လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အသွေးကို ဘာတွေနဲ့ တိုင်းတာလို့ရမလဲ? လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အသွေးကို ကုန်ပစ္စည်းတွေလိုမျိုး စံနှုန်းတွေနဲ့တိုင်းတာလို့မရတာကတော့ သေချာပါတယ်။ လူတိုင်းက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်သက်ဆိုင်ရာနယ်ပယ်မှာ အရည်အသွေး ပြည့်မှီတဲ့ လူတစ်ယောက်ဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေကြပါတယ်။ဒီအရည်အသွေးက နေ့ချင်းညချင်း ရလာနိုင်တဲ့ အရာမဟုတ်သလိုကိုယ်ဖန်တီးခဲ့ဖူးတဲ့ အကောင်းဆုံး လက်ရာတစ်ခုနဲ့လဲ သတ်မှတ်လို့မရပါဘူး။ တချို့ကကိုယ်အကောင်းဆုံးဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တဲ့အလုပ်တစ်ခုနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အရည်အသွေးကို သက်သေပြချင်ကြပါတယ်။ တကယ် တော့အရည်အသွေးကိုကိုယ့်ရဲ့masterpiece တစ်ခုတည်းနဲ့တိုင်းတာလို့မရပါဘူး။ဘတ်စကတ်ဘောကစားသမားတစ်ယောက် က အဝေးဆုံး အကွာအဝေးကနေ ဘောလုံးကို ပိုက်ထဲ ဝင်အောင်တစ်ခါထည့်ဖူးရုံနဲ့ သူ့က အကောင်းဆုံး ကစားသမား တစ်ယောက် ဖြစ်လာမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်အခြေနေဘယ်နေရာမှာမဆို ဘောလုံးကို ဝင်အောင်ထည့်နိုင်မှသာ သူ့ရဲ့ အရည်အသွေးကို အသိ အမှတ်ပြုလို့ရမှာပါ။ဒါကြောင့်အရည်အသွေးကို အကောင်းဆုံးလက်ရာတစ်ခုနဲ့ မသတ်မှတ်နိုင်ဘဲ ဒီလို လက်ရာကို ဘယ်လောက် ထိအကြိမ်ပေါင်းများစွာ လုပ်နိုင်လဲ၊ ဒီ့ထက်ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်လဲဆိုတဲ့အရာတွေနဲ့ တိုင်းတာပါတယ်။ 

ပစ္စုပ္ပန်ထက် ပိုကောင်းတဲ့ အချိန်ဆိုတာမရှိပါဘူး။ အလုပ်တစ်ခုကို စလုပ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်ကလဲ လက်ရှိအချိန်ပဲ ဖြစ်ပါ တယ်။ဒါဆို ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ အိပ်မက်တွေ နောက်ကို လိုက်ဖို့ ဘာတွေကိုစောင့်ဆိုင်းနေမိတာလဲ။                      ပထမဆုံးအနေနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဆင်သင့်မဖြစ်သေးဘူးလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ပြည့်စုံတဲ့ အချိန်ထိ စောင့်နေမယ်ဆိုရင် ဘယ်တော့မှ စတင်ဖြစ်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ဒီနေ့ မပြည့်မစုံနဲ့ စတင်လိုက်တာက နောက်တစ်ပတ်မှ အသေအချာပြင်ဆင် ထားတာ ထက်ပိုကောင်းပါတယ်။ နောက်တစ်ခုက ဘယ်နေရာကနေ စရမယ်ဆိုတာကို မသိကြပါဘူး။ရည်မှန်းချက်တွေကို ပြီးမြောက်ဖို့အတွက်က ခြေလှမ်းစလှမ်းလိုက်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ရောက်တဲ့နေရာကနေ စပြီး လုပ်လို့ရပါတယ်။ ဘာလုပ်ရမယ် ဆိုတာကို မသိတာလဲဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ကိုယ်လုပ်ချင်တယ်ဆိုတာကို အတိအကျ သိရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊မသိသေးရင်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် တစ်ခုခုကို စတင်ထားဖို့တော့ လိုပါတယ်။ ဘယ်အလုပ်မဆိုကိုယ့်ရဲ့ အိပ်မက်ဆီကို လျှောက်လှမ်းဖို့အတွက် အတွေ့ အကြုံတစ်ခုကို ပေးနိုင်မှာပါ။                                                                          

