Instytut Zachodni

Po wakacyjnej przerwie podcast Instytutu Zachodniego - Deutsche Wirtschaft wraca z omówieniem Planu Draghiego dla ratowania konkurencyjności Europy. W odcinku dr Piotr Andrzejewski oraz dr Rafał Szymanowski przybliżają sylwetkę Mario Draghiego, przedstawiają główne założenia planu oraz odnoszą się do niemieckich reakcji na propozycje byłego włoskiego premiera. Oceniamy na ile realne jest zablokowanie planu Draghiego przez Niemcy i czy istnieje szansa na realizację choćby części jego propozycji.

W dniu 2 sierpnia 2024 r. zakończyły się w Gorzowie Wlkp. konsultacje społeczne w sprawie stosunku mieszkańców do zmiany nazwy ich miasta z „Gorzów Wielkopolski” na „Gorzów”. Ożywione dyskusje na ten temat prowadzone w środowisku lokalnym od dłuższego czasu stały się przyczynkiem, by pokazać proces ustalania polskiego imiennictwa miejscowości na ziemiach przyłączonych do Polski po 1945 r.

O tym, jakie podmioty i osoby uczestniczyły w przemianowaniu nazw na ZZiP, jakimi kryteriami się kierowano, jaki był mechanizm działania Komisji oraz tryb postępowania względem urzędowego brzmienia nazw, a także jak to rzutuje na współczesne debaty wokół nazwy Gorzowa Wlkp., kto jest motorem zmiany nazwy i jakie padają argumenty oraz jaki jest przewidywany dalszy tok działania, rozmawiają: dr Maria Wagińska-Marzec i dr Natalia Gorzkiewicz z Instytutu Zachodniego

Czy chiny i Indie – razem lub osobno lub wraz z Rosją mogą stworzyć alternatywny nowy ład? Wszyscy znamy chińskie przekleństwo „Obyś żył w ciekawych czasach”. Nasze z pewnością takimi są, bo zmiany dzieją się właśnie teraz. Czy może być jeszcze ciekawiej? W drugiej części serii podcastów „Globalny szok” udostępniamy dwugłos specjalistów od Indii – doktora Krzysztofa Iwanka z Akademii Sztuki Wojennej oraz Chin - doktora Tomasza Morozowskiego z Instytutu Zachodniego.

Zapraszam do wysłuchania podcastu. Joanna Dobosz-Dobrowolska, kierowniczka zespołu Pokój i bezpieczeństwo w IZ i organizatorka konferencji „Globalny szok”.

Świat stał się kruchy, a ład międzynarodowy trzęsie się w posadach. Jesteśmy w ogniu zmian. Dr Joanna Dobosz-Dobrowolska zaprasza do specjalnej serii podcastów Instytutu Zachodniego pt. „Globalny szok”. Rozmowy dotyczą ważkich zagadnień:

1. Na jakie części pęka obecny świat?

2. Kto będzie dominował w nowo tworzącym się ładzie? USA? Chiny? Indie?

3. Gdzie będą położone „strefy zgniotu”, czyli obszary konfliktów między mocarstwami?

4. Czy globalny system zarządzania przetrwa, czy uda się reforma ONZ?

5. Czy może wszystkich pokona sztuczna inteligencja?

W IZ regularnie spotykają się eksperci zajmujący się procesami pokoju i bezpieczeństwa. W ramach serii podcastów „Globalny szok” udostępniamy Państwu fragmenty wypowiedzi ekspertek i ekspertów z ubiegłorocznej konferencji „Globalny szok”. Dokonane przez nich podsumowania nie straciły na aktualności. Nagrania są wstępem do tegorocznej edycji konferencji „Globalny szok 2024”, która odbędzie się 16- 17.10.2024 r.

„USA stoją w obliczu wyboru drogi. Powrót w koleiny izolacjonizmu niezwykle osłabiłby porządek światowy” – prof. Jadwiga Kiwerska, kierowniczka zespołu Niemcy – Europa -Świat w IZ i profesor zwyczajna UAM w pierwszej części serii specjalnych podcastów IZ rozważa, jakie wyzwania stoją przed USA.

Zapraszam do wysłuchania podcastu. Joanna Dobosz-Dobrowolska, kierowniczka zespołu Pokój i bezpieczeństwo w IZ i organizatorka konferencji „Globalny szok”.

Najnowsza publikacja pod redakcją dr Mai Dobiasz-Krysiak „Pracownia. Archiwum odnalezione” prezentuje zbiór dokumentów, zdjęć i artykułów związanych z Interdyscyplinarną Placówką Twórczo-Badawczą „Pracownia” (następnie Ośrodek Działań Teatralnych „Pracownia”). Ruch ten wpisuje się w występujący na Ziemiach Zachodnich i Północnych Polski fenomen kultury alternatywnej. O pionierskich działaniach twórczych i badawczych olsztyńskiej „Pracowni” z prof. dr hab. Andrzejem Saksonem (Instytut Zachodni) oraz dr Mają Dobiasz-Krysiak (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) rozmawia dr Agnieszka Stamm-Korecka.

