Boeddha's in Herstel

Compassie als Spirituele Oefening in Verbeeldingskracht

In deze 'dharmatalk' heeft een van onze leden het over de oefening van compassie, als onderdeel van de Zuivere Intentie, in herstel van verslaving. De 'talk' eindigt met een meditatie van een kleine 15 minuten op compassie.

Om duidelijk te maken hoe belangrijk het is om je te realiseren dat compassie - Karuna in het boeddhisme -een hartspraktijk is, dus een oefening van het hart (en niet van het denken), kan het helpen om de oefening van compassie te zien als een oefening in de verbeeldingskracht.

Het denken in de oefening van Liefdevolle Vriendelijkheid en Compassie vormt eigenlijk altijd een hindernis in de volledige praktijk van de oefening. Sterker, als je aan het denken bent - vol van kritiek, van 'slimmigheden', van 'twijfel', - ben je eigenlijk helemaal niet aan het oefening in de Zuivere Intentie.

In plaats daarvan raak je verstrikt in één van de hindernissen zoals de Boeddha die noemde: de twijfel en de onrust. Je raakt in je hoofd en komt in de wolken van patronen en conditionering vast te zetten, in plaats van de oefening met je hart te volgen.

Je kunt je daarbij altijd de volgende vragen stellen:

- Is deze gedachte waar? Houd de gedachte stand, of is het gewoon een (hele grote, grijze) wolk in de lucht van de opmerkzaamheid?

- Is de gedachte werkelijk 'slim'? Weet je het echt 'beter' dan de oefening? Of is het denken enkel een patroon dat optreedt in de conditionering van je geest, in reactie op wat er van je gevraagd wordt: namelijk te vertrouwen en je over te geven aan de oefening?

- Brengt de gedachte je rust of onrust?

Bedenk je altijd dat de oefening van de Zuivere Intentie en de achterliggende brahmaviharas, geen denkoefeningen zijn, maar oefeningen van het hart.

Het hart is verbonden aan het gevoel, aan de creativiteit en aan de grenzeloze verbeelding. Op die manier kan het helpen om iedere meditatie op compassie te zien als spirituele oefening in de verbeeldingskracht.

Dit is het tweede deel van aflevering 22 van Boeddha's in Herstel over Zuivere Concentratie, titratie en herstel van verslaving.

In dit deel hebben we het vooral over craving, trauma, titratie en herstel. We onderzoeken waar de neurologische kern van verslaving - de craving - in onze hersenen zich bevindt en hoe je hierop invloed kunt uitoefenen door middel van de Zuivere Concentratie. Maar we leren ook dat meditatie, mindfulness en de beoefening van concentratie niet altijd en op elk moment even goed is voor onze geest.

De trance die opkomt bij verslaving lijkt namelijk op de trance zoals we die ook kennen vanuit trauma - maar deze tranceis niet dezelfde en kan soms beter niet doorbroken worden door specifiek de aandacht te besteden aan lichaam en adem, omdat deze juist triggerende trauma-elmenten bevatten.

Aan de hand van voorbeelden van de Boeddha, persoonlijke ervaringen en vanuit de kennis uit de psychologie wordt in deze aflevering uitgelegd hoe titratie als derde oefening van Zuivere Concentratie op dat soort momenten gebruikt kan worden om de ervaring van trauma te reguleren en te integreren in de eigen ervaring op een gezonde en vaardige wijze.

En hoe we bij Recovery Dharma juist uitgebreid aandacht besteden aan een goede zorg voor jezelf - een zorg die niks te maken heeft met vermijding van innerlijke ervaring, maar alles met het vinden van de juiste, gezonde en zuivere vorm van aandacht voor jezelf en wat jouw ervaring in jou teweegbrengt.

Kortom; ook in deze aflevering is er méér dan genoeg inspiratie voor verdieping en onderzoek tijdens onze bewandeling en beoefening op het Achtvoudige Pad!

Wil jij voor jezelf graag onderzoeken wat het bewandelen van het Achtvoudige Pad voor jou betekent, in relatie tot herstel van verslaving? Dan ben je van harte welkom tijdens een van onze bijeenkomsten. Kijk voor informatie op onze website: www.recoverydharma.nl 🙏

In aflevering 22 van Boeddha's in Herstel onderzoekt één van onze leden wat de betekenis is van de Zuivere Concentratie bij ons herstel van verslaving.

