„Nu ik moeder ben geworden denk ik vaak aan mijn abortussen terug,” zegt Rodante van der Waal. Het spijtargument bij abortus noemt zij „paternalistische, emotionele manipulatie”. In werkelijkheid valt die spijt volgens haar mee, maar wordt die door moralisme zwaarder gewogen dan spijt over andere levenskeuzes. Ze merkt op dat het abortusdebat dan ook niet over de bescherming van leven gaat, maar over macht: „Het gaat om welk leven het waard is om beschermd te worden.”

Ook in de geboortezorg zijn vrouwen volgens Van der Waal nog geen baas in eigen buik. Ze spreekt over „institutioneel geweld”, zoals „inwendig onderzoek of een knip zonder toestemming”. „Eén op de tien bevallingen in Nederland wordt als traumatisch ervaren,” zegt ze, „niet door het natuurgeweld, maar door de communicatie. Dat klompje cellen vinden we belangrijker dan het volwassen leven van de vrouw.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Als dertienjarig meisje woonde journalist Nicole Terborg bij haar tante Sonja, nadat haar moeder haar gezin had verlaten om haar dromen na te jagen. Ze was een kweekje: een informeel pleegkind, iets wat binnen de Surinaamse traditie heel normaal is. Zo vanzelfsprekend zelfs dat er nooit vragen over werden gesteld. Op de vraag waarom zij als enige van de drie kinderen ergens anders moest wonen, kreeg Nicole dan ook nooit antwoord. Er werd niet over gesproken. Pas veel later durfde ze dat patroon te doorbreken. „Voor het eerst stelde ik vragen, die ik nooit eerder durfde te stellen.”

„Toen voelde het dubbel: ik was trots op mijn moeder die als eerste zwarte cabaretière deuren openbrak, maar ik was ook eenzaam." Nu ziet ze de kracht van deze informele pleegzorg: „We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. Weet je hoeveel het zou schelen als we in Nederland meer voor elkaars kinderen zouden zorgen? Er zouden minder scheidingen zijn als we meer zouden leunen op die uitgebreide familie." Ze mist dat nu. „We zouden wat minder individualistisch moeten zijn.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Oorlogsfilms zet Rob de Wijk nooit aan: „Dat kan ik niet aanzien.” Toch draait zijn hele leven om oorlog. Hij is historicus, maar kijkt vooral naar de toekomst. Misschien juist omdat een groot deel van zijn eigen geschiedenis ontbreekt. Door een ongeluk was hij bijna blind aan één oog en heeft hij geen herinneringen van voor zijn veertiende.

Met Pieter blikt De Wijk terug op 2025: „Het jaar dat ons idee van de wereld instortte.” Dat vraagt volgens hem om een cultuuromslag: stoppen met wensdenken en met het moraliserende vingertje. „Je moet er rekening mee houden dat het ongehoord fout kan gaan.”

Zijn analyses maken hem impopulair. „Men wil je monddood maken.” Toch vallen de scheldpartijen en haatberichten van „bots, het Kremlin en meelopers in Nederland” volgens hem mee. Hij werd meerdere keren bedreigd, bijna ontvoerd door de Taliban, en ontsnapte net aan een bomaanslag. „Dat calculeer je in.” Het ergste vond hij dat zijn uitspraak over de schuilplaats van Osama bin Laden niet geloofd werd. „Dat heeft mij enorm geraakt.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Mark Vermeulen leeft met hiv en ziet hoe het virus is verschoven van een medisch naar een mensenrechtenprobleem. „Medisch gezien hebben we alles in handen om mensen goed te testen, behandelen en infecties te voorkomen,” zegt hij, „maar die doorbraken zijn niet voor iedereen beschikbaar.” Vooral gemarginaliseerde groepen, zoals „de allerarmsten, homomannen, transpersonen en drugsgebruikers”, worden nu extra hard geraakt door het wegvallen van Amerikaanse steun aan hiv-bestrijding. 

Trumps bezuinigingen op USAID noemt hij wreed: „Naar schatting zijn er dit jaar al meer dan 400.000 mensen overleden.” Daarmee komt ook zijn ambitie van nul nieuwe hiv-infecties in Nederland onder druk te staan. „Virussen houden zich niet aan landsgrenzen,” waarschuwt hij. Hiv raakt bovendien vooral dertigers en veertigers, de ruggengraat van onze arbeidsmarkt. Zelfs vanuit een cynisch economisch perspectief is de hulp uit de VS dus nodig, stelt hij: „Een hiv-infectie kost zo’n €500.000 op een mensenleven.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het is een misverstand dat Jort Kelder in een kasteel is opgegroeid: „‘Jonkheer Kelder’ zou toch wat merkwaardig klinken.” Wel is hij gefascineerd door de elite en bewondert hij figuren als Prins Bernhard, Freddy Heineken, Jeff Bezos en Elon Musk. „Daar heb ik een zwak voor, vooral in deze tijd waarin men scherper kijkt of mensen zich wel fatsoenlijk gedragen. Ze zijn engerds, maar ze veranderen wel de wereld.”

Kelder is als een cheerleader van het kapitalisme: „Ik ben bijna de enige in de media die het voor hen opneemt, omdat ik vind dat in een kleurrijke samenleving zij erbij horen.” Hij houdt van hun streken, want zelf heeft hij ook een rellerige kant: „Iemand moet toch de kastanjes uit het vuur halen? Uitspreken wat iedereen denkt, maar niemand durft te zeggen? Dan ben ik wel de klootzak die dat doet.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik heb al sinds mijn elfde een missie,” vertelt Mpanzu Bamenga, wiens naam ‘strijder’ betekent. Hij vluchtte uit Congo vanwege een dreigende burgeroorlog en leefde vervolgens ruim zeventien jaar zonder papieren in Europa. Toen hij elf jaar was, hoorde hij dat zijn gezin geen verblijfsvergunning zou krijgen. „We hadden geen mensenrechten meer. Dan kom je erachter dat niets vanzelfsprekend is en dat de wereld helemaal niet voor iedereen een paradijs is." Zijn missie? Ieder mens moet mensenrechten krijgen. „En daar ben ik volledig voor gegaan."

