Podcastmaker Max Smedes en Wiebke Pittlik van Duitslandweb in gesprek met historicus Krijn Thijs over de Duitse herinneringscultuur, naar aanleiding van 8 mei, de Duitse herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog. Wat betekent 'Nie wieder' in 2026?

Je hoort fragmenten van:

NOS Nieuws van afgelopen 4 mei

De toespraak van bondspresident Richard von Weizsäcker in 1985

Bondskanselier Angela Merkel in de Israëlische Knesset in 2008

Komiek Hape Kerkeling tijdens de herdenking van de bevrijding van concentratiekamp Buchenwald in april van dit jaar.

Muziek: Clay - Podington Bear (CC BY-NC 4.0)

Max Smedes bespreekt de Duitse actualiteiten met de redactie van Duitslandweb. Wiebke Pittlik vertelt over de rel die cultuurminister Wolfram Weimer veroorzaakte door linkse boekwinkels van een prijs uit te sluiten en Lynn Stroo doet verslag van haar bezoek aan verschillende Duitse musea die burgers willen betrekken bij de democratie.

Uit deze aflevering:

Het artikel van Lynn Stroo over het versterken van de democratie:

https://duitslandinstituut.nl/artikel/66542/duitsers-leren-democratie-ook-in-het-museum

Het stuk van Max Smedes over de grote investeringen in onderzoek naar post-covid:

https://duitslandinstituut.nl/artikel/66634/duitsland-verklaart-de-oorlog-aan-post-covid

Je hoorde fragmenten van:

De zege van CDU en het verlies van SPD in Rijnland-Palts (ARD Tagesschau - 22-03-2026)

De kille ontvangst van minister Wolfram Weimer op de Leipziger Buchmesse (Die Zeit – 19-03-2026)

Bijdrage van David Schliesing in de Bonsdag (Phoenix – 20-03-2026)

Minister Wolfram Weimer over Nazi-boekhandels (ARD Sounds – 20-03-2026)

De opening van het Haus der Gesichte (Phoenix – 08-12-2025)

Het nieuwe Zukunftszentrum in Halle (ARD Tagesschau – 15-02-2023)

Na de motie van Forum voor Democratie om antifa te verbieden, kwam ook de Duitse AfD in oktober met een antifa-motie. Waar de motie in Nederland werd aangenomen, was die in Duitsland aanleiding voor felle tegenspraak van alle andere partijen. Wiebke Pittlik over Antifa in Duitsland. En: De AfD zet docenten onder druk die zich inzetten voor de democratie en waarschuwen voor fascisme en extreemrechts. AfD'ers reizen naar Rusland en lijken informatie in te winnen die interessant is voor het Kremlin. Hoe groot is de invloed van Rusland in de AfD vroeg podcastmaker Max Smedes aan Marja Verburg van het Duitsland Instituut Amsterdam.

In deze podcast hoor je audiofragmenten van:

- Antifa-motie in de Tweede Kamer (18-9-2025)

- Ferat Kocak, Linke-Bondsdaglid, in het Bondsdag-debat over Antifa (14-10-2015)

- Alice Weidel, AfD-voorzitter, die Rusland oproept tot de-escalatie (22-9-2025)

- een Duitse scholier, de voorzitter van de docentenbond in Beieren en minister van Onderwijs Karin Prien (CDU) over intimidatie van de AfD op scholen, uit ARD-programma Kontraste (6-11-2025, vanaf 15:40 min.)

- kanselier Friedrich Merz (CDU) die zich tijdens een persconferentie in stevige bewoordingen distantieert van de AfD (20-10-2025)

Duitsland kwam de afgelopen maand met een verrassende wending in zijn Israëlbeleid. Waar het land tot voor kort vierkant achter de Israëlische regering stond, lijkt er nu meer ruimte voor kritiek op de aanvallen op Gaza en voor solidariteit met de Palestijnen.

Deze week is het 73 jaar geleden dat de Duitse boulevardkrant Bild verscheen. Hoe gaat de krant te werk en welke invloed heeft de Bild Zeitung in Duitsland?

Journalist Max Smedes spreekt over deze onderwerpen met Duitslandweb-redacteuren Marja Verburg en Wiebke Pittlik.

In deze podcast hoor je audiofragmenten van:

- Kanselier Friedrich Merz (CDU), die kritiek uit op de aanvallen van Israël op Gaza (26-5-2025, WDR Europaforum)

- Kanselier Friedrich Merz (CDU), die Israël prijst voor zijn aanvallen op Iran (17-6-2024, ZDF Heute)

- Schrijfster Charlotte Roche, die vertelt over haar ervaringen met de Bild Zeitung (2-3-2021, podcast Hotel Matze)

- Satirisch programma Extra3 met hun lied 'Bitte lies, lies 'Bild' nie!' (24-8-2018): https://www.youtube.com/watch?v=QFGXe7WHFa4

Friedrich Merz is deze week na een valse start aangetreden als kanselier. Wat ging er mis bij zijn verkiezing in de Bonsdag en waar moet zijn regering nu mee aan de slag? In deze podcast bespreken podcastmaker Max Smedes en Duitslandweb-redacteur Marja Verburg ook de opvallendste ministers uit het nieuwe Duitse kabinet en gaan in op het besluit van de Duitse binnenlandse veiligheidsdienst om de AfD officieel tot extreem-rechtse partij te verklaren.

