Fransız düşünür Alain, “Düşünmek için durmak gerekir,” der. Gürültü patırtının ortasında sükûnetle dolaşmanın ve yavaşlamanın insanı zenginleştirdiğinden, hayatına kalite getirdiğinden, önemliyle önemsizi, gerekliyle gereksizi, istekle ihtiyacı ayırmasına yardım ettiğinden söz eder. Düşünmek için durmak hem kendini hem de etrafı daha iyi anlamaya, sözlerini tartarak söylemeye ve yazmaya fırsat verir...

İnsanı gerçekten fark etme, fark ettirme ve anlatma konusunda yüksek yetkinliğe sahip bir eğitmen, yazar ve düşünce adamı olarak, ülkemizin en büyük kazançlarından birisidir Doğan Cüceloğlu. Bugüne kadar yazdığı tüm yazılarda, yetiştirdiği öğrencilerinde ve sunduğu tüm eğitim programlarında, en fazla üzerinde durduğu ve anlatmak istediği şey, İnsanın kendini sağlıklı gerçekleştirebilmesiydi. Bunu aile yaşamlarının sağlıklı sistemler olmasında, bireyler arası etkileşim ve iletişim biçimlerinin doğru sürdürülmesinde, sağlıklı ve dengeli bireyler yetiştirilmesinde hep koşul olarak gördüğünü, onu takip eden kişilere anlatmaya çalıştı...

İnsanı motive eden, merak uyandırarak içine çeken kitabın adını işte bu anlamlı soru oluşturuyor. Kitabın adı bizlere âdeta, cesaretin var mı hayatı okumaya, anlamlandırmaya ve hayatınla yüzleşmeye diyerek kitapta anlatılanların herkesi bir düşünce yolculuğuna çıkaracağının haberini veriyor...

Hayatlarımıza öyle insanlar girer çıkar ki yokluklarında her daim yanımızda olduklarını bize hissettirirler. Yolculuğumuzda kılavuz olup ışık tutanlara daha bir sarılırız. Bilgi deryalarında yüzmek isteriz. Söylediği sözlerin anlamını zihnimizde muhasebe edip yaşantımıza uygularız...

Kendi yaşam çizgisi üzerinde gıdım gıdım ilerleyerek ve çoğunlukla, acı tecrübeler edinerek yürüyenler için hayat, bir lunaparktan ziyade adeta bir poligon sahası gibi. En masum haliyle anlatmak gerekirse ki elbette gerekir diye düşünüyorum, zamanın merhametli davranacağına ve kendisine kalbindeki kadar temiz bir sayfa ayıracağına inanan, yüreği çıt gözyaşı pıt insanlar için, şüphesiz dünya hâlâ bir toz bulutundan ibaret...

Doğan Cüceloğlu Hocamın vefatından önce yazmış olduğu kitabı, “Var mısın?” Tam bir ruhun gıdası. Nasıl bir insan açlık hissettiğinde doymak için yiyecek bir şeyler arar ve ister, eğer ruhunuz da açsa, “Var mısın?” okuyun derim. İşte o zaman ruhen doyarsınız. Güne enerjik başlamak için keyifli bir sabah kahvaltısı gibi...

1982 yılında, lise son sınıfta okurken sosyoloji hocamız sınıfımızı iki haftada bir sıra gelecek şekilde, ikili ya da üçlü gruplara bölmüş ve her gruba bir konu vermişti, hazırlayıp tüm sınıfa sunmamız için. Bizden önceki grupta bir arkadaşımız, Sosyolojiye Giriş konusu için, İstanbul Üniversitesi’ne gidip bir Sosyoloji Profesörü ile yaptığını söylediği söyleşiyi dinletmiş hem öğretmen nezdinde hem de bizlerin gözünde büyük sükse yapmıştı. Bizim grubun konusu ise insanlar arası iletişimdi. Bizden önceki grubun bahsettiğim başarısının(!) altında kalmamak için biz de kendi grubumuzda epey kafa patlatmış ama sonunda bir karar vermiştik. O sıralar herkesin dilinde ve bizim de sınıf kitaplığımızda olan öğretmenlerimizce de okumamızın tavsiye edildiği, İnsan İnsana kitabından konumuzla ilgili bölümleri seçecek ve kitabın yazarı Doğan Cüceloğlu ile bir söyleşi yapacaktık...

Uzaklarda bir yerlerdeyim.

Kim olduğumu ve ne yaptığımı bilmeden susuyorum.

Özlüyorum ama söyleyemiyorum,

Susuyorum.

Bir sabahın sessizliğinde, bir kuş sesi ile uyanıyorum.

Aynanın karşısına geçip bakıyorum kendime.

Özlüyorum ama söyleyemiyorum,

Susuyorum.

Uzaklarda bir yerlerdeyim,

Umudumun bittiği yerde.

Haykırsam sesim duyulmaz,

Elimi uzatsam kimse tutmaz,

Ağlasam kimse gözyaşımı silmez.

Uzaklarda bir yerlerdeyim,

Özlüyorum ama söyleyemiyorum,

Susuyorum.

Spartalı Khilon tarafından ilk kez Delfi’deki Apollon Tapınağına yazılmıştır şu sözler, ”Kendini Bil.”Varoluşumuzun bize getirdiği en temel ihtiyaç bilmek iken konu, insan daha kendi benliğini nasıl bildiğini sorgulamalı. Kendine güvenmek ve inanmak, hayattaki duruşunu belirlemek, kişinin kendisini tanımasının özüdür...

Bir derdi olmalı insanın. Her şeyden ve herkesten âzâde bir derdi olmalı. Nefes alışverişine anlam katan bu dünyadaki varlığına neden gömleği giydiren bir derdi. Her göz kırpışının hakkını vermesi ve her nefes alışında kendisine hediye edilen hayatın kıymetini bilmesi için. Değil mi ki her nefes Hayy ismiyle üfleniyor içimize, hayat kaynağımız olarak. Ve dahi sonrasında bu bahşedilen bir nefeslik hayat için teşekkürlerimizi sunmak üzere selam veriyoruz, Hû diyerek. Aslında tüm hayatın sırrı, bir nefes alışverişinde saklı...