Цыклон і вяртанне салідарнасці — Еўразум за 15 студзеня | Новости Беларуси за 15 января by Euroradio

Размяшчэнне Беларусі азначае, што яна адыгрывае ключавую ролю ў забеспячэнні рэгіянальнай бяспекі. Наша краіна можа альбо служыць платформай для расійскіх пагроз у адрас Украіны і краін NATO ва Усходняй Еўропе, альбо выступаць у якасці "буфера", які дапамагае знізіць напружанасць у рэгіёне. Але дзеянні Лукашэнкі паказваюць, што ў Захаду няма іншага выбару, акрамя як разглядаць Беларусь у якасці патэнцыйнага "расійскага плацдарма" для нанясення ўдараў па NATO. Аднак жа гэта сітуацыя не падабаецца не толькі суседзям Беларусі, але і самому Лукашэнку…

Як Беларусь успрымаецца сёння ў свеце, і чаму гэта не падабаецца не толькі нашым суседзям і большасці беларусаў, але і Лукашэнку? Ці магчымае яшчэ “Ператварэнне Беларусі з расійскага актыву ў буферную дзяржаву для еўрапейскай бяспекі” і што для гэтага неабходна зрабіць? Якую ролю ў змене пазіцыянавання Беларусі іграе Трамп, перамовы Мінска з Вашынгтонам і Масква? На гэтыя ды іншыя пытанні ў жывым эфіры Еўрарадыё адказвае дырэктар “Беларускай ініцыятывы” Chatham House Рыгор Астапеня

Мінулы 2025 год скончыўся з інфляцыяй у 6,8% — вышэйшай, чым прагназавалі чыноўнікі, але і ніжэйшай, чым чакалі незалежныя эканамісты. Што да коштаў на харчовыя тавары, то іх чыноўнікі і ў гэтым годзе абяцаюць рэгуляваць. Праўда, незразумела, ці не прывядуць іх высілкі да супрацьлеглых вынікаў. Ці наадварот — зразумела, бо здаралася такое не раз. Хапае ў эканоміцы і іншых праблем — ад недахопу працоўных рук да нараджальнасці, — якія таксама хочуць вырашыць адміністрацыйна-загадным метадам.

Ці здолеюць чыноўнікі выканаць сёлетнія прагнозы па інфляцыі, і ад чаго гэта будзе залежаць? Што адбываецца на рынку працы і ці паедуць у Беларусь працоўныя мігранты? Чаму ў Лукашэнкі не атрымліваецца навесці парадак у сельскай гаспадарцы, і ці палепшыцца сітуацыя з гандлем з Расіяй? Гэтыя ды іншыя эканамічныя тэмы абмяркоўваем у жывым эфіры Еўрарадыё з эксперткай у сферы дзяржаўнага кіравання і міжнароднага развіцця, магістаркай эканомікі, прадстаўніцай па эканоміцы і фінансах Аб’яднанага пераходнага кабінета Алісай Рыжычэнка.

15 студзеня ў эфіры Еўрарадыё былы палітвязень, каардынатар кампаніі “Еўрапейская Беларусь”, адзін з заснавальнікаў руху супраціву “Зубр” Яўген Афнагель.

“У беларускай нацыі велічэзны патэнцыял, назапашаны за вякі нашай гісторыі, які мы так і не здолелі рэалізаваць. Я кажу пра наш творчы патэнцыял, арганізацыйны, стваральны, культурніцкі — патэнцыял ва ўсіх сферах, які вырваўся вонкі ў 2020 годзе”. Ён, гэты патэнцыял, у нас ёсць, але прыхаваны, і прыйдзе час, калі беларусы здолеюць яго рэалізаваць, перакананы Яўген Афнагель.

Пра тое, ці патрэбныя беларусам свабода, незалежнасць і нацыянальная дзяржава, ці гатовыя беларусы змагацца за сваю будучыню і ці ёсць у нас патэнцыял, каб зрабіць з нашай краіны рэгіянальнага лідара, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Яўгенам Афнагелем.

Беларуская палітычная рэчаіснасць усё часцей выглядае як танная тэатральная самадзейнасць: цыклоны падаюцца як катастрофы, кіраўнік краіны дэманстратыўна кідае снег перад камерамі і ўсё “ратуе” беларусаў, а прапаганда змагаецца з абмеркаваннем праблем. Але за гэтымі карцінкамі праступае тое, што ўжо немагчыма схаваць — стомленасць сістэмы, нервовасць улады і пытанні, ад якіх залежыць занадта шмат.

У эфіры пагаворым пра тое, як здароўе Лукашэнкі паступова становіцца палітычным фактарам і што гэта можа значыць для ўнутраных рашэнняў, знешніх кантактаў і магчымых сцэнарыяў транзіту ўлады. Абмяркуем і больш шырокі кантэкст: сувязі Беларусі з Іранам і Венесуэлай, размовы пра “вялікую ўгоду”, рызыку ўнутраных расколаў і межы лаяльнасці сілавікоў.

