آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از خواننده ای قدیمی به نام اونیک گفته‌ایم. از او ترانه "می‌تونی مشت منو وا بکنی" را انتخاب کرده‌ایم که در سال ۱۳۵۰ بسیار مورد استقبال قرار گرفته بود.

اونیک یکی از اعضای گروه موسیقی "شش و هشت" بود که توسط پرویز مقصدی تشکیل شده بود. سایر اعضای گروه عبارت بودند از ماسیس، داریوش، ناصر صبوری، کیوان، افشین، نلی، ویلسون و دینامیک.

قطعه "می‌تونی مشت منو وا بکنی" با صدای اونیک که در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" برایتان انتخاب کرده‌ایم ، یکی از نخستین ترانه‌های گروه موسیقی "شش و هشت" بود که با پخش آن در ابتدای تابستان ۱۳۵۰ بسیار مورد استقبال قرار گرفته بود. 

اونیک به جز خوانندگی، از نوازندگان ساز ماندولین هم بود. ماندولین سازی است کوچک‌تر از گیتار و تا حدی گلابی‌ شکل و دارای هشت سیم است که دوبه‌دو به هم جفت شده‌اند.

یکی دیگر از قطعاتی که اونیک ساخت و آن را داریوش اجرا کرد و بسیار پرطرفدار شد، ترانه "غم اومده خونه من، انگشتو بر در می زنه" بود. اونیک علاوه بر داریوش، برای خوانندگان مطرح دیگری هم چون گوگوش، ویگن و .... هم ترانه ساخته بود. 

سال ها پیش کیوان، خواننده قدیمی در گفت و گو مینو صابری درباره اونیک گفته بود: «اونیک یک کتابفروشی سر قوام‌السلطنه داشت که با برادرش شریک بود. خانه‌اش هم نزدیک پارک ساعی بود و با مادرش زندگی می‌کرد. تا آخر عمر هم ازدواج نکرد. گاهی که می‌دیدمش آهنگ‌های رشید بهبوداف را زمزمه می‌کرد. بعد از مدتی شنیدم فوت کرد. ناراحتی قلبی داشت و چند سال پیش از مرگش، قلبش را عمل کرده بود.»

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

مهمان این هفته پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" عرفان طهماسبی، خواننده جوان اهل ایران است که به تازگی در مسابقه "عصر جدید" خوش درخشید. از او قطعه "ماه مو" را انتخاب کرده‌ایم که شعر و آهنگسازی آن را هم خودش انجام داده است.

عرفان طهماسبی متولد سال ۱۳۷۶ در شهر شوشتر است. از کودکی علاقه مند به موسیقی بود و در سنین نوجوانی نواختن ساز گیتار را آغاز کرد.

او تجربه بازی در تئاتر را نیز دارد و از آنجا بود که شروع به شاهنامه خوانی با سبک و سیاق خودش کرد و بسیار مورد استقبال فرار گرفت. 

عرفان طهماسبی اخیرا در مسابقه "عصر جدید" در ایران شرکت کرد، مسابقه ای که برای کشف استعدادهای تازه است و در این برنامه بسیار خوش درخشید. 

او با اجرای یک ترانه بختیاری توجه بسیاری به خود جلب کرد و در مراحل مختلف این مسابقه توانست با اجرای چندین ترانه دیگر مشهور شود.

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از او قطعه "ماه مو" را انتخاب کرده‌ایم که شعر و آهنگسازی آن را هم خودش انجام داده است. آهنگ این قطعه به ۱۸ سالگی او بازمی گردد اما شعر این ترانه را که بسیار مورد استقبال قرار گرفت تنها چهار روز پیش از اجرای مسابقه نوشت. 

عرفان طهماسبی در این برنامه از دلیل استقبال مردم از موسیقی فولکلور نیز می گوید.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از مازیار، خواننده قدیمی که تنها ۴۵ سال عمر کرد، گفته‌ایم. از او قطعه "كبوتر" را انتخاب کرده‌ایم که جهانبخش پازوکی آهنگساز آن است.

مازيار با نام اصلی عبدالرضا کیانی‌نژاد متولد اول تیر ۱۳۳۱ در بابل بود و با درخشش در یكی از مسابقه‌های هنری دانش‌آموزی كه خواننده بنام محمد نوری داور آن بود، موسیقی را جدی دنبال کرد.

۱۶ ساله بود كه برای كار هنری رهسپار تهران شد. به دنبال علاقه اش رفت و شروع به یادگیری كرد. بخت یارش بود و یكی از اجراهایش را جهانبخش پازوكی شنید و راه پیشرفت‌های حرفه‌ایش باز شد.

