Instytut Zachodni

Niemiecko-rosyjskie stulecie - Podcasty IZ 144/2026 by Instytut Zachodni

Wyniki wyborów do parlamentów krajów związkowych w Badenii-Wirtembergii i Nadrenii-Palatynacie nie tylko odzwierciedlają nastroje lokalnych społeczności, lecz także ujawniają szersze trendy na niemieckiej scenie politycznej. Widać wyraźne osłabienie socjaldemokracji, rosnącą pozycję AfD jako nowej partii przyciągającej elektorat pracowniczy, a także duży potencjał silnych liderów regionalnych, jak w przypadku Cema Özdemira z Zielonych. CDU nawet gdy zyskuje, to jednocześnie odczuwa konsekwencje słabnącego partnera w koalicji federalnej.

Co to oznacza dla rządu wielkiej koalicji? Czy w Niemczech nasila się trend personalizacji polityki? Skąd bierze się wyraźny wzrost poparcia dla AfD w zamożnych landach? Czy SPD traci tradycyjny elektorat pracowniczy i czy po okresie ostrej rywalizacji koalicjantom uda się skutecznie współpracować? Na te pytania odpowiadają Patrycja Tepper i dr Piotr Kubiak.

Atak Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran to kolejne wyzwanie dla już i tak skomplikowanych relacji amerykańsko-europejskich. Konsekwencje przedłużającej się destabilizacji na Bliskim Wschodzie są szczególnie dotkliwe dla Niemiec, a kanclerz Friedrich Merz zmienił swoją początkowo powściągliwą ocenę działań administracji prezydenta Donalda Trumpa w kierunku wyraźniejszej krytyki i akcentowania wpływu wojny na wzrost kosztów energii i możliwą masową migrację. Niemcy zdecydowanie odrzucają możliwość bezpośredniego zaangażowania militarnego w wojnę, a koalicja CDU/CSU-SPD musi reagować zarówno na obawy niemieckiego społeczeństwa, jak i na presję ze strony USA dotyczącą chociażby pomocy w zabezpieczaniu Cieśniny Ormuz.

Na temat reakcji Niemiec na wydarzenia bliskowschodnie oraz wpływu tego konfliktu na stosunki transatlantyckie w podcaście Instytutu Zachodniego rozmawia dr Tomasz Morozowski z prof. dr hab. Jadwigą Kiwerską.

Przed wyborami krajowymi w południowo-zachodnich Niemczech - Podcasty IZ 141/2026 by Instytut Zachodni

Rok po wyborach do Bundestagu i cztery lata od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę przyglądamy się ewolucji polityki Berlina wobec Kijowa. Czy Friedrich Merz precyzyjniej niż Olaf Scholz określa cele Niemiec wobec Ukrainy? Jak dziś wygląda wsparcie militarne? Jak przebiega integracja uchodźców z Ukrainy w Niemczech? Czy AfD wpływa na kierunek niemieckiej debaty i decyzji politycznych?

O tych kwestiach Patrycja Tepper rozmawia z Viktorem Savinokiem z Instytutu Zachodniego.

W reakcji na niepewność globalnego systemu otwartego handlu i niestabilność łańcuchów dostaw porozumienia o wolnym handlu stają się instrumentem zwiększania geoekonomicznej odporności i bezpieczeństwa gospodarczego Unii Europejskiej. Zwrot w polityce handlowej USA ku cłom i protekcjonizmowi i ograniczenia handlowe Chin wywierają presję szczególnie na Niemcy i ich oparty na eksporcie model gospodarczy. Czy sfinalizowane w ostatnich miesiącach porozumienia handlowe UE z Mercosurem i Indiami to recepta na problemy gospodarcze RFN i ratunek dla konkurencyjności niemieckiego eksportu? W jakim stopniu Niemcy korzystają na tych umowach i jak wpisują się one w długofalową strategię zagranicznej polityki gospodarczej Berlina?

W tym odcinku podcastów IZ odpowiedzi na te pytania poszukują analitycy Instytutu Zachodniego: dr Piotr Andrzejewski, dr Tomasz Morozowski i dr Rafał Szymanowski.

W Polsce regularnie powraca debata o przyjęciu euro, choć poparcie społeczne dla tego projektu maleje. W dyskusjach często uważa się, że strefa euro to „niemiecki projekt”, na którym Niemcy zyskały najwięcej – czy jednak analiza faktów to potwierdza? W podcaście IZ dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski zderzą mity o Niemcach i euro z rzeczywistością. Podstawą rozmowy jest IZ Policy Paper - Niemcy w strefie euro – dylematy i sprzeczności (https://www.iz.poznan.pl/publikacje/iz-policy-papers/iz-policy-papers-nr-49-niemcy-w-strefie-euro-dylematy-i-sprzecznosci).

Przed stu laty ukazał się pierwszy tom jednej z najbardziej złowrogich książek w dziejach – Mein Kampf.

Jaką rolę odegrała w kształtowaniu ideologii nazizmu? Czy była traktowana poważnie, zanim Hitler doszedł do władzy? I jak należy patrzeć na nią dziś – z perspektywy historycznej i politycznej?

O tych i innych zagadnieniach rozmawiają:

🔹 dr Krzysztof Rak

🔹 prof. Stanisław Żerko

#MeinKampf #historia #nazizm

Przemówienie Hitlera z 22 VIII 1939 i ludobójcza polityka w okupowanej Polsce - Podcasty IZ 134/2025 by Instytut Zachodni

Dlaczego od prawie roku niemiecki Bundestag nie może wybrać sędziego Federalnego Trybunału Konstytucyjnego? Czy FTK jest „odporny” na tarcia na niemieckiej scenie politycznej i czy po przerwie wakacyjnej Bundestag wybierze 3 nowych sędziów organu, który do tej pory był postrzegany jako filar niemieckiej demokracji powojennej? Na te tematy rozmawiają główne analityczki IZ dr hab. Magdalena Bainczyk i dr Justyna Schulz.

Obszerne informacje o aspektach prawnych i politycznych funkcjonowania FTK znajdziecie państwo w książce M. Bainczyk „Wybrane aspekty statusu prawnego sędziów w RFN z perspektywy instytucji unijnych” (Poznań 2024).