А калі паспеем — пагаворым і пра чарговы сімвал закрытай сістэмы: што там з “Арэшнікам”?

У гасцях Еўрарадыё — палітычны аналітык ІА “Позірк” Аляксандр Класкоўскі.

Ці час змяняць лідараў і на каго? — Еўразум за 14 студзеня | Новости Беларуси за 14 января by Euroradio

Мінулы 2025 год для беларускага грамадства (як мінімум той яго часткі, якая знаходзіцца ў эміграцыі) адзначыўся шэрагам даволі гучных кейсаў сексуалізаванага гвалту альбо харасменту. Вынікі гэтых кейсаў былі розныя. Але часам здавалася, што ніякія дзеянні, словы альбо ўчынкі “злачынцы” не прынясуць яму прабачэння грамадства.

Ці існуе і як працуе сістэма “адмены” чалавека, які быў абвінавачаны ў харасменце альбо сексуалізаваным гвалце? Ці мае беларускае грамадства інстытут рэпутацыі і як гэта працуе? Навошта патрэбны “Прынцыпы антыхарасменту” і што ў іх самае галоўнае? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з фемактывісткай і гендарнай эксперткай Настай Базар

Палітзняволеныя з апошняй групы дэпартаваных з краіны вязняў актыўна абжываюцца ў новых краінах, куды іх закінуў лёс і помслівасць Лукашэнкі, — у Польшчы і Літве. Дзякуючы падтрымцы валанцёраў з дабрачынных і праваабарончых арганізацый і ініцыятыў, палітычных структур дэмсіл і мясцовым уладам пытанні легалізацыі атрымліваецца вырашаць дастаткова хутка. Але не ўсе, і не адразу. А ў некаторых выпадках нявырашаныя пытанні і нявыкананыя абяцанні тычацца і вязняў з папярэдняй групы.

Якія пытанні, звязаныя з легалізацыяй палітвязняў, патрабуюць асаблівай увагі, і чаму не ўсё атрымліваецца вырашыць? З якімі міграцыйнымі і легалізацыйнымі выклікамі апошнім часам сутыкаюцца беларусы і ці атрымліваецца ў юрыстаў дапамагчы ім? Як змяняецца міграцыйнае заканадаўства ў Польшчы і якіх сюрпрызаў варта чакаць бліжэйшым часам? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з юрысткай, сузаснавальніцай дабрачыннай ініцыятывы “Партызанка” Ганнай Маціеўскай

Пакуль у Іране пратэстоўцы спрабуюць прымусіць рэжым аятол сысці, у беларускіх дэмсіл іншае змаганне: разабрацца, каго куды запрасілі, а калі не запрасілі, то па якой прычыне. У Беларусі ў гэты ж час працягваюцца рэпрэсіі, агучваюцца ўсё новыя прысуды, а лукашэнкаўскі міністр інфармацыі здзекліва заяўляе ў адказ на пытанні пра адсутнасць беларускамоўных праграм на тэлебачанні, што не бачыць патрэбы нешта змяняць.

Ці ёсць шанцы на перамогу ў іранскіх пратэстоўцаў і чым сітуацыя ў Іране адрозніваецца ад беларускіх пратэстаў 2020 года? Ці варта разлічваць на дамоваздольнасць Лукашэнкі і ці ёсць перспектывы ў прапанаванага АПК нацыянальнага дыялогу? Ці сапраўды дэмсілы дэградуюць і ці магчыма гэты працэс спыніць? Пра гэта і шмат што іншае мы і разважаем у жывым эфіры Еўрарадыё з кіраўніком варшаўскага Цэнтра палітычнага аналізу і прагнозу, доктарам палітычных навук, сябрам “Вольнай Беларусі” Паўлам Усавым

Сесці за “круглы стол” і распачаць нацыянальны дыялог дзеля прымірэння прапанаваў лукашэнкаўскаму рэжыму Аб’яднаны пераходны кабінет. У эфіры Еўрарадыё прадстаўнік АПК па транзіце ўлады і кіраўнік Народнага антыкрызіснага ўпраўлення Павел Латушка тлумачыў, што іншага выйсця ў нас няма і мы мусім на такі крок пайсці дзеля захавання незалежнасці Беларусі і еднасці нацыі. Аднак ці здольны рэжым да нейкіх перамоў, калі размова не пра капітуляцыю апанентаў?..

Ці былі раней рэальныя спробы распачаць нацыянальны дыялог і ці здольны Лукашэнка дамаўляцца? Якія пагрозы для Беларусі сёння найбольш актуальныя, і ці здольны абараніць беларускі суверэнітэт Будапешцкі мемарандум? Якую карысць дае парламенцкая супраца і якія перспектывы для дэмсіл адкрывае 2026 год? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае кіраўнік цэнтра “Еўрапейскі дыялог”, дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька