Allt varð vitlaust þegar Ólafur Ragnar Grímsson benti á í viðtali við Brotkast að engin trygging væri fyrir því að sérstök þjóðaratkvæðagreiðsla yrði haldin um lokasamning við Evrópusambandið. Honum var umsvifalaust gefið að sök að ljúga, blekkja og fara rangt með staðreyndir. En þegar hlustað er á það sem Ólafur Ragnar sagði í raun er málflutningurinn töluvert skýrari. Hann sagði beinlínis að það yrði „mjög skrýtið“ ef lokasamningur yrði ekki borinn undir þjóðina, en benti jafnframt á að loforð um slíka atkvæðagreiðslu væri ekki það sama og trygging fyrir henni. Við förum yfir orð Ólafs Ragnars, viðbrögðin við þeim og þessa áhugaverðu tilhneigingu íslenskrar stjórnmálaumræðu til að ráðast á sendiboðann þegar skilaboðin falla mönnum illa í geð.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands, sest hér niður með Frosta Logasyni í ítarlegt viðtal um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst og þær afleiðingar sem samþykki hennar gæti haft fyrir framtíðarstöðu Íslands.Ólafur Ragnar hafnar því alfarið að Íslendingar geti einfaldlega sagt „já til að sjá“ og farið í hlutlausar könnunarviðræður við Evrópusambandið. Slíkt ferli sé ekki til innan kerfis sambandsins. Samþykki þjóðarinnar yrði túlkað í Brussel og umheiminum sem endurvakin umsókn Íslands um aðild.Hann segir erlenda sérfræðinga sem þekkja vel til Evrópusambandsins hafa hlegið þegar hann útskýrði fyrir þeim málflutninginn um að Íslendingar ætluðu aðeins að „kíkja í pakkann“. Að hans mati gæti íslenskur ráðherra því lent í þeirri stöðu að þurfa annaðhvort að hefja raunverulegt aðildarferli eða mæta í Brussel með málflutning sem yrði ekki tekinn alvarlega.Í viðtalinu ræðir Ólafur Ragnar meðal annars:- Lissabon-sáttmálann og valdakerfi Evrópusambandsins.- Hvers vegna sæti Íslands við borðið hefði að hans sögn aðeins 0,1% vægi í mikilvægum ákvörðunum.- Um evru, atvinnuleysi og efnahagslega stöðu Finnlands, Svíþjóðar, Danmerkur, Noregs, Sviss og Póllands.- Áhrif aðildarferlis á fríverslunarsamninga, íslensk fyrirtæki og samskipti við ríki utan Evrópu.- Sjávarútveg, fiskveiðistjórnun og mögulegar undanþágur.- Trump, Grænland og þau öryggisrök sem færð hafa verið fyrir nánari tengslum við Evrópusambandið.- Samband Íslands við Bandaríkin, Bretland, Kanada og Noreg.- Icesave-deiluna og þátt Evrópusambandsins í málaferlunum gegn Íslandi.- Hvers vegna engin lagaleg trygging sé fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um lokasamning.- Hugsanleg áhrif niðurstöðunnar á ríkisstjórnina, Samfylkinguna og Viðreisn.Ólafur Ragnar segir að viðræðurnar gætu dregist árum saman og tekið gríðarlegt súrefni úr íslenska stjórnkerfinu án þess að nokkur lokasamningur líti dagsins ljós. Á meðan gæti Ísland lent í óvissustöðu gagnvart viðskiptaþjóðum sínum og mögulegum samstarfsaðilum um allan heim.Í lok viðtalsins lítur Ólafur Ragnar yfir tuttugu ára forsetatíð sína, þjóðaratkvæðagreiðslurnar um Icesave og þann persónulega kostnað sem fylgdi ákvörðun hans um að standa gegn ríkisstjórn fyrrverandi samherja sinna. Hann segir suma gamla vini sína hafa hætt að heilsa sér og lýsir því hvers vegna hann ákvað, þrátt fyrir fyrirsjáanlega gagnrýni, að stíga aftur inn á hinn pólitíska umræðuvöll:„Mér er ekki sama um lýðveldið. Mér er ekki sama um árangurinn af baráttu fyrri kynslóða.“Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseti Íslands, segir hugmyndina um „Já til að sjá“ ekki standast þegar eðli aðildarferlis Evrópusambandsins er skoðað.Í viðtalinu segir hann frá nýlegum samtölum sínum í París við fyrrverandi háttsettan embættismann Evrópusambandsins og sérfræðing í málefnum sambandsins. Þegar Ólafur Ragnar útskýrði fyrir þeim hugmyndina um að Íslendingar gætu farið í viðræður án þess að hafa tekið afstöðu með aðild hafi viðbrögð þeirra verið einföld: „Þeir hlógu.