Gościnnie: Warszawa nadaje

To nasz odcinek rocznicowy. Minął bowiem rok, od kiedy nadawaliśmy pierwszy raz z wieczornego Nowego Światu.

A ponieważ urodziny to zwykle okazja do wspomnień, idziemy na spacer w czasie. Autor odcinka Wojtek Karpieszuk rusza śladami inżyniera Karwowskiego z serialu "Czterdziestolatek". Z varsavianistą Jerzym Majewskim zwiedzają osiedle Pańska, bo tam mieszkała rodzina Karwowskich.

To także okazja do porównania się dzisiejszych czterdziestolatków z inżynierem. - Jestem mniej więcej w tym samym wieku, a jednak moje życie jest zupełnie inne - zauważa Wojtek. To samo myśli nasz gość Jan Mencwel ze stowarzyszenia Miasto Jest Nasze, który opowiada, jak to jest być aktywistą dobijającym czterdziestki.

Na zakończenie pisarka Sylwia Chutnik rzuca pytanie: - Co poszło nie tak, byłam przecież zwykle "taka młoda". I komu to przeszkadzało?

Przed Dniem Nauczyciela idziemy do szkoły i oddajemy głos nauczycielom.

- Po 10 latach pracy mam już pensję z trójką z przodu. Dorabiam, ale stać mnie tylko na wynajem pokoju - opowiada Paulinie Nodzyńskiej wuefista Artur Lauterbach.

- Nie wierzę już w protesty, strajki. Jedyną drogą, żeby w oświacie się coś zmieniło, są odejścia nauczycieli z zawodu - dodaje anglistka Judyta Rudnicka.

Dyrektorka SP nr 103 Danuta Kozakiewicz przyznaje, że wciąż nie udało jej się skompletować kadry.

O rekordowym braku nauczycieli w warszawskich szkołach Małgorzata Zubik rozmawia z przewodniczącą komisji edukacji w Radzie Warszawy Dorotą Łobodą.

I choć sytuacja jest trudna, nie chcemy zapomnieć o rzeczach podstawowych. Na koniec na pytanie „Po co nam szkoła?” odpowiada Iga Kazimierczyk, nauczycielka i prezeska fundacji Przestrzeń dla Edukacji.

Wyruszyliśmy za miasto, do Puszczy Kampinoskiej. Kiedy zapadł zmrok, z naszym przewodnikiem Adamem Olszewskim z Kampinoskiego Parku Narodowego dotarliśmy do miejsca, gdzie schodzą się jelenie. Całkiem blisko rozległ się tubalny, mocny ryk. Z oddali odpowiedział podobny głos. To samce jeleni. Na początku jesieni swoim rykiem ogłaszają sezon godowy. Byliśmy na jelenim rykowisku. Tych głosów trzeba po prostu posłuchać.

Już w siedzibie parku narodowego Kuba Chełmiński, autor tego odcinka, rozmawia z naszym przewodnikiem. O życiu w puszczy, jeleniach, łosiach, wilkach, a także o kampinoskich nietoperzach, które zimują w piwnicach po opuszczonych zagrodach.

Na zakończenie Adam Robiński, autor książek o wędrówkach po Polsce i artykułów o przyrodzie, związany z "Tygodnikiem Powszechnym" i magazynem "Pismo", opowiada o jeszcze innym rykowisku i wyjaśnia m.in. dlaczego Puszcza Kampinoska jest jak barcelońska Sagrada Familia.

Tym razem zapraszamy na rowery. Jedziemy przez tzw. teleport przy Puławskiej, czyli wyrwę w ścieżce rowerowej na ponad dwa kilometry. Zgodnie z obecnymi regulacjami ruchu rowerzyści powinni poruszać się tam środkowym pasem. Ale wielu tego nie robi, bo boi się poruszać wśród samochodów. Nasza ekipa jedzie zgodnie z przepisami, a Wojtek Karpieszuk przejazd relacjonuje.