آغازگر همكاری‌های این دو هنرمند ترانه "ماهیگیر" بود و یک سال پس از آن تصنیف "كبوتر" که ما نیز همین ترانه را در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" برایتان انتخاب کرده‌ایم.

یكی از ویژگی های کار مازیار، آشنایی با نواهای مقامی مازندرانی بود كه در كالبد موسیقی پاپ ويژگی برجسته ای برای او به شمار می رفت.

كیفیت كار مازیار را استادان آن دوره تأیید کرده بودند، چنان که ناصر چشم‌آذر درباره او گفته بود: «مازیار از نظر جنس و تُنالیته صدا، آواز گرم، دوست‌داشتنی و دلنشینی داشت. از تكنیک صدای خوبی برخوردار بود و از لحاظ وسعت صدا تا آنجایی كه من با او كار كردم، حداقل یک اوكتاو و نیم را می‌خواند و از دسته خوانندگانی بود كه صدای بالا را بسیار خوب ادا و اجرا می‌كرد.»

با شروع انقلاب همسو با رويدادهای زمانه از او كارهایی چون "ایران ایران" و "شهید" منتشر شد. مازیار پس از انقلاب با وجود كم كار شدن و محدودیت فعالیت هیچگاه ایران را ترک نكرد و در ۴۵ سالگی در تهران درگذشت.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: دوم اردیبهشت ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

نیما کشاورزی، رهبر ارکستر و موسیقیدان ساکن ایتالیا مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. اثری از موریس راول، آهنگساز فرانسوی که او پیش از این رهبری کرده بود را نیز در این برنامه می‌شنوید.

نیما کشاورزی متولد اصفهان است و موسیقی را با نوازندگی ساز ویولن نزد اساتیدی چون هوویک باغومیان و بهروز وحیدی آذر آغاز کرد.

تحصیلات عالی موسیقی را در ویولن، آهنگسازی و رهبری ارکستر را در ایتالیا در کنسرواتوار فلورانس و مدرسه عالی موسیقی فیزوله ادامه داد.

با اخذ بورس تحصیلی دولت ایتالیا و اتحادیه اروپا، فراگیری رهبری ارکستر را در آکادمی مشهور کیجانا و در کنسرواتوار سلطنتی بروکسل در بلژیک به پایان رساند و در آکادمی عالی موسیقی کلن آلمان تکمیل کرد. 

پس از اتمام تحصیلات و به دعوت رهبر ارکستر مشهور زوبین مهتا به مدت یک سال به عنوان کارآموز و دستیار رهبر ارکستر در اپرای فلورانس به کسب تجربه پرداخت و توانایی‌های خود را به ویژه در رهبری اپرا را در کنار اساتید برجسته‌ای چون دوناتو رنزتی و روبرتو آبادو ارتقا بخشید. 

از سال ۲۰۱۶ با برخی از معتبرترین ارکسترها و اپراخانه‌های ایتالیا و اروپا در رم، تورین، والنسیا، میالن، بولونیا و پارما و در ضبط اپرا با کمپانی‌های دویچه گرامافون و یونیتل همکاری کرده است.

نیما کشاورزی مدیر هنری تئاتر دانته در فلورانس است که مجموعه‌ای شامل اپرا، باله و کنسرت‌های سمفونیک را در فصل هنری خود جای می‌دهد.

در میان دیگر ارکسترهایی که از او به عنوان رهبر مهمان دعوت کرده‌اند می‌توان از ارکستر سمفونیک تهران، ارکستر کالسیک بلغارستان در صوفیا، کامراتا استرومنتاله در پراتو، ارکستر سیمفونیا آسای بروکسل، ارکستر ملی جوانان ایتالیا، ارکستر کنسرواتوار سلطنتی بروکسل، ارکستر لوییجی کروبینی فلورانس و آنسامل لوییجی داالپیکوال نام برد.

در پادکست هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" اثری از موریس راول را که نیما کشاورزی آن را رهبری کرده است، می‌شنوید. در این برنامه همچنین نیما کشاورزی از وظایف یک رهبر ارکستر می گوید. 

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۶ فروردین ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از تاجیک، خواننده قدیمی گفته‌ایم. نخستین و معروف‌ترین ترانه او به نام "رود کارون" را نیز برایتان انتخاب کرده‌ایم.

کسانی که ترانه‌های ماندگار و خاطره انگیز "نخلستان"، "شب میگون" و "دل غافل" را شنیده‌اند شاید سخت باور کنند که خواننده این ترانه‌ها به سبک موسیقی عربی، دانش آموخته هنرستان موسیقی تهران و نوازنده چیره دست ساز عود و پیانو بود.

امان الله تاجیک متولد ۲۷ خرداد ۱۳۱۶ بود. پدرش، حیدرخان صدای خوشی داشت و او هم از نوجوانی خوش می‌خواند و در سن ۱۶ سالگی نواختن ساز عود را نزد پرویز فرصت آغاز کرد.

