Gurudumu la Uchumi

Athari wa Uviko19 na uvamizi wa Urusi nchini Ukraine, zimesababisha mataifa mengi ya Afrika kushindwa kulipa madeni yake kwa wakati, ambapo hadi kufikia sasa nchi zenye kipato cha chini karibu 22 tayari zinashindwa kulipa madeni yake au zinaelekea kushindwa.

Msikilizaji kwa mujibu wa tume ya maendeleo ya uchumi ya umoja wa Mataifa, kila mwaka bara la Afrika linapoteza kiasi cha dola za Marekani bilioni 88 ambayo ni sawa karibu asilimia 3.7 ya pato ghafi kutokana na biashara haramu ikiwemo utakatisha utakatishaji fedha na ukwepaji kodi.

Makala ya Gurudumu la Uchumi wiki hii inaangazia suala hili kwa kina, tumezungumza na Dr Rose Mnongya, mtaalamu na mhadhiri wa uchumi katoka chuo kikuu cha St Augustine, jijini Mwanza, Tanzania.

Kwa mujibu wa Serikali ya Uganda, inatarajiwa kutenegeneza mapato ya karibu dola bilioni 66 kutokana na shughuli hiyo na kiasi kingine cha dola bilioni 3 kutokana na kuchakata mafuta ghafi katika kipindi cha miaka 25 ijayo, hii ilikuwa ni ndoto ya muda mrefu ya taifa hilo, kutumia rasilimali zake kujinufaisha.

Tumezungumza na Profesa Wetengere Kitojo, mtaalamu na mchambuzu wa masuala ya uchumi na umasikini akiwa nchini Tanzania, kuangazia kwa kina hatua hii ya nchi ya Uganda.

Msikilizaji, ili kufikia malengo endelevu ya umoja wa Mataifa, wataalamu wanasema dunia ni lazima itumie ipasavyo nguvu kazi ya vijana, na kwamba ushirikishaji wa kizazi cha vijana ni muhimu kwa maendeleo, ili kuhakikisha hakuna atakayeachwa nyuma.

Juma lililopita jiji la Nairobi, lilikuwa mwenyeji wa mkutano wa viongozi na wataalamu kutoka umoja wa Afrika na jumuiya nyingine za kikanda zaidi ya nane, ambapo walijadiliana na kukubaliana kwamba, mataifa ya Afrika lazima yatoe motisha kwa uwekezaji wa kibiashara hasa kwenye kilimo, uchumi wa buluu na mazingira ili kupunguza gharama kwa bidhaa za chakula ambazo zinaendelea kuongezeka barani Afrika.

Msikilizaji wakati mkutano wa kimataifa wa Jukwaa la Uchumi duniani World Economic Forum, ukiendelea kwenye mji wa Davos, Uswis, shirika la kimataifa linalopambana na umasikini, Oxfam, linasema kwenye ripoti yake kuwa, tunaishi katika nyakati ngumu zenye kushuhudia mizozo tofauti, mamia ya watu wanakabiliwa na njaa, kupanda kwa gharama za maisha, na kwamba umasikini umasikini umeongezeka kwa kiwango cha juu katika kipindi cha miaka 25.

IMF inasema kwa mataifa kadhaa yanayoendelea yatajikuta kwenye mdororo wa uchumi mwaka huu, hali hii ikichangiwa pakubwa kutokana na vit aya Ukraine, mfumuko wa bei na ongezeko la tozo katika benki nyingi.

Msikilizaji kwa muda sasa, wafanyabiashara na viongozi kwenye ukanda wa Afrika Mashariki, wameendelea na juhudi za kujaribu kurahisisha mazingira ya kibiashara na ufanyaji biashara, kwa kuweka miundombinu itakayosaidia kuongeza thamani ya bidhaa zinazozalishwa ili kupata soko ndani na nje ya ukanda, tunaungana na Safari Fungo, mtaalamu wa biashara za kimataifa na utangamano wa kikanda, lakini pia ni mkurugenzi wa jukwaa la ubora nchini Tanzania, Nationa Quality Association of Tanzania.

Makala ya Gurudumu la uchumi wiki hii, inaangazia maonesho ya teknolojia kwa wabunifu wa michezo ya Kidijiti "Video Games", yatakayofanyika mwishoni mwa juma hili, mtayarishaji amezungumza na Douglas Ogeto, CEO wa Ludiqueworks ya nchini Kenya pamoja na Ann Ndanu, mmoja ya waandaji wa maonesho ya NAICCON 2022.

Katika makala ya Gurudumu la Uchumi juma hili, tumefanya mahojiano na katibu mkuu wa Jumuiya ya Afrika Mashariki, Peter Mathuki, ambaye anazungumza mengi kuhusu Jumuiya na mchakato wa Somalia kuomba kuwa mwanachama.