Лукашэнка выпускае вязняў і дазваляе ім застацца ў краіне? — Еўразум за 6 сакавіка | Новости Беларуси за 6 марта by Euroradio

Пасля пратэстаў 2020-га прайшло амаль шэсць гадоў. Увесь гэты час Лукашенка працягвае выціскаць беларусаў з краіны, раскідваючы нас па свеце. Але нават на адлегласці людзі працягваюць спрачацца, абмяркоўваць і шукаць адказы на складаныя пытанні пра будучыню, пра ўзаемны давер і пра тое, як змянілася краіна і самі беларусы за гэтыя гады.

Пра гэта і не толькі пагаворым у эфіры Еўрарадыё з лідарам гурта “Дай Дарогу!” Юрыем Стыльскім, які, знаходзячыся ў эміграцыі, працягвае актыўна працаваць: запісвае песні, здымае кліпы, ездзіць на гастролі па свеце, рыхтуецца да выступлення на Дзень Волі ў Вільнюсе...

Пагаворым пра музыку і новыя праекты, пра жыццё беларускага артыста за мяжой, пра тое, як змяняецца публіка і настроі людзей. І наогул — пра беларусаў сёння: пра раз’яднанасць, стомленасць і пра тое, што з гэтым рабіць.

Тое, што ў ЗША, Ізраіля ды шэрага іншых краін альбо непрыхаванае супрацьстаянне, альбо не вельмі добрыя адносіны, ні для каго не сакрэт. Як і тое, што сітуацыя даўно знаходзілася на мяжы ваеннага канфлікту. Тым не менш, не да канца зразумела, што ставіць сабе мэтай Трамп, распачаўшы сумесную з Ізраілем ракетную атаку на Іран. Асобныя эксперты перасцерагаюць, што гэта пачатак Трэцяй сусветнай вайны. Беларусам жа цікава, як гэтая “спецаперацыя” паўплывае на перамовы Вашынгтона з Мінскам…

Ці стала зразумела, што ставіць сабе мэтай Трамп, распачаўшы аперацыю ў Іране, і ці да беларускіх праблем цяпер адміністрацыі Трампа? Сапраўды Трамп забыў, хто такі Лукашэнка, ці толькі зрабіў выгляд, калі яму задалі пытанне пра адносіны паміж ЗША і Беларуссю, і чаму ён ні разу не назваў прэзідэнтам Лукашэнку? Ці будзе сусветная вайна, і ці даюць апошнія затрыманні і прысуды падставы меркаваць, што пачынаецца працэс змяншэння ўзроўню рэпрэсій? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае амерыканіст, дарадца Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва Антон Пянькоўскі .

У апошнія дні былі агучаны шалёныя прысуды двум журналістам па абвінавачванні ў “здрадзе дзяржаве”, і яшчэ адзін журналіст па гэтым жа артыкуле абвінавачваецца. Былі новыя затрыманні і прысуды “па справе Гаюна”, а Беларускі ПЭН-Цэнтр быў абвешчаны з ініцыятывы КДБ “экстрэмісцкім фарміраваннем”. Але і былі вызваленыя 15 палівязняў 5 сакавіка. На гэтым фоне, хоць мы і чакаем новых вызваленняў палітвязняў у выніку перамоў Вашынгтона з Мінскам, у спыненне рэпрэсій верыць складана. Як бы не дайшло да спынення любых перамоў і вызваленняў.

Ці застаецца ў Трампа цікавасць да перамоў з Лукашэнкам, і як на гэты працэс уплывае ваенная аперацыя ЗША ў Іране? Якія яшчэ санкцыі могуць зняць ЗША ці на якія ўступкі пайсці, каб былі вызвалены ўсе палітвязні, і ці ўзнімаецца падчас перамоў тэма спынення рэпрэсій? Ці гатовы ЕС да змены палітыкі адносна рэжыму Лукашэнкі, і якую ролю ў гэтым іграе Кіеў? На гэтыя ды іншыя пытанні ў эфіры Еўрарадыё адказвае экспертка па палітычнай камунікацыі, сяброўка Кааліцыі за вызваленне палітвязняў Настасся Касцюгова.

У 1970-я Іран быў адной з самых заможных краінаў свету. У што "Ісламская рэвалюцыя" ператварыла яго эканоміку і чаму косткай у горле для аяталы не толькі Ізраіль і ЗША — але і Аб'яднаныя Арабскія Эміраты? Абмяркоўваем гэта з блогерам Аляксандрам Кныровічам.

Таксама пагаворым пра тое, якую цану Беларусі давядзецца заплаціць, каб увайсці ў Еўрапейскі саюз, цэны на прадкуты і кароў, да якіх Лукашэнка ставіцца заўважна лепш, чым да людзей.

Ці адцягне Іран увагу ад беларускіх палітвязняў? — Еўразум за 5 сакавіка | Новости Беларуси за 5 марта by Euroradio

Калі былыя палітзняволеныя выходзяць з турмы, іх жыццё далёка не адразу вяртаецца да нормы. Псіхічныя траўмы, падарванае здароўе, легалізацыя і адсутнасць працы ў новай краіне і “воўчы білет” (калі раптам цябе не вывезлі з Беларусі) робяць адаптацыю вельмі складанай.

