De Nieuwe Wereld

Maartje Martens is woningmarkt expert. Nadat ze zes jaar onderzoek heeft  gedaan in Engeland naar internationale vergelijking van woningmarkten  en systemen van woningfinanciering, is ze zich gaan toeleggen op de  Nederlandse woningmarkt. Paul van Liempt vraagt haar hoe de Nederlandse  woningmarkt er momenteel voorstaat. Volgens Martens zitten we  onmiskenbaar in een huizenzeepbel. Hoe komen we eruit en wat kunnen we  leren van andere landen?  Nederland heeft een systeem van doorstroming. Daardoor is de woningmarkt  heel kwetsbaar. Als het ergens stokt, valt het hele systeem in elkaar.  We moeten volgens Martens naar een systeem waarbij er door starters  eerst gehuurd wordt, om vervolgens met spaargeld een huis te kopen. Wat  moet er gebeuren om tot dit systeem te komen? “Het belangrijkste is dat  er een huurbeleid komt waardoor de particuliere huurmarkt niet zo  vogelvrij en overgeleverd is aan particuliere beleggers die vooral het  maximale willen halen uit huurders. Woonbehoeften moeten voorop staan.”

Sinds 1991 houdt Angela Maas zich als cardioloog bezig met het  vrouwenhart. In gesprek met Marlies Dekkers gaat zij in op haar boek  “Hart voor vrouwen’: De mannelijke patiënt wordt als norm gebruikt,  terwijl we steeds beter weten dat het vrouwenhart anders is dan die van  de man. “Vroeger werden vrouwen uitgelachen met klachten die niet in het  standaardbeeld pasten van een patiënt.”   Volgens Maas is er de afgelopen vijf jaar meer veranderd dan de twintig  jaar daarvoor. Toch zijn we nog steeds niet waar we moeten zijn. Het  probleem is dat het verschil tussen het vrouwen- en mannenhart geen hoge  prioritering krijgt. “Gelukkig hebben we nu een vrouwelijke voorzitter  van de vereniging van cardiologen, zij probeert het systeem te  veranderen.” Wat is er anders bij vrouwen? Maas vertelt over het  verschil in symptomen en hoe vrouwen risico op hartfalen kunnen  verminderen door de juiste leefstijl.

In de veertig jaar dat Peter Boelhouwer nu actief de woningmarkt  bestudeert, heeft hij de staat waarin deze zich nu bevindt nog nooit  meegemaakt. “Er is een gemiddeld tekort van 3.8 procent, dat zijn  300.000 woningen. In de grote steden ligt dit zelfs boven de zes  procent.” In gesprek met Paul van Liempt vertelt deze hoogleraar Housing  Sytems aan de TU in Delft hoe we op dit punt zijn gekomen, maar nog  nog belangrijker: hoe komen we hieruit?  De woningmarkt moet de hoogste prioriteit hebben op de politieke agenda  volgens Boelhouwer. We zullen de discussie met elkaar aan moeten gaan,  maar er moeten keuzes gemaakt worden. “Arbeidsmigranten hebben we nodig  voor onze economie, maar dan moeten we wel voor voorzieningen zorgen.”  Daarnaast zullen we ook moeten beslissen hoe we ons land willen  verdelen, ook met het oog op de stikstofcrisis: “65 procent van ons land  wordt gebruikt voor landbouw. Ik stel voor dat dat terugbrengen naar  vijftig procent, onze natuur verdubbelen en meer woningen bijbouwen.”   Daarnaast spreekt Boelhouwer van een verloren generatie die zich nu op de huizenmarkt gaat begeven voor een starterswoning. “De gemiddelde  woningprijs ligt nu 160 duizend euro boven het bedrag dat je kan lenen. Dat ligt in de stad nog een stuk hoger.” Heeft deze generatie dan nog  enige kans van slagen?

