An ka lamini lamɛn

Mun de be na ni kungojɛni ye? A kɔlɔlɔ be se ka kɛ mun ye lamini ma? Baba WATTARA b'o jaabi anw ye a n'a ka mɔgɔ welelenw.

Bi an ka jɛmukan bɛ kuma "charbon vert"  nafaw de kan an ka lamini ma (n'o ye finfin ye).O finfin bɛ ka labara sisan farafinna jamana caman de gwadonmusow fɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la Mali la, la Guinée , Sénégal walima Burkina Faso. Yala finfin bɛna se ka lɔgɔ  nɔlabila don dɔ wa? Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ welelenw bɛn'o jaabi anw ye.

Fouta Djallon tun be wele ko farafinna tilebinyanfan jamanaw ka jibodonba. Yɔrɔ min,  ni Niger ba, Sénégal ani Gambie baw dulonnen b'a la. A  jɔyɔrɔ ka bon mɔgɔ miliyɔn caman de ka adamadenya sabati koɲuman na, nga bi bi in na, ko Fouta Djallon be farafinna, jiritigɛ, kungojeni, adamadenw taabolo ani waatiyɛlɛma, olu de be ka gɛlɛyabaw lase yɔrɔ in ma.

Yala Fouta Djallon ka nafabaw bɛ be ka tila a la wa?  A kɔlɔlɔ be se ka kɛ mun ye maaw kan?  Lalaïcha DOUCOURE n'a ka maa welelenw b'olu ɲɛfɔ an ye.

Didenw jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ an ka diɲɛnatigɛ kɔnɔ, nga u be ka tunu dɔɔnin dɔɔnin. Walasa ka di buteli kelen sɔrɔ, baara caman de b'o kɔfɛ. Ka kɛɲɛ ni dibɔli ye, lamini lakanani ani tununi farati min be didenw kan, dibaarakɛlaw be ka weleweleda de kɛ sisan. O la, di yɛrɛ be bɔ cogo di kasɔrɔ degun fosi ma se didenw ma, Lalaïcha DOUCOURE n'a ka maa welelen ben'o ɲiningali jaabi an ye. 

An ka dugu kɔnɔnaw la, u caman de be yen bi minnu be ɲamaw bayɛlɛma ka kɛ makoɲɛfɛn wɛrɛw ye. O baara in na, sifin nunu be fɛn sɔrɔ u yɛrɛ ye ani ka lamini fana lakana. Kun jumɛn na, nunu be bayɛlɛmali kɛ ani u b'a kɛ cogo di fo ka taa se baara in jɔyɔrɔ ma, an ka sigidaw kɔnɔ. Aw ka jɛmukan  be kuma o de kan bi. 
 

U be yiriw turu, u be bayɛlɛmali kɛ wa u dɔw be kunnafoniyaw fana carin lamini lakanani na. Ka kɛɲɛ ni kan gɛlɛyaw ye, muso caman de cɛsirilen don bi bi in na lamini lakanani kama ni k'u hakilinaw kɛ baarasenw ye sigida yiriwali kama. Muso nunu ye jɔn ye, u be baara jumɛnw kɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la. Bi aw ka jɛmukan be masaala n'o muso cɛsirilen nunu de ye lamini lakanani la.
 

Sahelikungo warali be ka san sɔrɔ kosɛbɛ farafinna nin san laban nunu na. San o san, taari caman, olu de be ka kɛ dugukolojalan ye ni ka sɛnɛ ani bangadominikow gɛlɛya, wa o waleya de be ka mɔgɔ miliyɔn caman de fana ka adamadenya bila farati la. Waatiyɛlɛma, mɔgɔw ka bolojugu ani waati jan fɛɛrɛ sɔrɔbaliya, olu de ye sahelikungo warali sababuba ye an fɛ farafinna yan. Lamini jɛmukan be kuma a ko kan bi

A be fɔ ko adamadenya te taa ji kɔ, nga bi o adamadenya ka o jɔsen be farati la. Ka kɛɲɛ ni waatiyɛlɛma, jama caya ani ji yɛrɛ labaarako jugu ye mɔgɔ dow fɛ, ji sɔrɔli be ka kɛ gɛlɛyaba ye jamana caman kɔnɔ. O kama, lamini lamɛn jɛmukan be kuma jikogɛlɛya ani waatiyɛlɛma de kan ka kɛɲɛ ni ji tɔgɔladon laɲanamayali ye marisikalo tile 22. Lalaïcha DOUCOURE n'a ka maa weelelenw be baro kɛ o de kan bi. 

Kɛlɛw te dan kari jamanaw ka yorow ani maanifinw nin dɔrɔn na, jateminɛw y'a yira ko u kɔlɔlɔba de bɛ se fana lamini ma. Nin wagati in na, Moyen Orient mara kɛlɛ min be senna, o be ka diɲɛmɔgɔw jɔrɔ k'a sababu kɛ a kɔlɔlɔ ye adamadenya n'a lamini kɔnɔ.

Fiɲɛ be tiɲɛn jiw be tiɲɛn, dugukolo fana be tiɲɛn ka fara kɔlɔlɔ yebaliw kan. Sisan, kɛlɛw kɔlɔlɔw yɛrɛ ye mun ye lamini ma ani u be kun bɛ cogo di?  Lalaïcha DOUCOURE n'a ka mɔgɔ welelenw bena kuma o de kan bi.

An ka bi lamini lamɛn jɛmukan baabu bɛ tali kɛ farafinna lafiyayɔrɔw de kan n'an ko "espaces verts publics".O yɔrɔ ninnu bɛ gɛlɛyaba de kɔnɔ k'a sababu kɛ o ladonnibaliya ye kasɔrɔ u nafa ka bon kɔsɛbɛ lamini latangali la. Ka fara o kan mɔgɔ caman de bɛ taga tile minɛ a yɔrɔw la. Mun de be se ka kɛ bi walasa ka foroba lafiyayɔrɔw lakana farafina? Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ welelenw b'o jaabi anw ye.