လူတိုင်းမှာ ဖြစ်ချင်တဲ့ စိတ်ကူးအိမ်မက်တွေရှိပေမဲ့ လူတိုင်းတော့ ၎င်းတို့ရဲ့ စိတ်ကူး အိမ်မက်တွေကို အောင်မြင်အောင် မစွမ်း ဆောင်နိုင်ကြပါဘူး။အိမ်မက်တွေက လက်တွေ့ဖြစ်မလာဘဲ အိမ်မက်တွေ အဖြစ်နဲ့သာ ပြီးဆုံးသွားကြပါတယ်။ ဒီလိုအောင်မြင်မှု ဆီကိုမတက်လှမ်းနိုင်တဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေကတော့ မိမိကိုယ်ကိုယ်သံသယဖြစ်ခြင်း၊ စိတ်အားထက်သန်မှုမရှိခြင်း၊ လမ်းညွှန် မှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ်မိမိတို့ကိုယ်တိုင် လိုချင်သည့်အရာကိုပင် မသိခြင်းဖြစ် စတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ဒါပေမဲ့လည်း အိမ်မက် စိတ်ကူးတွေကနေ အောင်မြင်မှုဆိုတဲ့ကြယ်ကို အရယူချင်တဲ့သူတွေအများကြီး ရှိနိုင်ပါသေးတယ်။    ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။ ဘဝ မှာအောင်မြင်မှု ရချင်ရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့လည်း အရေးကြီးပါ တယ်။ကိုယ်လျှောက်နေတဲ့ လမ်းဟာမှန်ရဲ့လား။ ကိုယ်ရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေက ဘာပါလဲ။ဘယ်လိုနည်းလမ်းက ကိုယ့်အတွက် ပိုပြီး အကျိုးရှိစေမလဲ စသည်ဖြင့် အမြဲသုံးသပ်ဖို့လိုပါတယ်။ လိုအပ်သေးလျှင် ထပ်ကြိုးစားပါ။ မှားနေလျှင် အချိန်မှီပြုပြင်ပါ။ မိမိ ကိုယ်တိုင်ထက်ဘယ်သူမှ ပိုမသိနိုင်ပါဘူး။                                                                                                                          

လူတိုင်းမှာ ဖြစ်ချင်တဲ့ စိတ်ကူးအိမ်မက်တွေရှိပေမဲ့ လူတိုင်းတော့ သူတို့ရဲ့ စိတ်ကူး အိမ်မက်တွေကို အောင်မြင်အောင်မစွမ်းဆောင် နိုင်ကြပါဘူး။ အိမ်မက်တွေက လက်တွေ့ဖြစ်မလာဘဲ အိမ်မက်တွေ အဖြစ်နဲ့သာပြီးဆုံးသွားကြပါတယ်။ ဒီလို အောင်မြင်မှုဆီကို မတက်လှမ်းနိုင်တဲ့အကြောင်းပြချက်တွေကတော့ မိမိကိုယ်ကိုယ် သံသယဖြစ်ခြင်း၊ စိတ်အားထက်သန်မှု မရှိခြင်း၊လမ်းညွှန်မှု မရှိ ခြင်း သို့မဟုတ် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် လိုချင်သည့်အရာကိုပင်မသိခြင်းဖြစ် စတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့လည်း အိမ်မက်စိတ်ကူး တွေကနေအောင်မြင်မှုဆိုတဲ့ကြယ်ကို အရယူချင်တဲ့သူတွေ အများကြီး ရှိနိုင်ပါသေးတယ်။ ဘာကိုလိုချင်တာလဲဆိုတာ သေချာသိပါစေ။ အောင်မြင်မှုဆီကိုတက်လှမ်းတဲ့အခါမှာကိုယ်ကိုယ်တိုင်ကဘယ်အရာကို အောင်မြင်မှု အနေနဲ့ သတ်မှတ်တာလဲ၊ဘယ်အရာကို အမှန်တကယ်လိုချင်တာလဲဆိုတာ အရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်သိအောင် လုပ်ပါ။ကိုယ်ကိုယ် တိုင် ရယူချင်တဲ့ ပန်းတိုင်ကို သိခြင်းက အောင်မြင်မှုလမ်းကြောင်းကိုချမှတ်ရာမှာ ကူညီပေးပြီး အိပ်မက်တွေကို အကောင်အထည် ဖော်ဖို့လည်းအထောက်အကူပြုပါတယ်။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် မသေချာမရေရာမှုတွေနဲ့ ပြည့်နေတဲ့အခါစိတ်ကူးအိမ်မက်တွေကို အရ ယူနိုင်ဖို့ အဟန့်အတား ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့်အချိန်ယူပြီး ကိုယ်တိုင်ဘာကိုလိုချင်လဲ ဆိုတာ သိအောင်ကြိုးစားပါ။ ဒါက အောင်မြင်မှုဆီတက်မဲ့ လှေကားထစ်များ ထဲက ပထမဆုံး လှေကားထစ်ပါပဲ။                                                                                 