۱۷ ساله بود که به هنرستان موسیقی راه یافت و ۲۱ ساله بود که پس از پایان تحصیلات، کارمند تعاونی روستایی در اهواز شد.

او در همان سال نخست کار در اهواز به رادیو آن شهر راه یافت و خوانندگی حرفه‌ای را با ترانه "رود کارون" با شعری از جمشید احمدی فر، سرپرست رادیو وقت اهواز آغاز کرد و پس از بازگشت به تهران چندین ترانه به سبک موسیقی عربی خواند.

قطعه آوازی که او در "رود کارون" خوانده اشراف او به مقام‌های موسیقی عربی را به خوبی نشان می‌دهد.

امان الله تاجیک، خواننده موسیقی مردمی در سال ۱۳۶۶ درگذشت و در آرامگاه بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۹ فروردین ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

هما روح‌افزا، خواننده و نوزانده موسیقی ایرانی مهمان این هفته پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. از او که از شاگردان استاد محمدرضا شجریان نیز بوده است، آواز بیات ترکی را انتخاب کرده‌ایم.

هما روح‌افزا متولد سال ۱۳۵۹در شهرستان فیروزکوه است. تحصیلات او در رشته روانشناسی بالینی بوده است و از سال ۱۳۷۷ فراگیری موسیقی را آغاز کرده است. 

او از شاگردان صادق تعریف، بیژن کامکار برای یادگیری ساز دف، علیرضا راستین‌فر برای یادگیری ساز سه‌تار، محمد ذوالنوری برای فرا گرفتن ساز تنبور و سه‌تار، فرید خردمند برای تصنیف‌خوانی و دایره نوازی، محسن کرامتی و استاد محمدرضا شجریان برای فراگیری آواز بوده است. 

آواز بیات ترکی که با صدای هما روح‌افزا در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" انتخاب کرده‌ایم با گروه اورنگ اجرا شده و در آلبومی در کشور فرانسه به نام "آواز زنان" منتشر شده است.

هما روح‌افزا در برنامه این هفته در رابطه با ممنوعیت آواز زنان و تاثیری که این ممنوعیت بر روی کار زنان خواننده دارد نیز گفته است.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۱۲ فروردین ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از حمید قنبری گفته‌ایم. او در بسیاری از برنامه‌های فکاهی "شما و رادیو" حضور داشت. در این برنامه ترانه فکاهی که با گوگوش خوانده بود را برایتان انتخاب کرده‌ایم.

حمید قنبری بیش و پیش از اینکه خواننده باشد بازیگر تئاتر، سینما و هنرپیشه نمایشنامه‌های رادیویی به ویژه در برنامه فکاهی "شما و رادیو" بود.

در ۲۶ فروردین سال ۱۳۰۳ در تهران زاده شد و از نوجوانی به دنبال علاقه‌اش آموزش و بازی در تئاتر رفت. بازی در فیلم را هم از سال ۱۳۳۰ با فیلم "دستکش سفید" آغاز کرد.

بسیاری از پیش پرده‌هایی که خوانده بود، روی صفحه گرامافون ضبط شد و در آن زمان از این پیش‌پرده‌ها و ترانه‌های فکاهی که می‌خواند، بسیار استقبال می‌شد.

حمید قنبری با پرویز خطیبی همکاری نزدیک داشت. بیشترین ترانه‌های فکاهی هم که خواند، ساخته پرویز خطیبی است. 

آهنگ ترانه "خواب" را که در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" برایتان انتخاب کرده‌ایم را نیز پرویز خطیبی ساخته است.

حمید قنبری که پدر شهیار قنبری، شاعر نام آشنا است در هفتم مهرماه ۱۳۸۶ در سن ۸۳ سالگی درگذشت.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۵ فروردین ۱۴۰۰

copyright ©Deutsche Welle

نخستین مهمان پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" در سال ۱۴۰۰ مهران مهرنیا، آهنگساز و نوازنده ساز تار و سه تار است. یکی از معروف‌ترین ساخته‌های این آهنگسار با نام "بهارا" که سالار عقیلی آن را اجرا کرده است را در این برنامه انتخاب کرده‌ایم.

مهران مهرنیا متولد ۲۲ تیر ماه ۱۳۴۸ در همدان است و در دهه شصت کار موسیقی را با نواختن ساز سه تار آغاز کرد. مدتی نواختن سه تار و تار را نزد محمدرضا لطفی آموخت و سپس آموزش این دو ساز و همچنین پژوهش در زمینه موسیقی را ادامه داد.

