De onthullingen in de Epstein-files roepen de vraag op: hadden complotdenkers dan toch gelijk?

Wordt deze wereld geregeerd door een perverse en verdorven elite? Of misschien beter gezegd: een hypocriete elite?

Mensen die hoge idealen prediken, maar ondertussen dubieuze dingen doen op een privé-eiland, elkaar bevoordelen… of, hier in Nederland op kleinere schaal, politici die liegen over hun cv.

De maskers vallen af – zo klinkt het – wie kan je nog vertrouwen? 
Hoe word je niet cynisch? En kan hypocrisie ook iets goeds zijn?

Belangrijke vragen, zeker nu deze week het nieuwe kabinet aantreedt.

David Boogerd gaat in gesprek met hét Ongelooflijke Duo: historicus Beatrice de Graaf, hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, en theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

We gaan weer live met De Ongelooflijke! Donderdagavond 26 maart zijn we live in Flint Theater in Amsersfoort. Te gast is journalist en antropoloog Joris Luyendijk. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ongelooflijke.

🏛 Luister nu ook onze spin-off De Ongelooflijke Geschiedenis, met Beatrice en Stefan!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack)
📜 Lees hier vanaf maandag het essay van Frank Mulder over pacifisme
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 #37 - Complottheorieën als nieuwe religie met Beatrice de Graaf en Stefan Paas
🎧 #179 - Waarom Nederland corrupter wordt en deze D66'er naar de kerk gaat (met Lousewies van der Laan en Stefan Paas)
🎧 #206 - Tegeltuinen, Jacques Ellul en de impact van technologie op ons leven (met Frank Mulder en Stefan Paas)
🎧 #255 - De strijd om de waarheid: oorlogsretoriek, fake news en complotten (live met Rik Peels en Stefan Paas)

We voerden dit gesprek op een wel heel bijzondere plek: in Museum Gouda, te midden van een tentoonstelling die is ingericht door misschien wel de grootste schrijver van Nederland: Arnon Grunberg.

Een tentoonstelling waarin ‘geloof’ centraal staat - hoe Ongelooflijke wil je het hebben?

En Arnon zou Arnon niet zijn als hij dit thema niet verbindt aan grote, urgente onderwerpen. Want, zo stelt hij: ‘Geloven is nadenken over het offer.’ Dat is actueel, want we leven in een tijd waarin offers worden gevraagd.

Wat hebben we ervoor over om ons te verdedigen tegen Rusland?
En mag dat ook financiële offers vragen - denk aan de bezuinigingen die de nieuwe regering wil doorvoeren?

Arnon Grunberg schreef een exclusief essay voor De Ongelooflijke, waarin hij de indringende vraag stelt:
Wat gebeurt er met offers en zingeving als God steeds meer ontbreekt in onze samenleving?

Een echte Grunberg, mogen we wel zeggen: scherpe observaties, mooie zinnen en gedachten die je aan het denken zetten.
Je kunt het essay hier lezen. Een foto van het beeldhouwwerk dat ter sprake kwam vind je hier.

David Boogerd spreekt Arnon Grunberg uiteraard samen met vaste gast, theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

We gaan weer live met De Ongelooflijke! Donderdagavond 26 maart zijn we live in Flint Theater in Amsersfoort. Te gast is journalist en antropoloog Joris Luyendijk. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ongelooflijke.

🏛 Luister nu ook De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 #28 - Gebrokenheid en geloof met Arnon Grunberg en Stefan Paas
🎧 #65 - Een zoektocht naar heiligheid met Arnon Grunberg en Stefan Paas
🎧 #148 - SGP'ers, de asielcrisis en het failliet van het humanisme (met Arnon Grunberg en Stefan Paas)

Wat is er aan de hand met onze jongeren? Ze zijn vaker angstig, overprikkeld, depressief en opvallend vaak eenzaam. Maar wat zit daarachter? En wat zegt dat over onze samenleving?

Een van de mooie dingen van het maken van De Ongelooflijke Podcast is dat we veel interessante en betrokken luisteraars hebben. Luisteraars die meedenken - en ons soms ook kritisch mailen. Zoals onze gast van vandaag: Pauline Calmez.

Pauline denkt niet alleen na over jongeren en mentale gezondheid, ze staat ook met haar voeten in de klei. Met haar stichting Netwerk Nieuw Rotterdam werkt ze jaarlijks met meer dan 1.500 kwetsbare jongeren. In haar mail schreef ze dat er iets ontbreekt in de manier waarop wij - en veel andere media - spreken over jongeren en hun problematiek. Volgens haar kijken we te vaak te eenzijdig.