O koniecznych rozwiązaniach dla cyklistów na Puławskiej opowiada radna Melania Łuczak. A Jarek Osowski pyta dyrektora ZDM i pełnomocnika rowerowego ratusza Łukasza Puchalskiego o "teleporty" i inwestycje rowerowe. Szef drogowców zapowiada, co będzie otwarte wkrótce, a z czym poczekamy.

Na zakończenie Daria Dziewięcka psychoterapeutka, dziennikarka i znakomita rowerzystka, opowiada, jak jeździ pod miastem, a jak w mieście. I gdzie bardziej lubi i dlaczego.

Zapraszamy do słuchania.

Odwiedzamy wiślanych wodniaków w Porcie Czerniakowskim. Z jego kapitanem Pawłem Zagajewskim zwiedzamy port, oglądamy łodzie oraz barki, które służą jako całoroczne mieszkania na wodzie.

Zamiast jak zwykle w studiu rozmawiamy w drewnianej łodzi cumującej w porcie. Jesteśmy gośćmi u dwóch fotoreporterów: Jacka Marczewskiego z "Gazety Wyborczej" i Maksymiliana Rigamontiego z "Dziennika Gazety Prawnej". Obaj mają swoje łodzie, pływają po Wiśle od lat, zakochani w tej rzece, mogą o swojej pasji mówić bez końca. Zdarzają się im niebezpieczne przygody, ale na ogół rejsy to dla nich odskocznia od miejskiego ciśnienia: cisza, pusta rzeka, piasek na brzegu śpiewający pod stopami.

Na zakończenie Stanisław Łubieński, pisarz, publicysta i bloger, znany m.in. z licznych publikacji o przyrodzie, tym razem czyta swój felieton o Wiśle w Warszawie.

Na podcast zaprasza Wojciech Tymowski

Zapraszamy na wspólny spacer po Łazienkach Królewskich. Byliśmy tam wcześnie rano, kiedy do Łazienek zaglądają nieliczni spacerowicze, za to park jest pełen jego stałych mieszkańców. Pawie pokrzykują z różnych stron, wiewiórki proszą o smakołyki.

Nasza przewodniczka Paulina Organiściak-Kwiatkowska, przyrodniczka z działu edukacji Muzeum Łazienki Królewskie, opowiadała o tutejszych zwierzętach i roślinach. Wiemy już, że można tam podglądać rodzinę puszczyków i gdzie jest najstarsze drzewo w parku, które mogło "widywać" przechodzącego parkowymi alejami króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Bo to właśnie ów władca założył w drugiej połowie XVIII wieku ten zespół pałacowo-ogrodowy jako swoją letnią rezydencję. Jak się to miejsce zmieniało przez wieki, opowiada nasz gość w studiu Mariusz Kolmasiak, adiunkt z działu badań naukowych łazienkowskiego muzeum, w rozmowie z Arkadiuszem Gruszczyńskim.

Na zakończenie swój felieton o Łazienkach czyta Eliza Kącka, autorka m.in. książki "Strefa zgniotu", w której opisała, co udało jej się usłyszeć na ulicach, w sklepach, autobusach. Teraz posłuchajmy, co słychać w Łazienkach.

To specjalny odcinek podcastu przygotowany z okazji 78. rocznicy wybuchu powstania warszawskiego. Nasza wyjątkowa gościni, weteranka powstania pani Wanda Traczyk-Stawska w rozmowie z Tomaszem Urzykowskim mówi rzeczy ważne i mądre: o strachu, odwadze, okropnościach wojny, o przezwyciężaniu nienawiści, o samotności walczących, którzy nie otrzymują dostatecznej pomocy. Tak jak powstańcy w Warszawie 1944 i jak dziś obrońcy Ukrainy. W pierwszej części podcastu Tomasz Urzykowski prowadzi po miejscach związanych z powstaniem na Starówce. Wracamy myślą do 44 r., zastanawiając się, jakie znaczenie wydarzenia sprzed 78 lat mają dla współczesnych warszawiaków, także w osobistym wymiarze. Nasza wydawczyni Julia Radziwiłł w felietonie kończącym ten odcinek wspomina swoją babcię, uczestniczkę powstania, z którą jeszcze niedawno wspólnie obchodziła rocznicę Godziny W.

