شاپور با اجازه خسرو وارد خرگاه شده و آنچه را که در مدت سفرش دیده است، برای خسرو بیان می کند.

در این قسمت نظامی به توصیف آوازها و نوازندگان می پردازد. او افسار زبان را خود به دست می گیرد و از زبانِ رامشگرِ چنگ نواز، از ناپایداری دنیا سخن می راند و به این نتیجه می رسد که چون پس از مرگ، روزگار درازی را به اجبار باید خفت، پس امشب باید در چشم را به روی خواب بست و غم ناپایداری زندگی را به نیروی باده به فراموشی سپرد.

این قسمت به توصیف صحنه های بزمی می پردازد که مهین بانو به سبب حضور خسرو در سرزمین بردع به پا کرده است.

خسرو در تشریفاتِ بار، مهین بانو را بیش از دیگرِ بزرگان ارج می نهد. مهین بانو نیز از او دعوت می کند تا زمستان را در سرزمین بردع، که در فرمان اوست، بگذراند. خسرو می پذیرد و مهین بانو برای فراهم نمودن مقدمات رهسپار می شود.

خسرو به امید دیدار روی شیرین به سوی ارمن می تازد. به محض عبور از مرز ارمن، حاکمان محلی، از جمله مهین بانو، همراه با هدایایی گرانبها، برای ادای احترام به سوی او می‌شتابند. خسرو که مهین بانو را میشناسد، برای او پایگاه ویژه ای قائل می شود.....

کنیزان که بر زیبایی شیرین حسد می ورزیدند دسیسه ای چیدند. مرد بنا را پنهانی فراخواندند و از او خواستند تا برای زن جادوگر، یعنی همان شیرین، در منطقه ای با آب و هوایی سوزان، قصری بسازد. مرد بنا را گنجی بخشیدند و او شادمان از هدیه ای که دریافته بود، در مدت شش ماه، در جایی که آب و هوایش قابل تحمل نبود، قصری نبا کرد و شیرین شب هنگام، به همراه چند کنیز نابالغ و بی تجربه شب هنگام به قصر کوچید. د حالی که ...

پس از یک ماه که شیرین توانست جایگاه و پایگاه خودش را در قصر بیابد و آرامش یافت، اندک اندک از راز گریختن خسرو از ترس تنبیه پدر آگاه شد و برایش یقین شد که آن مردی که در کنار چشمه او را می پاییده، خسرو جهان آرای، بوده است.
از سرنوشت جدایی، که خودش برای خودش رقم زده بود، بر سر می زد ؛ ولی خاموش بود و تحمل می کرد.
سرانجام از کنیزان خواست تا در کوهستان برای او جایگاهی فراهم سازند؛ زیرا که او زاده کوهستان و پرورده گلهاست و از آب و هوای گرم قصر دچار بیماری و افسردگی شده است. اما...

شیرین، پرسان پرسان، به کاخ خسرو می رسد. کنیزان با دیدن انگشتری خسرو، او را به درون قصر می پذیرند و به آیین خسروانی، از او پذیرایی می کنند. گر چه کنیزان کنجکاوند تا درباره او بیشتر بدانند، ولی شیرین توضیح درباره خودش را به آمدن خسرو موکول می کند.

خسرو سرانجام دل از دلبر گم شده ای که نمی دانست آدمی زاده بوده یا پری زاده، دل کند و راه ارمن را در پیش گرفت...