Daarbij spreekt Pauline ook uit eigen ervaring. Ze was zelf in zekere zin een kwetsbare jongere, ze werd gepest.
Pauline moest van ver komen, maar maakt inmiddels een vrij stormachtige carrière door. Ze stond in de finale van de Rotterdamse Zakenvrouw van het Jaar, werd opgenomen in de top 100 meest invloedrijke professionals in de filantropie - en dat allemaal vóór haar dertigste. Inmiddels is ze 31.

David Boogerd spreekt Pauline Calmez uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

We gaan weer live met De Ongelooflijke! Donderdagavond 26 maart zijn we live in Flint Theater in Amsersfoort. Te gast is journalist en antropoloog Joris Luyendijk. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ongelooflijke.

🏛 Luister nu ook De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 #249 - 'We bevinden ons in een mentale epidemie', stelt psychiater Rogier Hoenders, maar er is een uitweg
🎧 #278 - Nederland Therapieland: is therapie de nieuwe 'opium van het volk'? (met Katie Vlaardingerbroek en Stefan Paas)
🎧 #212 - De impact van 'de dood van God' op onze samenleving en met name jongeren (met Menno de Bree en Stefan Paas)
🎧 #247 - Hoe smartphones, social media en AI ons geestelijk kapot maken (met Jonathan Haidt)
🎧 #111 - 'We zijn zelf God geworden', een seculiere donderpreek met psychiater Esther van Fenema en Stefan Paas

In Den Haag werd vrijdag een nieuw coalitieakkoord gepresenteerd. Belangrijk natuurlijk, in een tijd waarin alles lijkt te verschuiven in de wereld. Nederland, en vooral ook Europa, moet zichzelf opnieuw uitvinden – en loskomen van Amerika. Zo klinkt het althans.

Maar kan dat? En zo ja: hoe dan?

Econoom Paul Schenderling is een van de scherpste duiders die wij kennen. Niet voor niets is hij al voor de vijfde keer te gast in De Ongelooflijke Podcast. We kennen Paul als inspirerend en hoopvol, maar in een nieuw essay van zijn hand proefden we een andere toon. Alarmerend. Unheimisch. Kunnen we eigenlijk nog wel veranderen?

Maar vrees niet, Paul zou Paul niet zijn als hij niet óók ergens inspiratie vindt. En die vond hij in een verloren gewaande speech van Martin Luther King, over wat hij noemde ‘de grote kwaden van onze tijd’. En de inspiratie uit dat stuk, weet Paul als geen ander over te brengen, zo hoor je in het laatste half uur.

David Boogerd spreekt Paul Schenderling uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

We gaan weer live met De Ongelooflijke! Donderdagavond 26 maart zijn we live in Flint Theater in Amsersfoort. Kaarten zijn te boeken via eo.nl/ongelooflijke.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis! In aflevering 7 zat het fragment met Martin Luther King.
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen - zoals dit recente stuk van Stefan en David naar aanleiding van de ophef rondom de podcast van vorige week met Ad Verbrugge en dit stuk van David over de leugens van Trump - via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

📜 Lees het essay van Paul Schenderling op zijn platform Just Enough, en luister naar de podcast waar Paul aan verbonden is: Leven na de groei. 
🎧 Luister naar de verloren gewaande speech van Martin Luther King

Relevante afleveringen:
🎧 #268 - 'Europa heeft zijn ziel verkocht', economie, cultuur en... hypotheekrenteaftrek (met Paul Schenderling en Stefan Paas)
🎧 #174 - De economische en culturele strijd achter de onvrede in onze samenleving (met Paul Schenderling en Stefan Paas)

We leven in een broeierige tijd. Er is veel onbehagen en onvrede in de samenleving: tegen de politiek, de media en het establishment. Waar komt die onvrede ten diepste vandaan? En is er een antwoord op te vinden?

Dat zijn vragen waar hij al decennia over nadenkt: filosoof Ad Verbrugge. Volgens hem staan we aan de vooravond van een groot kantelpunt, vergelijkbaar met de val van de Berlijnse Muur of de Reformatie. Verbrugge doceert filosofie aan de Vrije Universiteit Amsterdam en is oprichter van het YouTube-kanaal De Nieuwe Wereld. Dat kanaal wordt maandelijks meer dan een miljoen keer bekeken en geldt voor velen als alternatief voor de mainstream media. Het geluid is er vaak conservatiever, rechtser en kritischer op de gevestigde orde.
Critici vinden het soms té alternatief en wijzen op de flirt met complotdenken.