در سال ۱۳۷۳ گروه همایون را به منظور بازسازی تصانیف قدیمی ایران تاسیس و همراه این گروه کنسرت‌های متعددی را اجرا کرد. در سال ۱۳۹۶ نیز گروه مهرنیا را تشکیل داد و در این طول این سال‌ها با خوانندگان نام آشنایی در ایران همکاری کرد. 

"بهارا" با صدای سالار عقیلی و شعری از محمد سعید میرزایی، از کارهای معروف مهران مهرنیا است که آهنگسازی و نوازندگی ساز تار را در این قطعه بر عهده داشته است. پیانو این کار را سامان احتشامی و ویولن را نیر بابک شهرکی نواخته است. 

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۸ اسفند ۱۳۹۹

copyright ©Deutsche Welle

آخرین پادکست "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" در سال ۱۳۹۹ را بشنوید. در این برنامه با والس نوروزی احمد عاشورپور، پدر موسیقی محلی گیلان به استقبال بهار و نوروز ۱۴۰۰ رفته‌ایم.

احمد عاشورپور متولد ۱۸ بهمن ۱۲۹۶ در غازیان بندر انزلی، خواننده، آهنگساز و ترانه‌سرا و فارغ التحصیل رشته مهندسی کشاورزی از دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران بود. 

احمد عاشورپور در سال ۱۳۲۲ به ابوالحسن صبا معرفی شد و در رادیو تهران به خوانندگی پرداخت. در آن زمان با مرتضی محجوبی و حسین تهرانی همکاری بسیاری در رادیو داشت و از نخستین کسانی بود که همراه با معتمد وزیری، خواننده معروف آن زمان ترانه‌های محلی را به رادیو کشاند.

والس نوروزی که به مناسبت فرا رسیدن بهار و نوروز ۱۴۰۰ در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" انتخاب کرده‌ایم هم یکی از آهنگ‌های مشهور احمد عاشورپور است که والسی لهستانی است و "نوروز" نام دارد.

عاشورپور در كنار خوانندگی، شاعر و ترانه سرا نيز بوده و شعر غالب آهنگ‌های او متعلق به خود اوست.

این خواننده مشهور گیلانی بیش از ۸۰ ‌‎ ‎ترانه ساخت که به گفته خودش از این تعداد ۶۰ ‏ترانه را خودش اجرا کرده بود. ترانه‌های جاویدانی مثل "جینگی جینگی جان"، "آی لیلی"، "خروس‎ ‎خوان"، "مهتاب شبان"، ‌‏" دریا طوفان داره" از آثار معروف عاشورپور است.

خاطرات، ترانه‌ها و پارتیتور نت آثار مشهور احمد عاشورپور نیز در کتابی با عنوان "آفتاب خیزان، دریا طوفان" به چاپ رسیده‌ است.

احمد عاشورپور در ۲۲ دی ماه ۱۳۸۶ به علت عفونت ریه درگذشت و در آرامگاه بی بی حوریه در غازیان بندر انزلی به خاک سپرده شد.

تهیه کننده و مجریان: میترا خلعتبری / اسکندر آبادی

پخش شده از بخش فارسی دویچه وله در آلمان

تاریخ انتشار پادکست: ۲۱ اسفند ۱۳۹۹

copyright ©Deutsche Welle

بهناز معمار، خواننده موسیقی سنتی و از شاگردان ناهید دایی جواد، خواننده قدیمی موسیقی ایرانی، مهمان پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" است. از او قطعه آوازی با شعری از اسحاق انور و پیانو امیرمسعود هراتیان را انتخاب کرده‌ایم.

بهناز معمار متولد ۱۳۳۹ در تهران با اصالتی اردستانی است که از پنج سالگی ساکن شهر اصفهان است. او فارغ اتحصیل رشته میکروب شناسی است اما سال‌هاست که به صورت جدی موسیقی را دنبال کرده و در این زمینه مشغول به فعالیت است. 

بهناز معمار در پادکست این هفته "آواهای کم‌شنیده از دیروز تا امروز" از این می‌گوید که چطور پریسا، خواننده مطرح موسیقی سنتی به علاقه مند شدن و جدی دنبال کردن موسیقی به او کمک کرده و چطور سال‌ها بعد شاگرد ناهید دایی جواد، از خوانندگان قدیمی ایران شد.

قطعه‌ای که از این خواننده در برنامه این هفته برایتان انتخاب کرده‌ایم، "آواز شب" نام دارد با شعری از اسحاق انور و پیانو امیر مسعود هراتیان که بخشی از آلبومی است که بهناز معمار منتشر کرده است. 

در برنامه این هفته همچنین به دشواری‌های فعالیت خوانندگان زن در شهرستان‌ها پرداخته‌ایم و مهمان این هفته از پیامدهای جبران نشدنی حذف صدای زنان در موسیقی ایران گفته است.