Filosoof Maarten Doorman over de kracht van lezen en literatuur. Deze audio column is opgenomen n.a.v. de Dag van de Duitse taal 2020 op maandag 14 september en verscheen ook als artikel in de Volkskrant: https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-lezen-is-onontbeerlijke-oefening-voor-de-geest-een-democratie-kan-niet-zonder~b01a8ed7/

Meer informatie over de Dag van de Duitse taal op www.duitslandinstituut.nl en www.machmit.nl.

Over de auteur:

Maarten Doorman is filosoof, ideeënhistoricus en schrijver. Hij is bijzonder hoogleraar Historische cultuur van Duitsland: filosofie, kunst en literatuur. De leerstoel is vanwege het Duitsland Instituut Amsterdam gevestigd aan de Faculteit Geesteswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Verder is Doorman als filosoof verbonden aan de Faculty of Arts and Social Sciences van Maastricht University en doceert hij aan het University College Maastricht. Zie ook www.maartendoorman.nl

De gerenommeerde Duitse kunsthistoricus Andreas Blühm (1959) is sinds 2012 directeur van het Groninger Museum. Daarvoor was hij onder meer hoofd presentatie van het Van Gogh Museum in Amsterdam (1993-2005) en directeur van het Wallraf-Richartz-Museum in Keulen, een van de grootste klassieke Gemäldegalerien van Duitsland (2005-2012). In 2015 baarde hij opzien door de tentoonstelling over David Bowie van het Victoria & Albert Museum in Londen naar Groningen te halen. Het werd de succesvolste tentoonstelling van het Groninger Museum van de afgelopen jaren.

Omdat Duitsland dit jaar de 30e verjaardag van de eenwording viert, spreekt Duitslandweb-redacteur Marja Verburg met Andreas Blühm over Oost-Duitse kunst en hoe daar 30 jaar na het einde van de DDR naar wordt gekeken. Blühm vertelt ook over zijn eigen ervaringen met de DDR en hij geeft zijn visie op de kunst- en cultuurverschillen tussen Nederland en Duitsland.

Lees meer:

Over het Groninger Museum: https://www.groningermuseum.nl

Tentoonstelling DDR-schilder Tübke in Museum De Fundatie in Zwolle: https://duitslandinstituut.nl/artikel/19988/hoop-op-herwaardering-ddr-schilder-werner-tubke

Tentoonstelling nazi-design in Den Bosch: https://duitslandinstituut.nl/artikel/33111/den-bosch-toont-nazidesign-uit-duitse-depots

Naslagwerk Geschiedenis, Bouw van de Muur: https://duitslandinstituut.nl/naslagwerk/122/bouw-van-de-muur-1961

Historica Christina Morina groeide op in de DDR, studeerde en werkte in Leipzig, de Verenigde Staten en Jena (Oost-Duitsland) voor ze in 2009 bij het Duitsland Instituut in Amsterdam terecht kwam. Sinds de zomer van 2019 is ze hoogleraar Zeitgeschichte aan de Universität Bielefeld. In een afscheidsinterview spreekt Duitslandweb-redacteur Marja Verburg met Morina over het kindvriendelijke Nederland, Karl Marx, Morina’s Oost-Duitse achtergrond en over haar nieuwste project: een boek over de politieke cultuurgeschiedenis van Duitsland sinds 1980.

Over de serie: In de reeks ‘DIA ontmoet’ spreken we met opvallende persoonlijkheden over Duitsland, Nederland en Europa.