Ad Verbrugge heeft een groot bereik en raakt met zijn cultuurfilosofie duidelijk een snaar. Maar waar zit dat precies in? En wat zegt dat over het tijdsgewricht waarin we leven?

David Boogerd spreekt Ad Verbrugge uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hij is hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Wat is er nou écht aan de hand in de wereld? Iran, Venezuela, Groenland, Oekraïne, Trump, Poetin... waarom voelt de internationale politiek zo chaotisch? En belangrijker: hoe komen we hier weer uit?

In deze aflevering bespreken we waarom brute machtspolitiek terug is op het wereldtoneel, maar ook waarom dat uiteindelijk niet werkt.
En wat betekent dit voor Europa? Worden we een speelbal of een wereldmacht?

Een verhaal zoals je dat nog nergens gehoord hebt, met hét Ongelooflijke Duo: historicus Beatrice de Graaf van de Universiteit Utrecht en theoloog Stefan Paas van de VU in Amsterdam en de Theologische Unviersiteit Utrecht.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen zoals dit recente stuk van David over Trump via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 #241 - De denkers achter Trump (live met Beatrice de Graaf en Stefan Paas)
🎧 #151 - Waarom je alles moet weten over de (religieuze) supermacht India (met Anil Kumar en Stefan Paas)
🎧 Ongelooflijke Geschiedenis, afl. 6: Oorlog - vechten voor de vrede

Het is 25 jaar geleden dat prostitutie in Nederland volledig legaal werd. Het zogenoemde ‘oudste beroep ter wereld’ kun je maar beter goed reguleren, zo was de gedachte. Heel vooruitstrevend; dat vond zij destijds ook. Maar inmiddels is ze er – na jarenlang onderzoek – nogal anders over gaan denken.

Te gast is journalist Renate van der Zee. Ze noemt zichzelf 'een radicaal feminist' en doet al jaren onderzoek naar prostitutie en mensenhandel. Ze schrijft onder meer voor de Volkskrant en de Britse krant The Guardian.

Waarom blijft Nederland prostitutie zien als ‘gewoon werk’ en wat zegt dat over ons mensbeeld en onze visie op seksualiteit? Er komt veel langs in dit gesprek. Zo spreken we over de erfenis van de seksuele revolutie – hoe moeten we daar nu naar kijken? – en legt Renate uit waarom Jezus volgens haar een feminist was.

Een boeiend, gelaagd gesprek van David Boogerd met Renate van der Zee en uiteraard ook vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen zoals dit recente stuk van David over Trump via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 Ongelooflijke Geschiedenis, afl. 3: Seks - een beladen maar fascinerende geschiedenis

Zijn wij ons brein? Zijn wij als mensen niet meer dan een optelsom van chemische processen in onze hersenen, die ons doen en laten bepalen? Of zijn wij méér dan dat? Hebben we een vrije wil? En misschien zelfs een ziel - of iets dat daarop lijkt?

Het zijn grote, existentiële vragen die opduiken zodra je gaat nadenken over neurowetenschap en religie. En precies daar houdt André Aleman zich mee bezig. Hij is hoogleraar neurocognitie en mentale gezondheid aan de Universiteit Maastricht, lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, en schrijver van het boek De ziel van het brein.

Een internationaal vooraanstaande hersenwetenschapper dus, die zich ook buigt over vragen als: is geloof in God uiteindelijk een product van de hersenen? Of schuilt er meer achter religieuze en spirituele ervaringen? Wat gebeurt er eigenlijk in het brein tijdens gebed? En kan hij als hersenwetenschapper chocola maken van bijna-doodervaringen?

David Boogerd in gesprek met André Aleman en uiteraard ook met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 #164 - Een van de grootste wetenschappelijke mysteries: wat is bewustzijn? (met Jacob Jolij en Stefan Paas
🎧 #262 - De bijna-doodervaring van Reinier Sonneveld en waarom iedereen naar de hemel gaat volgens hem
🎧 #90 - Het wonder van de hersenen en de geniale Mozes (met Herman van Praag en Stefan Paas)
🎧 #249 - 'We bevinden ons in een mentale epidemie', stelt psychiater Rogier Hoenders, maar er is een uitweg
🎧 #74 - Laat kwantumfysica zien dat er meer is tussen hemel en aarde? Met Bernardo Kastrup en Stefan Paas
🎧 #129 - Ongelooflijke Café: Hoe nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen laten zien dat er méér is (met Wouter van Noort en Stefan Paas)

Hij is misschien wel een van de meest bijzondere gasten die we ooit hebben gehad – in ieder geval qua beroep: forensisch patholoog Frank van de Goot. Daar zijn er maar een handvol van in Nederland.

