase lamini ma.

Yala farafinna be se ka nafa jumɛn de sɔrɔ nin lajɛ in na? Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ welelenw b'o jaabi jɛmukan in kɔnɔ.

Bi aw ka jɛmukan, muso ka kɛnɛ, be kuma baarakɛdenw ka baarabolo lakodɔnni de kan sariya sirafɛ.O bɛ kɛ sababu ye ka degun wuli ka bɔ nin dɛmɛbaga ninnu kan. Lalaïcha DOUCOURE n'a ka mɔgɔ welelenw be kuma o de kan. 

Diɲɛ laminiko lajɛrɛba COP 30 kɛnɛ bɛ dayɛlɛ bi Bélem Brésil jamana la. A baaraw bɛ to senna fo novanburukalo tile 21. Dɔgɔkun fila ɲɔgɔn kɔnɔ, diɲɛ latigɛtabagaw, ɲininikɛlaw, laminiko dɔnbagaw ni baɲumakɛtɔnw bɛna hakilifalenw kɛ walasa ka fɛɛrɛ sɔrɔ waatiyɛlɛma kɔlɔlɔw la. Ɲina COP te ka sigi baabu jɔnjɔn kan, nga kuma bɛna kɛ fɛn damadɔ de kan i n'a fɔ dɛmɛ minnu bɛ se ka lase setanjamanaw ma, kungow lakanaliko walima kuransɔrɔ sira kuraw minnu tɛ tiɲɛnni lase lamini ma.

Nin COP in bɛna to ɲɛtagaw ka sɔrɔ lamini lakanali la wa ? Farafinna ka laɲiniw ye mun ye ? Ahmadou Sebory TOURE delila ka kɛ jamana kɛmɛ ni kɔ bɛɛ ka cidenkulu ɲɛmgɔgɔ ye COP dɔ kɛnɛ kan. An k'a ni Sory IBRAHIM ka masaala lamɛn

Aw ka jɛmukan be kuma musow ka cɛsiri de kan waatiyɛlɛma kɔlɔlɔ kɛlɛli de kan  ani lamini lakanani. An ka mɔgɔ welelenw ye musow ye minnu ka baara bɛnnen don o kɛlɛ ma. U be bɔ Mali ani Sénégal jamanaw de kɔnɔ. U ni Lalaïcha DOUCOURE de ye bi baro kɛ.