Meer achtergrond:

Podcast Staat van Duitsland met o.a. Christina Morina: https://soundcloud.com/duitslandinstituut/de-staat-van-duitsland-30-jaar-na-de-muur

‘Rechts geweld is echt onrustbarend in Duitsland’: https://duitslandinstituut.nl/artikel/30352/rechts-geweld-is-echt-onrustbarend-in-duitsland

'Marx' teksten hebben een enorme aantrekkingskracht': https://duitslandinstituut.nl/artikel/26098/marx-teksten-hebben-een-enorme-aantrekkingskracht

'Ik heb alles aangegrepen wat het Westen me bood': https://duitslandinstituut.nl/artikel/2842/ik-heb-alles-aangegrepen-wat-het-westen-me-bood

Op 9 november wordt in Duitsland herdacht dat 30 jaar geleden de Berlijnse Muur viel. Het is een staande uitdrukking geworden, de val van de Muur, maar correct is ‘ie eigenlijk niet. Die Muur is helemaal niet letterlijk omgevallen, daarvoor was het bouwwerk veel te stevig, maar meer nog is de val van de Muur een proces geweest, met een complexe aanloop en nawerkingen die dertig jaar later nog voelbaar zijn.

Het wegvallen van het DDR-regime creëerde een soort Wilde Westen, maar dan in het Oosten. Mensen, vooral uit het westen, grepen hun kans op een nieuwe carrière, terwijl veel Oost-Duitsers juist alle grond onder hun bestaan zagen verdwijnen. Wat de rol was van alle betrokkenen is voer voor historici en in dit jubileumjaar maken zij de balans op.

Tijdens de Staat van Duitsland - 30 jaar na de Muur ging het Duitsland Instituut Amsterdam eind oktober in gesprek met historici, schrijvers en Zeitzeugen. Tijdens een zondagmiddag in de Rode Hoed in Amsterdam kwamen in podiumgesprekken thema’s aan bod als Innere Einheit, rechtspopulisme en de betekenis van ‘breukjaar 1989’. Daarvoor waren historici Kerstin Brückweh, Bernd Florath en Christina Morina en schrijver Lukas Rietzschel uit Duitsland aangereisd. Ook schrijver Geert Mak was aanwezig, en liet in gesprek met directeur Ton Nijhuis van het Duitsland Instituut Amsterdam zijn licht schijnen over de gevolgen de vreedzame revolutie voor Europa, en hoe anders de wereld er voor stond toen Mak in 1999 door Europa reisde.

In deze podcast hoort u een aantal van de gasten van de Staat van Duitsland. We spraken hen in de wandelgangen van de bijeenkomst. En vroegen hen ook: Waar was jij toen de Muur viel?

De Europese verkiezingen hebben voor een verschuiving in het Duitse partijenlandschap gezorgd. En welke rol moet Duitsland in Europa spelen? Daarover praat Marja Verburg in deze podcast-aflevering met Ton Nijhuis, directeur van het Duitsland Instituut Amsterdam.

Duitsland is de sterktste macht in de Europese Unie. "Maar het land pakt die leidende rol in Europa onwillig. Ze weten niet goed hoe ermee om te gaan", zegt Ton Nijhuis in de derde aflevering van de podcast-serie 'Achtung Europa'. Waar Duitsland zich lang kon "verschuilen" achter de NAVO en de Europese Unie, moet het nu meer zelf doen. "Of ze dat nou willen of niet."

Duitslandweb-redacteur Marja Verburg spreekt met Nijhuis in deze nabeschouwing op de Europese verkiezingen ook over het succes van De Groenen en de gevolgen daarvan voor de christendemocraten. "Je ziet dat ook een partij als de CDU al heel lang, bijna stiekem, van onderaf uitgehold is." Dat werd bij verkiezingen nooit echt duidelijk, omdat de partij steeds de grootste werd en daarom de kanselier leverde. "Dat spel is met het succes van de Groenen veranderd."