Frank onderzoekt lichamen om vast te stellen wat de doodsoorzaak is – en of er mogelijk opzet in het spel is geweest.
Hij is de bekendste patholoog van Nederland en verschijnt vaker in de media. In zijn boek Post Mortem beschrijft hij indringende en fascinerende casussen waarbij hij betrokken was, en die regelmatig tot onverwachte doorbraken hebben geleid.

Zijn leven staat in het teken van het zoeken naar waarheid: logisch denken, observeren en deduceren. Tegelijkertijd staat hij open voor het onverklaarbare. Zijn lijftekst komt – en daar houden we van - uit de Bijbel.

Frank noemt zichzelf zonder omhaal een autist en zegt dat juist dát hem beter maakt in zijn werk. Hij luidt bovendien de noodklok over het feit dat in Nederland veel te weinig doden worden onderzocht. Daardoor zijn we vaak onwetend – of erger nog: verkeerd geïnformeerd – over de doodsoorzaken van de mensen om ons heen

Een uniek gesprek - dat is het zonder meer - met Frank van de Goot en natuurlijk vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 Dit is de Bijbel #22 - Het hilarische Bijbelboek Jona
🎧 #205 - Misdaad als seismograaf van de samenleving (met Johan Bac en Stefan Paas)
🎧 #134 - Ongelooflijke Café: Waarom we als mensen zo geobsedeerd zijn door misdaadverhalen, detectives en 'true crime' (met Beatrice de Graaf en Stefan Paas)
🎧 #123 - Wat doet het verdedigen van moordenaars en zedendelinquenten met je mensbeeld en geloof? (met advocaat Natacha Harlequin en Stefan Paas)
🎧 #262 - De bijna-doodervaring van Reinier Sonneveld en waarom iedereen naar de hemel gaat volgens hem

Misschien wel een van onze favoriete afleveringen van het jaar. Hoe betrouwbaar zijn de historische bronnen over Jezus - en dan met name de evangeliën? Geurt Henk van Kooten doet daar baanbrekend onderzoek naar. De vorige keer dat we hem spraken, hadden we zelfs een heuze scoop (en dat gebeurt niet vaak rondom Jezus).

Van Kooten is hoogleraar in Cambridge, op wat ook wel de 'Real Madrid van de leerstoelen' wordt genoemd, een prestigieuze positie. Met een belangrijk onderzoeksveld, zeker zo vlak voor Kerst. Want alles rondom Jezus is historisch onderzocht. Zelfs de beroemde Kerstster van Bethlehem. Op basis daarvan denkt Geurt Henk zelfs te kunnen bepalen wat de meest waarschijnlijke geboortedatum van Jezus is.

Zet je detectivehoed op, want in deze aflevering gaan we ruim anderhalf uur speuren door de bronnen over Jezus. Hoe sterk zijn de evangeliën als historische bronnen? Wie waren de schrijvers, en waren dat ooggetuigen? En misschien wel de belangrijkste vraag: wat is eigenlijk dat evangelie - dat ‘goede nieuws’ - van Kerst?

David Boogerd spreekt Geurt Henk van Kooten uiteraard samen met vaste gast theoloog Stefan Paas, hoogleraar aan de VU in Amsterdam en de Theologische Universiteit Utrecht.

🏛 Luister nu De Ongelooflijke Geschiedenis en DIt is de Bijbel!
📜 Meld je aan voor onze nieuwsbrief en lees verdiepende Ongelooflijke artikelen (zoals het essay van Stefan over conservatisme) via ons online platform (Substack)
📺 Bekijk onze gesprekken op YouTube
📱 Volg De Ongelooflijke op Instagram
📱 Volg David op LinkedIn of Blue Sky
📱 Volg Stefan op LinkedIn

Relevante afleveringen:
🎧 #187 - Wat maakt Jezus uniek? Deze topwetenschapper deed een ontdekking over Jezus: 'Dit is een gamechanger' (met Geurt Henk van Kooten en Stefan Paas)
🎧 #18 - Feiten en fabels over de historische Jezus met Bert Jan Lietaert Peerbolte en Stefan Paas