ပန်းအိုးထဲမှာ သစ်ပင်စိုက်သူ မဖြစ်ပါစေနဲ့။ လူအများစုဟာ ပန်းအိုးထဲမှာစိုက်ထားတဲ့ သစ်ပင်တွေလိုဘဲ ကြီးထွားနိုင်တဲ့ အောင်မြင် နိုင်တဲ့  အတိုင်းအတာ ပမာဏရှိသလောက် ဘယ်တော့မှမကြီးထွားနိုင်ဘဲ ရှိတတ်ကြတယ်။ သစ်ပင်တွေ ကြီးထွားဖို့ကျယ်ဝန်းတဲ့ မြေနဲ့ ရှည်လျားသန်မာတဲ့ အမြစ်တွေရှိဖို့လိုသလို လူပုဂ္ဂိုလ်တွေအောင်မြင်ကြီးထွားဖို့ မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည် လေးစားမှုဆိုတဲ့ အခြေခံ ရေသောက်မြစ်လိုပါတယ်။ဒါဟာ အရမ်းကို အရေးကြီးတယ်။                                                                         မိမိကိုယ်ကိုကော၊ မိမိရဲ့ ဖြစ်နိုင်စွမ်းကိုကောယုံကြည်မှုမရှိတဲ့အခါ၊ မိမိရဲ့ စိတ်ကူးအိမ်မက်များရှေ့မှာ အခက်အခဲ အတားအဆီးအမျိုးမျိူးချပြီး မိမိကိုယ်ကို ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်နေမိတယ်။ မိမိတတ်လမ်းမှန်သမျှကိုမိမိဘာသာ လှည့်ပတ်ပိတ်ဆို့မိသွားတယ်။ ဒီတော့ ပန်းအိုးထဲမှာ စိုက်ထားတဲ့သစ်ပင်တွေလိုဘဲ ကြီးထွားခွင့် မရှိတော့ဘူး။ စိတ်ကူးယဉ်အိမ်မက်ဆိုတဲ့စကားကို လူတွေကကဲ့ရဲ့စရာ စကားလုံးအဖြစ်သာ သုံးလေ့ရှိကြတယ်။ အိမ်မက်မရှိဘဲ အိမ်မက်ကို  အကောင်အထည်ဖော်လို့ မရနိုင်ဘူး။                      

လူတိုင်းက သူဌေးတွေလိုပဲ ငွေသုံးချင်ကြပါတယ်။တကယ်က သူဌေးတွေ ဘယ်လိုမျိုး ငွေရှာပြီး၊ ငွေစုလဲဆိုတာကို သိရဖို့ ပိုအရေး ကြီးပါတယ်။ဝင်ငွေနဲ့ ထွက်ငွေမျှတမှသာ အကြွေးအမြီကင်းပြီး စိတ်ချရတဲ့အနာဂတ်ဆီလျှောက်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတော့ သူဌေးကြီးမဖြစ်ခင် သူဌေး တစ်ယောက်လို ငွေစုနည်းဆိုရင်ဘာတွေများဖြစ်မလဲ။                                                                                                                                 ဝင်ငွေရဲ့ အများစုကို စုပါ။ သူဌေးတွေက သူတို့ဝင်ငွေရဲ့ ၅၀% အထက်ကို မသုံးကြပါဘူး။ ချမ်းသာလေ ပိုစုလေပါပဲ။ အခုကတည်း ကနေထိုင်စားသောက်စရိတ်ကို ဖယ်ပြီးတော့ ဝင်ငွေရဲ့ ၅၀% နဲ့အထက် မသုံးမိအောင်နေကြည့်ပါ။ ဈေးဆစ်ပါ။ ဈေးဆစ်ရမှာ မရှက်ပါနဲ့။ ကိုယ့်ဘက်ကတိုးတောင်းရမှာလည်းမရှက်ပါနဲ့။ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်တောင်းတဲ့ပမာဏ၊ ဆစ်တဲ့ပမာဏကလည်း ကျိုးကြောင်း ဆီလျော်ရမှာပေါ့နော်။လူငယ်၊ လူလတ်တွေက ဈေးဆစ်ရမှာ ရှက်တတ်ပါတယ်။ အဲဒီတော့ မတန်တဲ့ ဈေးတွေနဲ့ဝယ်မိတာ၊မတန် တဲ့ဈေးတွေနဲ့ ပေးမိတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အားမနာပါနဲ့။ အားနာတယ်ဆိုတဲ့စိတ်ကကိုယ့်ကို ဆုံးရှုံးမှုသာ ဖြစ်စေနိုင်မှာပါ။

