De Vier Jaargetijden van Passaggio

Even waan ik mij een prins, na te hebben gebivakkeerd in een van de Chateaux die staan voor de luisterrijke kant van deze provincie. De tuin staat vol met beelden, waarvan met name Lucia mij raakt met haar kwetsbare houding. Ze denkt. De rijkdom compenseer ik met een liedje van Gé Reinders. En later hoor ik bij het RAP in Heerlen hoe muziek van grote betekenis kan zijn in het genezingsproces van mensen die revalideren. Omdat het ze terugbrengt bij wie ze in wezen zijn.

In St. Odiliënberg blijk ik te hebben overnacht in wat eens de praktijk was van een legendarische huisarts. Dr. Meeuwissen. In de oorlog per ongeluk doodgeschoten door een Nederlandse soldaat. Zijn praktijk van 8000 patiënten werd overgenomen door Harry Stapert, vader van een Radio4 luisteraar. Later ontmoet ik een wijnboer, die ook organist is en midden in het land een liedje zingt over de schoonheid van Limburg.

In Baarlo is ooit de Japans-Amerikaanse kunstenaar Tajiri neergestreken. Hij was na Pearl Harbour opeens een vijand. In zijn kunst heeft hij sindsdien gezocht naar verbinding. En dat zie je in de openbare ruimte van dit dorp aan de Maas: her en der staan knoppenbeelden van Tajiri, die op een mysterieuze en heldere wijze laten zien hoe de dingen inderdaad met elkaar verknoopt zijn. Als geliefden verstrengeld. Je weet niet waar het ene begint en het andere ophoudt. Zo knoop ik tijdens deze fietstocht ook de eindjes aan elkaar.

Well, waar ik overnacht, blijkt een uitgelezen plek voor well-zijn. Er ontvouwt zich een rode draad in deze etappe: verlies, pijn en herstel, op persoonlijk evenzogoed als maatschappelijk vlak. En het antwoord: liefde. Chantal vertelt over een plek op Sardinië waar mensen gemiddeld tien jaar ouder worden dan elders in de wereld. Omdat ze gezond eten en ook op hoge leeftijd deel blijven uitmaken van de gemeenschap. Zingevend is dat

De Mookerheide is gehuld in nevelen, en dat zal de hele tocht zo blijven: perfect herfstweer! Kalm en enigszins mysterieus. Overigens blijkt het noorden van de provincie al net zo mooi als het zuiden. Vanuit de heuvels daal ik af naar de maasvallei, waar vogelaars nog slechts een buizerd hebben gespot, en op de pleisterplaats een centrum is voor well-zijn. Daar gaat het over de kanteling in een mensenleven

Hoe is het om te slapen in een museum? Nou heel gewoon eigenlijk. Ik overnacht in het museumdorp Orvelte, waar elke schuur een bezienswaardigheid is en je omgeving bent door groen als je wakker wordt. Intens jong groen.

In Orvelte houdt Niels Brandaan een theater open: Verhalenhuis Brandaan. Daar gaat op 5 juni de première een nieuw verhaal in première, over het geheim van de Garmhof en het wicht van Orvelte. Hij verrast mij met fragmenten uit de voorstelling, die naadloos overgaan in het gesprek (en andersom), dat plaatsvindt bij de oude Esselaar. Bomen weten veel.

De cyclus is rond als ik langs ga bij Daniël Rouwkema, die het koor Magnificat leidt in Emmen. Hij repeteert aan de Messiah die met kerst uitgevoerd gaat worden. Het is nog vroeg, maar wat ik hoor belooft wat!

De route loopt via het oudste dorp van Drenthe: Taarlo. Waar het leven nog goed is. Alle leden van Dorpsbelangen Taarlo lopen uit om me te verwelkomen met koffie en zelfgebakken rabarbertaart. En met de boodschap dat ze het dorp graag willen behouden zoals het is. Zou ik ook doen als ik daar woonde.

Op het Balloërveld vind ik de schaapsherder Marianne Duinkerken tegen, die de schapen al 20 jaar hoedt. Ze vertelt over de mystieke ervaring van het veld en ook over het verdriet dat ze voelt bij een recent bericht. De dood is in de natuur onderdeel van een cyclisch proces, maar bij dierbaren is het veel moeilijker om te verwerken

Op het Hijkerveld staat een huis. Erfgoedlogies Diependal. Een fraaie mengeling van oud en nieuw, op de rand van een natuurgebied waar je werkelijk de stilte kunt vinden.

Ook bijzonder is het gevangenisdorp Veenhuizen. Uniek in de wereld, omdat iedereen en alles in dit dorp betrokken was op de gevangenis. Overigens maken ze er ook geweldig lekker bier. Bij de brouwerij Maallust. Het plenst van de regen, maar het smaakt er niet minder om.

Muziek is een landschap. Landschap is muziek. In Lhee word ik erop gewezen dat er dissonanten te zien zijn in de wijde omgeving: de bollenteelten. Niet omdat tulpen niet mooi zijn, maar omdat er vreselijk veel gif wordt gebruikt in die sector. Niet goed voor de mens, niet goed voor de natuur. Wat indruk maakt zijn de 5000 jaar oude grafheuvels op het Dwingelderveld, en een bezoek aan het Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Ik word rondgeleid door Alexandra Kloppenborg, die de symboliek uitlegt van het monument, waarin alles samenkomt.

De tocht begint in Meppel, waar ik nooit eerder ben uitgestapt, als ik me niet vergis. Interessant allegaartje van bouwstijlen wel. Ik vind er een vriendin terug, die ik 40 jaar niet gezien heb, Céciel van der Zee, die in Meppel met veel gedrevenheid een kinderkoor leidt: Viva la Musica. Op de Havelterberg zie ik twee hunebedden en een onnederlands mooi uitzicht, bij het Natuurvriendenhuis van het Nivon: Hunenhuis. Het is dicht, maar ik krijg koffie. De gastvrijheid is goed.