Over de serie:

De Europese verkiezingen in mei waren spannend in tijden van Brexit, opkomend populisme en polarisatie. Samen met experts kijkt het Duitsland Instituut Amsterdam naar de bijzondere positie die Duitsland hierbij inneemt. Europa heeft een haat-liefde met Duitsland. De afgelopen jaren speelde het land een cruciale rol in verschillende Europese crises: in Griekenland werd de gehate Merkel afgebeeld met een Hitlersnor; Oost-Europese landen zagen Duitsland als reddingsboei in het conflict met Rusland rond Oekraïne en de Krim; en in de vluchtelingencrisis is gebleken dat Duitsland ondanks zijn leidende rol ook veel níet voor elkaar krijgt. Welke rol speelt Duitsland nu in Europa?

Meer achtergrond:

Factsheet Duitsland en de Europese verkiezingen:

https://duitslandinstituut.nl/artikel/31294/duitsland-en-de-europese-verkiezingen

www.duitslandinstituut.nl

In de podcast Achtung Europa! kijken we naar de bijzondere rol die Duitsland in Europa speelt. Een miniserie naar aanleiding van de Europese Verkiezingen 2019.

In de 2e aflevering praten we over populisme. Met Duitslandweb-redacteur Marja Verburg en René Cuperus, research fellow bij het Clingendael Instituut en gastonderzoeker aan het Duitsland Instituut Amsterdam.

Over de serie:

De Europese verkiezingen in mei zijn spannend in tijden van Brexit, opkomend populisme en polarisatie. Samen met experts kijkt het Duitsland Instituut Amsterdam naar de bijzondere positie die Duitsland hierbij inneemt. Europa heeft een haat-liefde met Duitsland. De afgelopen jaren speelde het land een cruciale rol in verschillende Europese crises: in Griekenland werd de gehate Merkel afgebeeld met een Hitlersnor; Oost-Europese landen zagen Duitsland als reddingsboei in het conflict met Rusland rond Oekraïne en de Krim; en in de vluchtelingencrisis is gebleken dat Duitsland ondanks zijn leidende rol ook veel níet voor elkaar krijgt. Welke rol speelt Duitsland nu in Europa?

Meer achtergrond:

Factsheet Duitsland en de Europese verkiezingen:

https://duitslandinstituut.nl/artikel/31294/duitsland-en-de-europese-verkiezingen

www.duitslandinstituut.nl

In de podcast Achtung Europa! kijken we naar de bijzondere rol die Duitsland in Europa speelt. Een miniserie naar aanleiding van de Europese Verkiezingen 2019. In aflevering 1 gaat Duitslandweb-redacteur Marja Verburg in gesprek met Duitsland-deskundige Hanco Jürgens over de Frans-Duitse betrekkingen.

Over de serie:

De Europese verkiezingen in mei zijn spannend in tijden van Brexit, opkomend populisme en polarisatie. Samen met experts kijkt het Duitsland Instituut Amsterdam naar de bijzondere positie die Duitsland hierbij inneemt. Europa heeft een haat-liefde met Duitsland. De afgelopen jaren speelde het land een cruciale rol in verschillende Europese crises: in Griekenland werd de gehate Merkel afgebeeld met een Hitlersnor; Oost-Europese landen zagen Duitsland als reddingsboei in het conflict met Rusland rond Oekraïne en de Krim; en in de vluchtelingencrisis is gebleken dat Duitsland ondanks zijn leidende rol ook veel níet voor elkaar krijgt. Welke rol speelt Duitsland nu in Europa?

Meer achtergrond:

Frankrijk en Duitsland bezegelen vriendschap: https://duitslandinstituut.nl/artikel/29988/frankrijk-en-duitsland-bezegelen-vriendschap

Overzicht: Merkels zuinige reacties op EU-plan Macron: https://duitslandinstituut.nl/artikel/26308/overzicht-merkels-zuinige-reacties-op-eu-plan-macron

'Merkel wil in Europa resultaten zien': https://duitslandinstituut.nl/artikel/29151/merkel-wil-in-europa-resultaten-zien

Factsheet Duitsland en de Europese verkiezingen:

https://duitslandinstituut.nl/artikel/31294/duitsland-en-de-europese-verkiezingen

www.duitslandinstituut.nl