ရှင်သန်နေထိုင်ရာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာလူဦးရေထူထပ်လာတာနဲ့အမျှ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အရေးတွေ ကျပ်တည်းလာပါတယ်။ အထူး သဖြင့်အခုမှစအလုပ်လုပ်မယ့်လူငယ်အရွယ်အတွက် Job Hunting ကခက်ခဲကောင်းခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ စိတ်ဓာတ်ကျ မသွားဖို့၊ လက်မလျှော့ဖို့ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်အားပေးရမှာပါ။  ခက်ခဲပင်ပန်းတာနားလည်ပေမဲ့ခြေတစ်လှမ်းဆုတ် လိုက်တာနဲ့ သူများထက်အများကြီးနောက်ကျသွားနိုင်တဲ့ခေတ်မလို့ အချက်၅ချက်ကိုသိထားဖို့လိုပါတယ်။  ဘာလို့အလုပ်လိုချင်တာလဲသတိရပါ။စစချင်းအလုပ်ရှာခဲ့တုန်းက ကိုယ့်ကိုဘယ်အရာတွေက စိတ်ခွန်အားပေးခဲ့တာလဲ ပြန် စဉ်းစားပါ။ အကယ်၍ ကိုယ်က Entry Level ကိုအခုမှစလုပ်မယ့်သူဆိုရင်လည်း မိဘအပေါ်မမှီခိုချင်လို့၊ Career ကို အခုက စချင်လို့၊ နောက်ပိုင်းကျရင် ပြည်ပမှာအလုပ်ဆက်လုပ်ချင်လို့၊ Masterတန်း ဆက်တက်ဖို့အတွေ့အကြုံရှာချင်လို့ အစရှိသဖြင့် ရည်ရွယ်ချက် များစွာရှိပါတယ်။တချိန် ချိန်မှာ ကိုယ့်အတွက်အဆင်ပြေတဲ့အလုပ်က ရကိုရမှာပါ။အခုချိန်မှာလက်လျှော့လိုက်ရင် အစကတည်းက ပင်ပန်းခဲ့သမျှ သဲထဲ ရေသွန်ဖြစ်သွားမှာကိုမှတ်ထားပေးစေချင်ပါတယ်။  

ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်အားမရဘူး။ လမ်းပျောက်နေတယ်။ခက်ခဲနေတယ်။ ဒီစကားတွေကို အခုလိုခေတ်မှာ ခဏခဏကြားဖူး ကြမှာပါ။ နားဆင်သူရောအဲဒီလိုခံစားနေရပါသလား။ လူသားအားလုံး ရှင်သန်နေထိုင်နေကြရတဲ့ခေတ်ကြီးကအရှိန်အဟုန်နဲ့ တိုးတက် ပြောင်းလဲနေချိန်မှာ တစ်ဖက်မှာလည်းကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအခြေအနေတွေကျပ်တည်းနေပါတယ်။ အလုပ်အကိုင် ရှားပါးမှုတွေ၊လက်ရှိဆီစျေးတွေ၊ စားသောက်ကုန်စျေးတွေက လူတန်းစားအသီးသီးအပေါ်သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။  အရှိန်အဟုန်ပြင်းပြင်းနဲ့ ပြောင်းလဲမှုကြမ်းတဲ့ လောကကြီးကကိုယ့်ကိုပေးတဲ့အချဉ်သီးတွေကို ဖျော်ရည်လုပ်သောက် တတ်ဖို့ လိုပါပြီ။ အဲဒီ Skillကို “Adaptability” (အလိုက်သင့်ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Adaptability လို့ ဆိုလိုက် တာနဲ့ ဒီဘက်ခေတ်မှာအသက်ရှင်ဖို့အတွက် သိပ်ကိုမှ အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခုဖြစ်လို့လာပါပြီ။ ဘဝမှာမပြောင်းလဲတဲ့ တစ်ခုတည်း သောအရာက ပြောင်းလဲခြင်းတရားဖြစ်ပါတယ်။အဲဒီပြောင်းလဲနေတာတွေကိုမူတည်ပြီး ကိုယ့်ဘက်ကမီးစင်ကြည့်ကတတ်ရ ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ Adaptabilityလို့ခေါ်တဲ့ Soft Skill ပါပဲ။   