In de oorspronkelijke taal van de Boeddha, het Pali, wordt concentratie Samadhi genoemd, wat twee aan elkaar verwante betekenissen in zich draagt - enerzijds gaat het over focus van de aandacht die op één punt gericht is en anderzijds gaat het over staat van de meditatie zelf. Hoewel de concentratie-beoefening tot het laatste onderdeel behoort van het Achtvoudige Pad, benadrukte de Boeddha het belang ervan toch door het meermaals te behandelen in zijn uiteenzetting van het pad dat leidt tot verlichting.

Aan de hand van eigen voorbeelden, persoonlijke ervaringen en de kennis uit de psychologie wordt in deze aflevering uitgelegd hoe craving de hersenen kunnen kapen en hoe de Boeddha, al enkele duizenden jaren vóór de moderne psychologie wist dat het mogelijk is om de geest te trainen om de aandacht te verleggen, van onvaardige en soms zelfs schadelijke gedachten en focus, naar een vaardige en gezonde focus van de aandacht.

Hoe dat te doen, waar nu precies het probleem ligt bij verslaving bij de concentratie en vooral ook waarom het vanuit Boeddhistisch perspectief van belang is om de Zuivere Concentratie te ontwikkelen voor herstel van een gezonde geest, dat komt voorbij in deze aflevering.

Deze aflevering bestaat daarbij uit twee delen. In dit eerste deel wordt vooral aandacht besteed aan de Zuivere Concentratie, verslaving en herstel. In het tweede deel wordt aandacht besteed aan craving en trauma bij verslaving en hoe titratie als derde oefening van Zuivere Concentratie kan helpen bij herstel.

Kortom; méér dan genoeg inspiratie voor verdieping en onderzoek tijdens onze bewandeling en beoefening op het Achtvoudige Pad!

Wil jij voor jezelf graag onderzoeken wat het bewandelen van het Achtvoudige Pad voor jou betekent, in relatie tot herstel van verslaving? Dan ben je van harte welkom tijdens een van onze bijeenkomsten. Kijk voor informatie op onze website: www.recoverydharma.nl 🙏

In deze meditatie gaan we oefenen we in het vinden van de Zuivere Concentratie in onszelf.

Dat doen we door onze aandacht te richten op de adem, op geluiden, op het lichaam en op de vergankelijkheid van alle ervaringen. Zo leren we dat juist de afleiding ontstaat in het vastgrijpen van de geest zelf en in de illusie dat dingen en ervaringen in ons leven permanent zouden zijn.

Maar alles verandert. Niets is onvergankelijk. Alles stroomt, zonder onze inspanningen en zonder onze manipulaties.

Concentratie ontstaat dan ook daar waar we de afleiding leren te herkennen - zonder veroordeling en met compassie. Om vervolgens weer terug te keren naar ons anker van aandacht en de focus terug te brengen naar de adem, het lichaam en het inzicht in de vergankelijkheid van alle dingen.

Lezing uit het Recovery Dharma boek. Dit keer betreft de lezing het achtste onderdeel van het Achtvoudige Pad: de Zuivere Concentratie.

Met het oefenen van de Zuivere Concentratie trainen we onze geest om niet afgeleid te raken in situaties van onrust en verlangen en in momenten van heftige emoties. Met Zuivere Concentratie leren we om onze aandacht te focussen en te verleggen, van ongezonde en onvaardige gedachten, terug naar de gezonde en zuivere hulpmiddelen die we in onszelf ontwikkelen. Dit zijn o.a. de principes van compassie en metta, en tevens de Wijsheid van het Zuivere inzicht in de vergankelijkheid van alle dingen - ook dit moment van lijden.

Wil jij het boek zelf lezen? Dat kan! Je kunt het boek geheel kosteloos downloaden via onze website. Daar kun je het boek tevens als paperback bestellen.

In afleving 21 van Boeddha's in Herstel onderzoekt één van onze leden wat het Vierde fundament van Mindfulness betekent voor ons herstel van verslaving.

In het Boeddhisme wordt de Zuivere Aandacht - of Mindfulness zoals we de Zuivere Aandacht ook wel noemen - omschreven als Sati. Het pad om mindfulness of Sati te ontwikkelen (de Satipatthana) wordt uitgelegd aan de hand van vier fundamenten. In de podcast is er al ruim aandacht geweest voor de eerste drie fundamenten. Nu gaan we aandacht besteden aan het laatste fundament van de Zuivere Aandacht: de Dhamma's - en welke betekenis deze hebben voor onze verslaving én ons herstel!

