An ka lamini lamɛn

An ka bi  jɛmukan bɛ kuma di muso fila ma minnu ka cɛsiri ka bon lamini lataganli la ka bɔ Mali ni Sénégal jamana filaw kɔnɔ. U bɛ gɛlɛya jumɛw de sɔrɔ o senfɛ ? U ka bara yɛrɛ ye mun de ye walasa ka lamini latanga ? Baba WATTARA ka jɛmukan labɛnnen don.

An ka bi jɛmukan bɛ kuma kasaarabaw de kan (catastrophes naturelles) faransɛkan na. Olu bɛ se ka kɛ tasumabaw, jikasarabaw , dugukoloyɛrɛ-yɛrɛ fɔ ka taga se jak juguw ma. Walasa ka mɔgɔw ladɔnniya a ko kan , ɔkutɔburukalo tile 13 kɛra don kɛrɛnkɛrɛnnen ye min bɛ kasaarabaw kan. O kasaara ninnu nacogoya , o kɔlɔlɔw lamini ni adamadenw kan fɔ ka taga se fɛɛrɛw ni walew ma minnu ka ɲi ka don ba la walasa ka caman bɔ a kɔlɔlɔw la walima k’u kunbɛn.

Diɲɛ tɔnba ka jatew la , farafinna ye ɲaman tɔnni miliyɔn 244 de labɔ san 2025 kɔnɔ. Dusukasi ye k'a fɔ k’o kɛmɛsarala 90 de b’i yɛrɛ sɔrɔ ɲamanbɔnyɔrɔw la walima u be jɛnni. Jɔn de tɛ k’a ka baara kɛ ? A kɔlɔlɔ tigi-tigi ye mun de ye kɛnɛya ni lamini ma ? Baba WATTARA n’a ka mɔgɔ welelenw b’olu jaabi anw ye.

San kɔnɔ mananforoko miliyari ba duuru (5000) de bɛ labaara diɲɛ tɔnba ONU ka jatew la.Olu cɛma 1 dɔrɔn de bɛ bayɛlɛma kɛmɛsara la. Farafinna jamana caman ye sariyaw ta walasa k’u kɔn nga olu te ka sera ka labato.O la mananforoko ninnu kɔlɔlɔ tigi-tigi ye mun de ye anw ka lamini ma ? Fɛrɛ jumɛw bɛ se ka sɔrɔ a ko la ? Mun de be se ka kɛ walasa ka sariya ninnu labato ?

"The PAN" baɲumankɛtɔn ka jatew la , sɛnɛkɛla kelen fila cɛma de bɛ banaw sɔrɔ u kɛtɔ ka baga ninnu kɛ u ka forow kɔnɔ. Ka fara a kɔlɔlɔw kan mɔgɔw ka kɛnɛya ma, baga ninnu bɛ kɔlɔlɔ caaman wɛrɛw de lase an ka lamini ma.

Olu be se ka kɛ mun ye ? Baga ninnu bɛ se ka labara koɲuman cogodi ? An be se k’an sen bɔ a kow la cogodi ?Baba WATTARA n’a ka mɔgɔ welelenw b’olu jabi anw ye.

An ka bi jɛmukan filanan la min bɛ ka sigi damanw kan , anw bɛna kuma fɛɛrɛw de kan minnu be se ka bila senkan walasa dugukolo tiɲɛnenw ka dilan kokura walasa sɛnɛ ka se ka kɛ u kan tuguni.O lakurayali bɛ kɛ cogodi ? Jɔn de ka ɲi k'a baara kɛ ?Ɲangiliw bɛ yen wa a kɛbagaw kama ? Baba WATTARA n’a ka mɔgɔ weelelenw bɛn’o jabi anw ye lamini lamɛ jɛmukan in kɔnɔ. An k’a lamɛ.

An ka bi jɛmukan bɛ kuma damabaaraw kɔlɔlɔ de kan an ka lamini kan.O baaraw hukumu kɔnɔ sanuɲinilaw bɛ bagamanfɛn caama de ta ka baara kɛ n’u ye i n'a fɔ "Mercure" ani "plomb", olu dun kɔlɔlɔntan tɛ lamini ma. Baba WATTARA n’a ka mɔgɔ weelelenw bɛ kuma an ye olu de kan bi.

COP 17 lajɛba kuncɛra utikalo tile 28 tɛmɛnen Mongolie jamana kɔnɔ. Latigɛtalaw ni ɲininikɛla caaman de ye tali kɛ a baaraw la.An ka bi lamini lamɛ jɛmukan kɛnɛ kan an bɛ kuma COP 17 latigɛbaw kan ani fana an bɛ kuma fɛɛrɛw kan minnu ka ɲi ka bila senkan walasa ka nin kura di dugukolow ma minnu tiɲɛnna adamadenw ka walew sababu la ani wagati yɛlɛma yɛrɛ.Baba WATTARA ka jɛmukan labɛnlen don.

Bi, an bɛ na kuma aw ye pinɛ kɔrɔw kɔlɔlɔ de kan lamini ma, awɔ mɔbiliw ni motow pinɛ de ko don.San o san o pinɛ miliyɔn caman de bɛ yaala farafinna gun kan wa u kɔlɔlɔtan tɛ an ka sigida ni lamini ma. Fɛrɛ jumɛn de bɛ se ka sɔrɔ o kow la? Baba WATTARA n'a ka mɔgɔ weleelenw bɛna o de jaabi anw ye.

Farafinna jamana cama kɔnɔ, sariyaw talen bɛ ka kungosogo sugu caman lakana. Nk'o si tɛ k'u fagali bali maw fɛ. Bi lamini lamɛn jɛmukan bɛ kuma  kungosogow lakana sariyaw de kan ani nafa minnu b'u la an ka diɲɛlatigɛ taabolo la