Hoewel de media regelmatig alarm slaan over een zogenoemde “mentale crisis” onder jongeren, schetst wetenschappelijk onderzoek een genuanceerder beeld. In deze aflevering praat ik hierover door met Levi van Dam, bijzonder hoogleraar Veerkrachtig Opgroeien aan de Universiteit van Amsterdam. Hij legt uit het aantal psychische stoornissen onder jongeren sinds de jaren ’90 relatief stabiel is gebleven. Wat wél is veranderd, is dat jongeren beter in staat zijn hun gevoelens te verwoorden en meer open praten over stress, prestatiedruk en somberheid. Dat is volgens Van Dam ook een kenmerk van groeiende veerkracht. Hij houdt daarom een pleidooi voor een andere benadering van mentale weerbaarheid bij jongeren.

Aan de hand van verschillende studies en praktijkvoorbeelden bespreken we hoe jongeren, scholen en ouders samen kunnen bouwen aan een mentale trampoline: een sociaal netwerk dat helpt om tegenslagen op te vangen en sterker terug te veren. Ook pleit Van Dam ervoor om mentale opvoeding – omgaan met emoties, empathie en zelfinzicht – net zo vanzelfsprekend te maken als lichamelijke opvoeding.

💡 Kerninzichten uit de aflevering:

📊 Geen stijging in psychische stoornissen, wel meer zelfgerapporteerde klachten.

💬 Openheid over gevoelens is een teken van groeiende veerkracht, niet van zwakte.

🧠 Concept creep vervaagt begrippen als trauma en depressie – helder taalgebruik is cruciaal.

🤝 Veerkracht is relationeel: je bouwt het in verbinding met anderen, niet alleen.

🏫 Mentale opvoeding hoort thuis in het onderwijs, net als lichamelijke vorming.

Tjipcast wordt mede mogelijk gemaakt door:

Klassewerkplek. Wetenschappelijke studies tonen aan dat gelukkige leerkrachten meer betrokken zijn, minder verzuimen en effectiever lesgeven, wat de onderwijskwaliteit verbetert en de werkdruk vermindert. Wil je meer weten over hoe zo’n gelukkige werkplek eruit kan zien? Check dan snel www.klassewerkplek.nl en doe mee!

En Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op www.wetenswaardig.nl voor meer informatie!

Het bericht Hebben jongeren meer mentale problemen dan vroeger? verscheen eerst op Tjipcast.