Aan de hand van eigen ervaring en voorbeelden uit andere herstelprogramma's wordt duidelijk gemaakt hoe inzicht in de Dhamma's, de bouwstenen en de samengesteldheid van onze ervaringen ons kunnen helpen bij ons herstel.

De dhamma's worden in het boeddhisme gezien als de 'bouwstenen' van ons universum. Ze vormen volgens de Boeddha onze werkelijkheid en ze worden uitgelegd in de 'Dharma', wat in het boeddhisme wordt aangeduid als 'Waarheid' of Leringen'.

Plotseling zijn daar dan toch beste wel moeilijke en zware woorden, met daarbij op de achtergrond ook een religieuze ondertoon. Wat betekent het dus eigenlijk als je de boeddhistische beoefening inzet voor jouw herstel?

Moet je plotseling Boeddhist worden om te kunnen herstellen - of gaat het om een aanmoediging tot eigen onderzoek? En wat voor betekenis heeft kennis van de dhamma's dan voor ons begrip van verslaving en ons proces van herstel?

Hoe helpt bewuste aandacht voor de dhamma's ons bij het herstellen van verslaving? Wat betekent 'dharma' eigenlijk? Kun je je eigen craving - opgevat als kernervaring van verslaving - beter begrijpen als je weet hoe je je eigen werkelijkheid vormgeeft?

Kortom; méér dan genoeg inspiratie voor verdieping en onderzoek tijdens onze bewandeling en beoefening op het Achtvoudige Pad!

Wil jij voor jezelf graag onderzoeken wat het bewandelen van het Achtvoudige Pad voor jou betekent, in relatie tot herstel van verslaving? Dan ben je van harte welkom tijdens een van onze bijeenkomsten. Kijk voor informatie op onze website: www.recoverydharma.nl 🙏

In deze meditatie gaan we oefenen met het aanschouwen van de vijf hindernissen in onze geest.

Volgens de leer van de Boeddhistische psychologie beschreef de Boeddha 5 mentale toestanden die het bereiken van Sati - dat is de toestand van Mindfulness, Bewuste Opmerkzaamheid of Aandachtig Bewustzijn -overschaduwden.

Deze mentale toestanden werpen een schaduw over de beoefening van concentratie en het Open Gewaarzijn. Deze 5 toestanden, ook wel omschreven als de 5 hindernissen, zijn:

1. Verlangen;

2. Afkeer;

3. Slaperigheid (sloomheid of traagheid);

4. Rusteloosheid en;

5. Twijfel.

Het is goed om je bewust te zijn dat je deze hindernissen niet hoeft te zien als ‘obstakels die overwonnen moeten worden’. Ze overkomen de meest ervaren meditatie-leraren en keren voortdurend terug in de dagdagelijkse praktijk van het dagelijkse leven.

De toestanden beschrijven daarnaast geen fysieke staat van zijn. De Hindernissen zijn mentale toestanden. Het zijn toestanden van onze geest en daarmee onderdeel van onze mentale processen.

Om die reden zijn de hindernissen onderhevig aan dezelfde omstandigheden van onze gedachten en emotionele toestanden: ze zijn vergankelijk en impermanent. Ze komen op en ze drijven weg, zoals al onze ervaringen opkomen en weer wegebben in de oceaan van ons gewaarzijn.

Je hoeft deze mentale toestanden dus ook niet te verdrijven. Je hoeft ze niet te overwinnen of op te lossen. De toestanden zijn geen probleem. Ze lossen zichzelf op. De toestanden worden pas hindernissen wanneer wij ze in stand houden door ze als permanent te zien en als blijvend te ervaren.

De oefening is daarom gewaarworden en de hindernissen opmerken wanneer ze optreden - ze te onderzoeken terwijl ze aanwezig zijn - en ze weer te laten gaan wanneer ze hun eigen pad weer volgen in de zee van onze ervaringen.

Ook de 5 Hindernissen zijn uiteindelijk niet meer dan wolken in de lucht van ons Open Gewaarzijn:

Wij zijn de getuige… De Hindernissen vormen slechts het weer...