သင့်အနေနဲ့အတိတ်ကအမှားတွေကိုပြင်ဆင်ဖို့အချိန်ကိုနောက်ပြန်လှည့်လို့မရပေမယ့် မှားခဲ့တာတွေကနေလေ့လာသင်ယူပြီး အဲဒီ အချိန်တုန်းကသင်မသိခဲ့တာတွေအတွက် သင့်ကိုယ်သင်ပြန်ပြီးခွင့်လွတ်လို့ရပါတယ်။ဒီစကားကိုပြောခဲ့တဲ့သူကတော့ နံမည်ကျော် Baseball ကစားသမားကြီးLeon Brownပါ။ အားကစားသမားတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့အတွက်သူပြောတဲ့စကားကတကယ့်ကိုမှ လက်တွေ့ဆန်ပြီးအားလုံးအတွက် မှတ်သားစရာ ကောင်းတဲ့အတွက် ဝေမျှပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။လူတိုင်းလူတိုင်းဟာအမှားနဲ့မကင်းကြပါဘူး။ လူသားတိုင်းရှင်သန်ရာ ဘ၀ တကွေ့မှာအမှားအယွင်းတစ်ခုမဟုတ်တစ်ခုကို လုပ်မိ တတ်ကြပါတယ်။ ပြောမိတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်အမှားကိုကိုယ် သိတဲ့အချိန်မှာအချိန်မှီအမှန်ပြင်ဖို့သာလိုအပ်ပါတယ်။တချို့ကတော့ မှားခဲ့ဖူးတဲ့အတိတ်ကအဖြစ်အပျက်တွေကို ပြန်လည် တွေးတောပြီးငါမပြောမိခဲ့ရင်အကောင်းသား၊ ငါလုပ်မိတာ မှားလေခြင်းဆိုပြီးနောင်တတွေတွင်တွင်ရနေတတ်ပါတယ်။                                                                                                          

ကမ္ဘာပေါ်က လူဦးရေ သန်းပေါင်း သုံးထောင့်ရှစ်ရာရဲ့ပိုင်ဆိုင်မှုကို ပေါင်းလိုက်ရင် ဘီလျံနာလုပ်ငန်းရှင် (၂၅)ယောက်ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု လောက်ပဲရှိတယ်ဆိုတာ သိပါသလား။ ဒီအချက် ကျွန်တော်တို့ အများစုတွက် မညီမျှဘူးလို့ထင်ရနိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ လူချမ်းသာတွေကို အခုလောက်ထိချမ်းသာအောင်အထောက်အပံ့ပေးနိုင်တဲ့ အလေ့အကျင့်တွေ ရှိနေတာ ကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ဒီအလေ့အကျင့်တွေကပဲ ဆင်းရဲချမ်းသာကို ကွာခြားသွားစေနိုင်တာပါ။    ပေးကမ်းခြင်းနဲ့ မျှဝေခြင်းက လူချမ်းသာတွေရဲ့ ခံယူချက်ဖြစ်တယ်။ အရင်ဆုံးပေးကမ်းစွန့်ကြဲပါ။ လူချမ်းသာတွေရဲ့ ၇၉ ရာခိုင် နှုန်းဟာ လူမှုရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ပရဟိတနဲ့ အလှူအတန်းတွေကို တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်လုပ်ဆောင်လေ့ရှိကြပါတယ်။ လူချမ်းသာ တွေဟာသူတို့ရဲ့ အချိန်၊ ငွေနဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုကို အများအကျိုးအတွက်စွန့်လွှတ်အသုံးချတတ်ကြပါတယ်။ ဒီလို ပြောလို့ ပိုင်ဆိုင်သမျှ လျှောက်ပေးကမ်းပစ်ဖို့ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ တတ်နိုင်သမျှ ဘောင်ထဲကနေ ပေးကမ်းလှူဒါန်းဖို့ကို ဆိုလိုပါတယ်။