In zijn nieuwe boek ‘Het erotisch experiment’ gaat filosoof Ype de Boer op zoek naar verschillende historische manifestaties van erotiek en wat de betekenis daarvan kan zijn voor onze wereld. Daarbij stuit hij op verrassende bevindingen. Waar je bijvoorbeeld zou verwachten dat het erotische in de middeleeuwen stevig onderdrukt is blijken er bronnen te zijn waaruit juist een enorme erotische verbeelding spreekt. Ook kunnen we veel leren van de kijk op erotiek bij de soefi’s en de vrouwelijke mystici. In gesprek met Marlies Dekkers bespreekt hij tevens onze westerse blik op erotiek aan de hand van een aantal filosofen: Foucault, De Sade en Bataille passeren de revu. 

Van Foucault heeft De Boer het meeste geleerd. “Hij heeft als these dat wij in het westen in seks de waarheid over onszelf zijn gaan zoeken.” Wie ben ik als individu? Ben ik een man, een vrouw of iets ertussenin? Maar ook de vraag wat nu eigenlijk jouw persoonlijke seksuele leefwereld is. Het antwoord op die vraag wordt in onze moderne wereld nogal vaak gestuurd door een aantal hardnekkige opvattingen over erotiek, zoals het idee dat seks en macht van nature sterk aan elkaar gekoppeld zouden zijn. Een geslaagd mensenleven bestaat er nu juist in dat je jezelf bevrijdt van dit soort schema's door je eigen ware seksuele zelf te leren kennen en de ander zover te krijgen die ook te erkennen. Hoe dat in zijn werk gaat vertelt De Boer in dit gesprek bij Voor de Ommekeer.

Nadat Quintin Schevernels als CEO betrokken was bij de verkoop van Layar is hij begonnen aan het schrijven van Suits en Hoodies. In gesprek met Paul van Liempt gaat hij verder in op het boek en vertelt hij wat essentieel is om als startup die éne succesvolle te worden, waar er 99 anderen falen. Een van de belangrijkste zaken is volgens Schevernels de (bedrijfs)cultuur. “De cultuur bepaalt hoe je met elkaar tot succes komt.” Om de vergelijking met sport te maken: er is meer nodig dan alleen goede spelers. De cultuur bepaalt of men iets voor een ander over heeft, bijvoorbeeld “of er gaten voor anderen worden dichtgelopen”. Succesvolle bedrijven hebben een sterke cultuur die ook duidelijk is vastgelegd. Daarbij gaat hij ook in op de cultuur bij Funda, het bedrijf waar Schevernels nu CEO van is.

Don’t worry, be happy” seems to be the motto of modern human beings. In his new book ‘Nihilism’ Nolen Gertz shows that nihilism is everywhere. In conversation with David van Overbeek this Assistant professor of applied ethics clarifies the concept and explains the urge of a book on nihilism in times of climate change, inequality, Trump and Brexit. What we call peace, is what philosophers have described as nihilism, according to Gertz. “I want to stay home with my family, watch tv, relax, be happy, have my car, have my vacation, have my retirement: then I have a happy live.” This means that politics is not my concern. It creates an increasingly peaceful appearance of the world. Gertz states however that with the greatest inequality and climate disaster of today, we cannot hide our head in the sand anymore, because the sand is on fire. Our way out of nihilism? Gertz’ concern with modern technology is that we seek therapeutic methods to avoid suffering, rather than facing ourselves. The solution lies in suffering, because that is where we see the need of making a change on a political scale instead of avoiding reality.