In aflevering 20 van Boeddha's in Herstel onderzoekt een van onze leden wat de rol van het Tweede Fundament van Sati - van de Zuivere Aandacht en Bewuste Opmerkzaamheid - is bij het werken aan herstel van verslaving.

Hoe helpt de Bewuste Opmerkzaamheid van Vedana - de gevoelstonen bij iedere ervaring - ons bij het herstellen van verslaving?

De gevoelstonen in de Boeddhistische psychologie zijn iets anders dan simpelweg gevoelens. De aanduiding van de gevoelstonen zijn simpel, eenvoudig en volstrekt helder: ervaren we een ervaring als prettig, onprettig of neutraal. Toch vormt die eenvoud wel een fundamenteel onderdeel voor onze aandacht, aldus de Boeddha. Waarom is dat en wat hebben die gevoelstonen te maken met onze verslaving en - belangrijker - hoe helpt de Opmerkzaamheid van de gevoelstonen ons bij ons herstel.

En wat wordt er eigenlijk bedoeld met die 'neutraliteit' bij de gevoelstonen? Is dat iets wat je moet nastreven, welke rol speelt de neutraliteit eigenlijk bij onze verslaving?

Kortom; genoeg inspiratie voor onderzoek tijdens onze bewandeling en beoefening op het Achtvoudige Pad! Als je graag voor jezelf wilt onderzoeken wat het bewandelen van het Achtvoudige Pad voor jou betekent, in relatie tot herstel van verslaving, ben je van harte welkom tijdens een van onze bijeenkomsten.

Kijk voor informatie op onze website: www.recoverydharma.nl 🙏

Vedana (Pāli and Sanskrit: वेदना ): Gevoelstonen van ervaring / sensatie - "Classificatie van de ervaring als (fysiek of mentaal) prettig, onprettig of neutraal.”

In deze meditatie gaan we oefenen in het ontwikkelen van het tweede fundament van onze Opmerkzame Aandacht - de opmerkzaamheid van onze gevoelstonen.

De uitnodiging in onze beoefening van Sati - dat wil zeggen: de uitnodiging tot de ontwikkeling van onze Bewuste Aandacht en Innerlijke Opmerkzaamheid - is ook altijd om ons bewust te zijn van de gevoelstonen die we verbinden aan onze ervaringen en sensaties. Dat wil zeggen: Ervaren we een sensatie als Prettig, Onprettig of Neutraal.

Het benoemen, waarnemen en bewust opmerken welk label we geven aan een sensatie of ervaring is van belang omdat dit het beginpunt is van onze geconditioneerde reacties óp deze ervaringen en sensaties.

Ons inzicht in ons handelen, onze intentie achter ons spreken en denken, onze compassie en mildheid in ons leven begint bij sati.

Het tweede fundament van sati, de grondslag van onze bewuste aandacht, wordt gevormd door Vedana - de gevoelstonen.

In deze 19de aflevering van Boeddha's in Herstel onderzoekt een van onze leden wat de rol van het Eerste Fundament van Sati - van de Zuivere Aandacht en Bewuste Opmerkzaamheid - is bij het werken aan herstel van verslaving.

Hoe helpt de Bewuste Opmerkzaamheid van Kaya - de Aandacht voor Lichaam en Adem - ons bij het herstellen van verslaving?

Wat doen we met ons lichaam in verslaving? Voelen we ons lichaam eigenlijk wel als we ons lichaam niet als object zien, maar als iets waarin wij ons bevinden en waarvoor we kunnen zorgen als was het ons kind? Hoe functioneert onze adem in onze verslaving? Is er een verband te ontdekken tussen onze ademhaling en onze verslavingsreacties? En leren we onze ademhaling in de oefening van de Zuivere Aandacht te beheersen, controleren en te manipuleren? Of is het juist de bedoeling dat we de opmerkzaamheid trainen, en laten we alle rest - de kalmte, de rust - als vanzelf volgen?

Kortom; genoeg inspiratie voor onderzoek tijdens onze bewandeling en beoefening op het Achtvoudige Pad! Als je graag voor jezelf wilt onderzoeken wat het bewandelen van het Achtvoudige Pad voor jou betekent, in relatie tot herstel van verslaving, ben je van harte welkom tijdens een van onze bijeenkomsten.

Kijk voor informatie op onze website: www.recoverydharma.nl 🙏