W najnowszym odcinku podcastu Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper oraz dr Piotr Kubiak przyglądają się nadchodzącym wyborom w trzech krajach związkowych na wschodzie Niemiec: Saksonii, Turyngii i Brandenburgii. Analizują, dlaczego te wybory mają tak istotne znaczenie przed przyszłorocznymi wyborami do Bundestagu, omawiają specyfikę wschodnioniemieckiego krajobrazu partyjnego oraz rosnące poparcie dla partii antyestablishmentowych.

Dlaczego nowa partia Sahry Wagenknecht, BSW, zyskuje na popularności? Jakie strategie przyjmą tradycyjne partie, takie jak CDU? Czy AfD po wygranej ma szanse na koalicje? Na te i inne pytania odpowiadają eksperci.

Zapraszamy do słuchania!

Wyrok Federalnego Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z konstytucją zapisów nowej federalnej ordynacji wyborczej budził i budzi spore zainteresowanie niemieckiej opinii publicznej. W swoim werdykcie z 30 lipca 2024 r. sędziowie z Karlsruhe stwierdzili, że niektóre z zapisów nowego prawa są niekonstytucyjne. Nie zmienia to jednak faktu, że konieczne było przeprowadzenie reformy prawa wyborczego, choćby po to, by zapobiec nieustannemu zwiększaniu się liczby posłów do Bundestagu. O dotychczas obowiązującej ordynacji wyborczej, trudnościach wynikających z jej stosowania oraz kierunku najnowszych reform rozmawiają dr Piotr Kubiak i dr Mateusz Wiliński.

9-11 lipca w Waszyngtonie miał miejsce jubileuszowy szczyt NATO. Historycznie nawiązywał on do 75. rocznicy utworzenia Paktu. Natomiast w wymiarze praktycznym koncertował się na najważniejszych problemach stojących obecnie przed Sojuszem. Kluczowe ustalenia szczytu zamieszczono w deklaracji końcowej oraz zobowiązaniach co do długoterminowej pomocy dla Ukrainy. W dużym uproszczeniu zawarte tam konkluzje można zaliczyć do dwóch płaszczyzn czyli sfery polityczno-strategicznej i militarno-wojskowej.

W części drugiej podcastu prof. Sebastian Wojciechowski z Instytutu Zachodniego w rozmowie z płk dr Robertem Reczkowskim Zastępcą Dyrektora – Szefem Pionu Rozwoju Koncepcji i Wykorzystania Doświadczeń – Centrum Doktryn i Szkolenia Sił Zbrojnych Bydgoszczy, a także wykładowcą Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu analizują najważniejsze ustalenia szczytu oraz związane z tym mankamenty i braki – czyli kwestie, które zostały potraktowane zbyt ogólnikowo lub wręcz pominięte.

9-11 lipca w Waszyngtonie miał miejsce jubileuszowy szczyt NATO. Historycznie nawiązywał on do 75. rocznicy utworzenia Paktu. Natomiast w wymiarze praktycznym koncertował się na najważniejszych problemach stojących obecnie przed Sojuszem. Kluczowe ustalenia szczytu zamieszczono w deklaracji końcowej oraz zobowiązaniach co do długoterminowej pomocy dla Ukrainy. W dużym uproszczeniu zawarte tam konkluzje można zaliczyć do dwóch płaszczyzn czyli sfery polityczno-strategicznej i militarno-wojskowej.

W części pierwszej podcastu prof. Sebastian Wojciechowski z Instytutu Zachodniego w rozmowie z płk dr Robertem Reczkowskim Zastępcą Dyrektora – Szefem Pionu Rozwoju Koncepcji i Wykorzystania Doświadczeń – Centrum Doktryn i Szkolenia Sił Zbrojnych Bydgoszczy, a także wykładowcą Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu analizują najważniejsze ustalenia szczytu oraz związane z tym sukcesy.

Władze RFN nie podjęły dotychczas decyzji o wykluczeniu dostawców chińskich takich jak Huawei czy ZTE z rozbudowy niemieckiej sieci 5G. Od kilku lat trwa w Niemczech intensywna dyskusja na temat konieczności zabezpieczenia sieci telekomunikacyjnych i ochrony infrastruktury krytycznej, której częścią jest sieć 5G. Decyzje o wykluczeniu chińskich firm podjęły już inne państwa europejskie; jest to również element unijnej strategii de-riskingu.

O rozwoju debaty wokół 5G i Huawei w Niemczech, działaniach podjętych za rządów Angeli Merkel, podziałach w rządzie Olafa Scholza oraz o perspektywach na najbliższą przyszłość opowiada w rozmowie z dr. Piotrem Andrzejewskim analityk Instytutu Zachodniego dr Tomasz Morozowski.