Як дапамагаць тым, каго выпусцілі, пакінуўшы на Радзіме, і хто можа гэта рабіць, каб не трапіць пад рэпрэсіі — вялікае пытанне. І пра гэта трэба гаварыць, бо перспектыва таго, што такіх людзей можа быць больш — цалкам верагодная.

За мяжой беларускія экс-палітвязні атрымліваюць рэальную падтрымку: валанцёры і арганізацыі аб’ядноўваюцца, каб дапамагчы з жыллём, медыцынай, легалізацыяй і вырашэннем іншых праблем. Гэта сапраўдная праца — з неабсяжным аб’ёмам часу і сіл, якія людзі аддаюць дзеля ратавання чужых лёсаў.

Часам у такой працы бываюць збоі: калі пачытаць сацсеткі можна знайсці розныя рэакцыі — ад разумення нагрузкі і слоў падтрымкі да крытыкі і пытанняў: “за што вы атрымліваеце грошы?”.

Падрабязнее пра ўсё гэта ў эфіры Еўрарадыё размаўляем з актывісткай Настай Базар, якая дапамагае экс-палітвязням у Цэнтры Беларускай Салідарнасці.

Пакуль Іран пад ударам, Аляксандр Лукашэнка міжволі параўноўвае ўстойлівасць тамтэйшай сістэмы са сваёй.

У Тэгеране, нягледзячы на каласальны ўплыў рахбара, улада падзеленая паміж некалькімі цэнтрамі сілы і падмацаваная моцнай ідэалогіяй — гэта не чыстая персаналісцкая дыктатура. У Беларусі ж гадамі выбудоўвалася канструкцыя “пад аднаго чалавека”: без самастойных інстытутаў і паўнавартаснай эліты, з ідэалогіяй, што зводзіцца да лаяльнасці правадыру. Сістэма, якая фактычна трымаецца на адной персоне, выглядае куды больш уразлівай у крытычны момант.

Тым часам Лукашэнка апынуўся між двух (ці нават трох) агнёў: Пуцін усё глыбей уцягвае яго ў вайну, Кіеў трымае беларускі рэжым на прыцэле, а Дональд Трамп ужо б’е па старых сябрах дыктатара — ад Мадуры да Хаменэі — і нагадвае пра тысячу з лішкам палітвязняў.

Ці магчымы ў Мінску транзіт улады паводле сцэнару Масквы? Наколькі вернымі ў вырашальны момант апынуцца сілавікі?

Пра гэта і не толькі ў эфіры Еўрарадыё размаўляем з палітычным аналітыкам ІА “Позірк” Аляксандрам Класкоўскім.

Ваенныя дзеянні ў Іране і вакол яго адцягнулі ўвагу нават ад вайны ва Украіне, не кажучы ўжо пра сітуацыю ў Беларусі. І для вонкавага назіральніка шматлікія ракетныя абстрэлы ды паведамленні аб забітых сапраўды выглядаюць больш трагічна, чым рэпрэсіі лукашэнкаўскага рэжыму супраць свайго народа, але не для беларусаў. Якія чакаюць як працягу вызваленняў, так і спынення рэпрэсій. Вось толькі стратэгіі для дасягнення гэтых мэт могуць быць розныя. Адны спадзяюцца на ўзмацненне ціску, іншыя няспынна сустракаюцца з палітыкамі ЗША і ЕС і пераконваюць іх пайсці Лукашэнку на ўступкі, змяніць палітыку адносна Мінска.

Чым былі адметныя сустрэчы, якія ладзілі ў Вашынгтоне сябры Кааліцыі за вызваленне палітвязняў у Беларусі, і ці да беларускіх праблем было гэтым разам прадстаўнікам адміністрацыі Трампа? Якія спадзевы ў сябраў Кааліцыі на Вялікабрытанію, і ці пойдзе Лондан на змякчэнне пазіцыі адносна рэжыму Лукашэнкі? Ці даюць апошнія затрыманні і прысуды падставы меркаваць, што пачынаецца працэс змяншэння ўзроўню рэпрэсій, і ці плануюць сябры Кааліцыі балаціравацца ў Каардынацыйную раду? Гэтыя ды іншыя тэмы абмяркоўваем у жывым эфіры Еўрарадыё з кіраўніком Агенцтва еўраатлантычнага супрацоўніцтва, сябрам Кааліцыі за вызваленне палітвязняў у Беларусі Валерыем Кавалеўскім.

5 сакавіка ў эфіры Еўрарадыё — магістарка сацыялогіі і антрапалогіі Маргарыта Тарайкевіч.

Таталітарныя рэжымы вельмі любяць, каб усе людзі прытрымліваліся адной ідэалогіі, кіраваліся адной ідэяй і імкнуліся да адзінай мэты. Але беларусы гэтага ўжо маюць аж занадта, і сёння нам неабходна свабода. Тая свабода, якая дае магчымасць пачувацца ў сваёй краіне камфортна і якая дазваляе рабіць усё, каб ты, твая сям’я і твая Бацькаўшчына развіваліся. Гэта база, якая дае магчымасць развівацца і нацыянальнаму складніку. Які, найперш, выяўляецца ў культуры, пераканана Маргарыта Тарайкевіч.

Пра тое, чаму для грамадства важна, але і небяспечна мець агульную нацыянальную ідэю, навошта быць беларусам па-за Беларуссю, і наколькі беларусы насамрэч талерантная нацыя, мы і разважаем у праграме “Ідэя Х” з Маргарытай Тарайкевіч.