“Ólafur Ragnar varar jafnframt við því að já-niðurstaða 29. ágúst verði túlkuð erlendis sem endurvakin umsókn Íslands um aðild að ESB. Það geti haft áhrif á viðskiptahagsmuni Íslands strax, jafnvel þótt aðild verði síðar hafnað.Þá vekur hann sérstaka athygli á því að engin formleg trygging sé fyrir því að önnur þjóðaratkvæðagreiðsla fari fram að loknum viðræðum.„Þeir sem ætla að segja já á grundvelli þess að það komi samningur og þá geti þeir hugsað málið [...] eru bara að veðja á óvissu,“ segir Ólafur Ragnar.Klippan er úr ítarlegu viðtali Frosta Logasonar við Ólaf Ragnar Grímsson í Spjallinu.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Viðtal Rest is Politics hlaðvarpsins við Kristrúnu Frostadóttur hefur vakið mikla von í brjósti Já-sinna á Íslandi sem eru orðnir mjög örvæntingafullir eftir einhverri manneskju sem getur mögulega fært einhver sannfærandi rök fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu. En því miður fyrir þetta sama fólk, þá hefur Kristrún ekkert nýtt eða sannfærandi að segja um málið, þrátt fyrir glæsilega framkomu og leiftrandi bandarískan hreim.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Þór Ludwig Stiefel er markaðshagfræðingur með sérmenntun í innri markaði Evrópusambandsins. Undanfarna mánuði hefur hann rannsakað stjórnkerfi, löggjöf og efnahagslega uppbyggingu sambandsins og skrifað um það ítarlega bók sem nú er í undirbúningi.Í viðtalinu ræðir Þór meðal annars um það sem hann telur alvarlegan lýðræðishalla innan Evrópusambandsins. Hann útskýrir hvers vegna Evrópuþingið getur ekki sjálft lagt fram lagafrumvörp, hvernig framkvæmdastjórn sambandsins verður til og hvers vegna áhrif smáríkja fari minnkandi samhliða aukinni notkun meirihlutaatkvæðagreiðslna.Þór fjallar einnig um áform Evrópusambandsins um stafrænt auðkenni, stafræna evru og aukið eftirlit með samskiptum almennings. Hann varar við því að tæknin geti skapað áður óþekkt vald yfir fjármálum, samskiptum og daglegu lífi borgaranna.Þá eru efnahagslegu rökin fyrir aðild Íslands tekin til ítarlegrar skoðunar. Þór segir rangt að upptaka evru tryggi sjálfkrafa lága vexti eða litla verðbólgu og bendir á mikinn mun milli ríkja evrusvæðisins. Vandamál Íslands, meðal annars verðtrygging og háir vextir, verði að stórum hluta leyst hér heima óháð gjaldmiðli.Í viðtalinu er jafnframt rætt um sjávarútveg, mögulegt erlent eignarhald íslenskra útgerðarfyrirtækja, landbúnað, viðskiptasamninga EFTA, sameiginlegar skuldbindingar ESB-ríkjanna og hversu erfitt geti reynst að yfirgefa sambandið eftir inngöngu.Að mati Þórs er slagorðið „já til að sjá“ villandi. Atkvæðagreiðslan 29. ágúst snúist í reynd um að hefja nýtt aðildarferli sem geti haft verulegar og varanlegar afleiðingar fyrir fullveldi og sjálfstæði Íslands.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Það stenst enga skoðun að læknir sem ákærður var fyrir manndráp af ásetningi þurfi ekki að fara fyrri dóm vegna þess að hann hafði verið sviptur lækningaleyfi fyrir sömu sök. Það er í raun ekki hægt að skýra þetta öðruvísi en að um einhverskonar elítu samtryggingu sé að ræða. Ef málinu verður ekki snúið í Landsrétti er ljóst að dómstólar á Íslandi eru algjörlega ónýtir. Við fjöllum málið og margt fleira í Harmageddon þætti dagsins.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Hermann Guðmundsson, framkvæmdastjóri og einn eigenda Kemi ehf., hefur starfað í eigin rekstri í 32 ár og tekist á við gengisfellingar, bankahrun, verðbólgu og fjölmargar efnahagskreppur. Í þessu viðtali ræðir hann stöðu Íslands og Evrópusambandsins frá sjónarhóli reynslumikils atvinnurekanda.Hermann hafnar þeirri hugmynd að aðild að ESB og upptaka evru séu einföld lausn á verðbólgu, háum vöxtum og háu verðlagi hér á landi. Hann segir eigin gjaldmiðil hafa reynst Íslandi mikilvægur á áföllum og telur að vandinn liggi fyrst og fremst í agaleysi í ríkisfjármálum, sívaxandi opinberum útgjöldum og skorti á pólitískum vilja til að taka erfiðar ákvarðanir.Hann telur að Ísland standi frammi fyrir mun meiri tækifærum en flestar Evrópuþjóðir vegna náttúruauðlinda, menntunar, dugnaðar og frumkvæðis þjóðarinnar. Að hans mati væri það undarleg ákvörðun að ganga nú inn í ríkjasamband sem glímir við miklar skuldir, lýðfræðileg vandamál, félagsleg átök og minnkandi samkeppnishæfni.Í þættinum er meðal annars rætt um:* hvort evran myndi raunverulega lækka verðlag á Íslandi* kosti og galla íslensku krónunnar* hvernig mætti afnema verðtryggingu á nokkrum árum* skuldavanda Evrópuríkja og framtíð evrusvæðisins* lýðræðishallann innan Evrópusambandsins* sjávarútveginn og yfirráð yfir íslensku efnahagslögsögunni* ríkisútgjöld, opinberar stofnanir og þörfina fyrir niðurskurð* há laun stjórnenda ríkisstofnana* skattfrelsi fyrir ungt fólk sem er að eignast sína fyrstu fasteign* ábyrgð einstaklingsins og misnotkun velferðarkerfisins* áhrif þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst á ríkisstjórninaHermann segir að aðildarviðræður við ESB snúist í raun ekki um að semja um sérlausnir fyrir Ísland heldur um aðlögun landsins að þegar fullmótuðu sambandi: „Þeir eru ekki að bjóða neitt. Þeir eru bara að bjóða aðild.“Að hans mati ættu íslensk stjórnvöld að beina kröftum sínum að því að ná niður verðbólgu og vöxtum, skapa aga í ríkisfjármálum og gera fólki kleift að bjarga sér sjálft. Takist það telur hann að ekkert land í heiminum geti boðið betri lífskjör en Ísland.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Sverrir Helgason, Jón Þormar, Helgi Bjarnason ræða málin.

Í þætti dagsins fjöllum við meðal annars um hvernig ofbeldismenn eru í raun lítill hluti karla og hvernig enn minni hluti þeirra getur komist upp með að fremja meira en helming af öllum þeim ofbeldisglæpum sem framdir eru. Þá ræðum við einnig um siðleysi lögmanna sem stundum geta framlengt í ofbeldinu með því að ganga erinda narsissískra skjólstæðinga sinna.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/

Í þessum þætti ræðir Frosti Logason við Kolbein Stefánsson, dósent í félagsfræði við Háskóla Íslands, um hugmyndafræðileg átök sem hafa mótað samfélagsumræðuna á Vesturlöndum á undanförnum árum.Kolbeinn fer yfir hvernig gagnrýnar kenningar (critical theory), póststrúktúralismi og identity politics hafa þróast innan félags- og hugvísinda og hvaða áhrif hann telur þær hafa haft á háskóla, stjórnsýslu og samfélagsumræðuna almennt. Hann lýsir einnig hvernig eigin viðhorf tóku breytingum eftir að hafa kynnt sér deilurnar um kynjahugmyndafræði, tjáningarfrelsi og viðbrögð akademíunnar við óþægilegum skoðunum. Í seinni hluta viðtalsins ræða þeir meðal annars: • þróun menningarstríðsins á Vesturlöndum, • hatursorðræðu og hatursglæpi, • tjáningarfrelsi og sjálfsritskoðun, • hvort háskólar séu orðnir hugmyndafræðilega einsleitir, • innflytjendamál og samþættingu, • „high trust“ og „low trust“ samfélög, • og hvers vegna opnari og heiðarlegri umræða sé nauðsynleg ef takast á að leysa erfið samfélagsmál. Viðtalið er ítarlegt, gagnrýnið og tekur fyrir mörg umdeildustu álitaefni samtímans þar sem ólík sjónarmið um samfélag, stjórnmál og fræðastarf mætast.Fáðu þér áskrift og sjáðu alla þætti á Brotkast í fullri lengd inni á https://brotkast.is/askrift/