In deze podcast hoor je audiofragmenten van:

- Julia Klöckner (CDU), die de uitslag van beide stemrondes over Merz' kanselierskandidatuur in de Bondsdag bekend maakt (6-5-2025)

- Markus Söder, CSU-leider en minister-president van Beieren, die bij de ARD reageert op de mislukte eerste stemronde (6-5-2025)

- Irene Mihalic (Groenen), die in de Bondsdag reageert op de mislukte eerste stemronde (6-5-2025) - Friedrich Merz (CDU), kanselier, die tijdens een vraaggesprek met de ARD ingaat op zijn houding ten opzichte van de extreemrechtse AfD (6-5-2025)

Meer over de nieuwe Duitse regering en kanselier Merz vind je op Duitslandweb: https://duitslandinstituut.nl/thema/19/politiek

Welkom bij 'Die Vorleser', de podcast over Duitstalige boeken van het Duitsland Instituut Amsterdam. Daarin gaat germanist Trixie Hölsgens in gesprek met docent Duits Thomas de Vries en probeert ze hem de klassiekers uit de Duitstalige literatuur te laten lezen (en omgekeerd).

In deze aflevering vertelt Thomas over de klassieker 'Der Besuch der alten Dame' van de Zwitserse toneelschrijver Friedrich Dürrenmatt uit 1956. Een tragische komedie over macht, geld en manipulatie. Wat is men bereid te doen voor geld en hoe snel kunnen morele normen buitenspel gezet worden? Die vragen staan centraal in het stuk en in deze podcast.

De nieuw gekozen Bondsdag is op 25 maart voor het eerst bijeen gekomen. Hoe ziet het nieuwe Duitse parlement eruit? Ondertussen is de formatie in volle gang. De CDU/CSU en de SPD hebben groen licht gekregen voor de miljarden die ze in defensie en infrastructuur willen investeren, maar dat ging niet zonder slag of stoot. En er zijn nog meer harde noten te kraken. Journalist en podcastmaker Max Smedes spreekt hierover met Duitslandweb-redacteur Marja Verburg.

Zie voor meer info over deze podcast en de geluidsfragmenten: https://duitslandinstituut.nl/artikel/62846/podcast-achtung-duitse-formatie-en-nieuwe-bondsdag

Welkom bij 'Die Vorleser', de podcast over Duitstalige boeken van het Duitsland Instituut Amsterdam. Daarin gaat germanist Trixie Hölsgens in gesprek met docent Duits Thomas de Vries en probeert ze hem de klassiekers uit de Duitstalige literatuur te laten lezen (en omgekeerd).

In deze aflevering bespreken Trixie en Thomas het ongelezen meesterwerk 'Jozef en zijn broers' van Thomas Mann. In de brontekst is het slechts een kort verhaal, bij Thomas Mann wordt het een vierdelige roman van 1400 bladzijdes over broederstrijd, vergeving, menselijkheid en boordevol tegeltjeswijsheden voor gevorderden. Werken aan deze roman was voor Thomas Mann een troost in donkere tijden, en troostrijk is het boek nog steeds.

Het zijn roerige dagen in deze laatste week voor de Bondsdagverkiezingen. Er was opnieuw een aanslag, dit keer in München, vlak voor dat daar de Veiligheidsconferentie begon. Op de conferentie zelf zorgde de Amerikaanse vice-president J.D. Vance met zijn toespraak voor veel beroering. Maar op de Duitse peilingen lijken al deze gebeurtenissen nauwelijks invloed te hebben. Journalist en podcastmaker Max Smedes spreekt hierover met Duitslandweb-redacteuren Wiebke Pittlik en Marja Verburg.

In deze podcast hoor je audiofragmenten van:

- J.D. Vance, vice-president van de VS, tijdens de Veiligheidsconferentie in München (14-2-2025);

- Markus Söder, minister-president van Beieren, in een reactie op de aanslag in München (13-2-2025);

- Heidi Reichinnek (Die Linke) in de Bondsdag, als reactie op de CDU die zich bij een motie door de AfD liet steunen (29-1-2025)

- Alice Weidel (AfD) en Friedrich Merz (CDU) tijdens het tv-debat Quadrell op RTL (16-2-2025);

- Boris Pistorius (SPD), minister van Defensie, op een campagnebijeenkomst in Münster (5-2-2025)

- Oma's gegen rechts zingen in Münster voor de democratie (8-2-2025)

Meer over de Duitse verkiezingen op Duitslandweb: https://duitslandinstituut.nl/thema/217/verkiezingen-2025

Aanmelden voor de nabeschouwing op 24 februari in Pakhuis De Zwijger: https://dezwijger.nl/programma/de-duitse-after

Een maand voor de Bondsdagverkiezingen vraagt Maarten Westerveen, Nederlander in Keulen, aan Hanco Jürgens en Wiebke Pittlik van het Duitsland Instituut Amsterdam waarom de stemming toch zo slecht is in Duitsland.