Rozmawiamy o warszawskich placach. Zaczynamy od spaceru po właśnie otwartym po remoncie placu pięciu rogów. Miejsce niewątpliwie zyskało, lepszy komfort mają piesi, posadzono 22 drzewa. A jednak wielu dyskutujących o placu podkreśla, że zieleni jest za mało, a betonu za dużo.

O wrażenia po remoncie i ocenę placu pytamy przechodniów i osoby odpoczywające na kamiennych siedziskach. Dlaczego właśnie tak, a nie inaczej wygląda dziś plac, tłumaczą projektanci z pracowni WXCA. Swoimi opiniami na temat nowej przestrzeni podzielili się z nami aktywiści ze stowarzyszenia Miasto Jest Nasze. O tym, czy nowy plac się jeszcze zmieni, i o tym, jak i kiedy zmienią się inne place Warszawy, rozmawiamy w studiu z Marleną Happach, architektką miasta. Na zakończenie tego odcinka podcastu swój felieton o stołecznych placach przeczyta varsavianista Jerzy Majewski.

Ze stacji kolejowej idziemy prosto do dawnego sanatorium Gurewicza. To jeden z największych obiektów drewnianych w Polsce, reprezentant stylu, którego nazwę "świdermajer" zacytował i tym samym upowszechnił Konstanty Ildefons Gałczyński. Uratowany w ostatniej chwili mieści dziś w sobie centrum medyczne. Jest też restauracja i kawiarnia, które klimatem i wystrojem nawiązują do czasów sprzed prawie stu lat. Czeka tam na Państwa autor tego odcinka podcastu Tomek Urzykowski. W zwiedzaniu towarzyszą mu Urszula Brzozowska-Majdecka, projektantka odrestaurowanych wnętrz, i varsavianista Jerzy Majewski. Nasz gość w studiu Wiktor Lach, znawca świdermajerów, opowiada, skąd się takie budowle wzięły. Na zakończenie Agnieszka Kowalska, autorka takich książek jak "Letnisko. Przewodnik po linii otwockiej" i "Zielona Warszawa", której premiera niebawem, przeczyta swój felieton o wyprawach do ostatnich świdermajerów w okolicy, gdzie od trzech lat mieszka.

Tym razem zjeżdżamy pod ziemię na jedną z dwóch najnowszych stacji metra - na Bemowo. Prowadzi autor tego odcinka podcastu Jarek Osowski, na co dzień piszący o miejskim transporcie. Spotykamy się też z panem Januszem Kowalskim, wyjątkowym mieszkańcem Bemowa, który swoim zaangażowaniem i uporem doprowadził do zmiany układu tej stacji, dzięki czemu ma ona więcej wyjść i jest o niebo wygodniejsza dla pasażerów.

Nasz gość w studiu Witold Urbanowicz, szef portalu Transportpubliczny.pl, ocenia warszawskie metro i porównuje je z innymi na świecie.

Pod względem długości metro warszawskie wyprzedzi niebawem to w Budapeszcie i Kopenhadze. Ale - jak tłumaczy nasz gość - o sukcesie metra decyduje nie tylko jego długość.

Na zakończenie przejeżdżamy na pierwszą linię z mieszkańcem Ursynowa, autorem książek o tej dzielnicy i dziennikarzem TVN Maciejem Mazurem. W jego felietonie przenosimy się do roku 1983. Wtedy mały Maciek usłyszał pierwsze odgłosy rozpoczynającej się budowy metra. 12 lat później jako poważny licealista po raz pierwszy się tym metrem przejechał.