In de elf jaar dat Julia Wouters politiek adviseur is geweest van Lodewijk Asscher heeft ze gezien dat vrouwen in de politiek te veel aan de zijkant staan. In haar nieuwe boek, De zijkant van de macht, laat Wouters zien welke krachten een gelijk speelveld voor man en vrouw in de politiek tegenwerken. In dit gesprek met Marlies Dekkers gaat ze onder andere in op de vele factoren waar we ons nog niet van bewust zijn. Een treffend voorbeeld is Obamacare. In de eerste blauwdruk van dit zorgpakket waren de mammografie en het uitstrijkje vergeten. Dit zou volgens Wouters nooit zijn gebeurd als er vrouwen aan tafel hadden gezeten. Volgens Wouters hebben we een beeldbank in ons hoofd waarin plaatjes en ideeën zitten van hoe macht en leiderschap eruit zien: daarin komen met name witte, heteroseksuele mannen in voor. Hoe gaan we dit patroon in de politiek doorbreken?  

De hegemonie van internetplatforms heeft de journalistiek voorgoed veranderd. En niet in goede zin. Hoogleraar Ontwikkelingen in de publieke opinie Henri Beunders noemt in gesprek met Paul van Liempt het internet een atoombom. Beunders pleit voor een teruggang naar het idee van de krant als clubblad. De burger is namelijk geëmancipeerd geraakt door het internet en zit niet langer te wachten op een elite en bijbehorende media die de burger uitleggen hoe het zit. Dit neerkijken op de burger heeft volgens Beunders mensen als Trump en Johnson enorm in de kaart gespeeld. De journalistiek moet zich afvragen waartoe het op aarde is, aldus Beunders. Ze moet duidelijk laten zien op welk moreel fundament zij beweegt. “De verwarring is dat men daar nu niet meer over praat, allemaal onder het mom: wij zijn objectief en onafhankelijk”. Maar het wordt juist tijd voor een ommekeer: De journalist moet terug naar het idee van het clubblad. De krant moet kleur bekennen.

Dat techgiganten zoals Google, Facebook en Amazon zeer machtig zijn wordt steeds duidelijker. De vraag is hoe we er mee omgaan en wat er aan te doen is. In gesprek met Ad Verbrugge legt Arief Hühn, hoofd van Denktank FreedomLab, uit waarom hij niet in een wereld wil leven waar technologie zich op deze manier ontwikkelt en 'big tech' zoveel macht heeft. De centrale vraag volgens hem: “Hoe besturen we de data-infrastructuur?” Welke oplossingen ziet Hühn? Allereerst pleit hij voor een bewustwording dat technologie in ontwerp niet iets neutraals is. Hij ziet een nieuw ecosysteem voor zich waar techbedrijven niet direct beschikking hebben over de data, maar waar de eindgebruiker zelf grip kan houden hierop. Hoe realistisch is dit scenario? Is dit niet een utopie in onze door technologie gedreven kapitalistische maatschappij? Hühn denkt van niet. Hij bespreekt concrete oplossingen in de techniek en ziet een unieke kans voor Europa om zich te onderscheiden van het door Amerika bestierde internet.

In gesprek met Ad Verbrugge vertelt Martijn Jeroen van der Linden hoe ons geldstelsel fundamenteel is veranderd door digitalisering en waarom we nu op een nieuw kantelpunt staan. “Vanaf de jaren ‘80 is de economie in de digitale ruimte geëxplodeerd.” Ongekende groei en dynamiek werd mogelijk. Maar ook: Schulden die met schulden werden gecompenseerd. 

Volgens Van der Linden is het stelsel nu onhoudbaar geworden, mede omdat er na de financiële crisis geen fundamentele veranderingen zijn doorgevoerd. Het beleid van de ECB is er volgens hem slechts op gericht om de status quo in stand te houden. Dit systeem werkt ongelijkheid in de hand en is niet democratisch: “De ECB heeft op Sovjet-manier ingegrepen.” Stichting Ons Geld laat sinds 2012 een alternatief geluid horen en staat een fundamenteel ander geldstelsel voor. Hoe zit een dergelijk stelsel eruit en is een transitie vanuit het huidige systeem überhaupt wel mogelijk? Ook: Hoe passen private alternatieven, zoals Libra, in dit plaatje?