In 2021 werd Bamenga uitgeroepen tot 'Mensenrechtenmens van het Jaar'. Datzelfde jaar nam hij het op tegen de staat, nadat hij op het vliegveld uit de rij werd gepikt vanwege zijn huidskleur. „Ze zochten een Nigeriaanse geldsmokkelaar: goed gekleed, snel lopend en een niet-Nederlands uiterlijk,” zegt hij. „Ik krijg vaak het nadeel van de twijfel.” Hij voerde een strijd tegen etnisch profileren en won. Tegenwoordig is hij Kamerlid voor D66.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik heb etniciteit heel belangrijk gemaakt in mijn boeken en heb te weinig aandacht gegeven aan mijn sociale klasse,” zegt Eus, die zijn verhaal opnieuw onder de loep neemt. Hij klom op de sociale ladder en veroverde, ondanks enorme obstakels, een plek binnen de elite, de literaire wereld. Maar eenmaal aangekomen merkt hij dat het toch niet helemaal zijn wereld is. Als sociale stijger ziet hij nu scherper: „Je bent pas echt ingeburgerd in je milieu als je er ook in opgroeit.”

„Ik heb een hekel aan mijn eigen kinderen, omdat ik geleerd heb een hekel te hebben aan rijkeluiskinderen,” grapt hij. „Ik kan mijn kinderen niet kwalijk nemen dat ze in welvaart opgroeien, maar ze moeten niet denken dat het vanzelfsprekend is.” Hij wil anders zijn dan zijn eigen vader, die hij vaak een 'huistiran' noemt. Maar ook dat herziet hij in zekere mate: „Ik had een rottige vader, maar hij was ook slachtoffer. Slachtoffer van fabrieken hier in Nederland die heel snel veel personeel nodig hadden en eigenlijk op zoek waren naar moderne slaven.” Volgens Eus droeg zijn vader, net als hijzelf, de ambitie om artiest te worden.

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Ik was pas in de 20 toen ik voor het eerst hoorde over klaarkomen.” Goedele Liekens woonde haar hele jeugd bij de nonnen, op een internaat waar „enkels iets heel seksueels waren en iedereen sokken in de schoenen moest dragen.” Later, als Miss België, stond ze daar in een eenvoudige speedo: „Ik wist niet dat er badpakken met glitters en push-up waren. Ik deed daaraan mee omdat je een gratis reis kon winnen.”

Haar keuze voor seksuologie veroorzaakte thuis opschudding: „Toen ik dat vaginaboek schreef heeft mijn moeder drie maanden niet naar de markt durven gaan.” Inmiddels voert ze haar strijd ook politiek. Ze waarschuwt voor „gefinancierde organisaties die onze seksuele vrijheden af willen pakken”, met „zomerkampen om van TikTokkers tradwives te maken.” Ze sprak in Oekraïne met slachtoffers van „verkrachting als oorlogswapen” en strijdt via een nieuw seksueel strafwetboek voor consent: „Hoeveel leuker is seks met iemand die volmondig ja zegt!”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

„Je gaat door de mand vallen,” zei het stemmetje in Nora Fischer’s hoofd. „Het begon ermee dat ik bang was een bepaalde noot niet goed te raken,” vertelt ze. „En dan zegt dat stemmetje: zie je wel, het lukt je niet.” Het plezier in het zingen maakte plaats voor angst. Tegelijkertijd verloor haar zus zich in een depressie die haar het leven kostte. „Ik wilde weten: wie heeft ons dat plezier afgenomen?”

„Ik kwam in een soort whirlpool terecht van vingerwijzen.” Ze zoekt de oorzaak bij haar Joodse afkomst, het calvinisme, het kapitalisme, de prestatiedruk, het patriarchaat, sociale media... Het hele systeem. En concludeert dat het anders moet: “Falen is cruciaal. Alles leren we door een keer te falen. Als je niet mag falen, kun je geen kunstenaar zijn.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Nooit verdronken in de Haagse bubbel, altijd een buitenstaander: terwijl Nederland zich blindstaarde op rechts, zag Coen van de Ven wat er gebeurde op links. De fusie tussen GroenLinks en PvdA omschrijft hij als een huwelijk met relatieperikelen. Het is allemaal heel persoonlijk: er wordt gevloekt, er wordt geschreeuwd, er wordt gekrijst. Maar het is ook soms een bijna verliefdheid tussen mensen. „En dan ineens wordt Jesse Klaver door Ploumen in de steek gelaten.”

Geheime meetings in een volkstuintje onder een aanvliegroute van Schiphol, opstandige WhatsApp-groepen en vertrekkende leden: het beeld van een linkse beweging die zoekt naar samenhang is allesbehalve idyllisch. „Intussen richt de woede op het systeem zich op links, terwijl rechts vooral regeert. Moralisme is gevaarlijk in deze tijd.” Maar pessimistisch is hij niet over de toekomst van links: „Een fusie is nooit direct succesvol. Je begint met verlies.”

Heeft u vragen, suggesties of ideeën over onze journalistiek? Mail dan naar [email protected].

Presentatie: Pieter van der Wielen

Redactie en productie: Merel van Waalwijk van Doorn

Mixage: Audiochef

Muziek: Rufus van Baardwijk

Foto: NRC

Het interview is ook op YouTube te bekijken.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.