
Sign up to save your podcasts
Or


Czy jest coś takiego, co łączy różnych czeskich autorów, równocześnie sprawiając, że literatura z tego kraju jest atrakcyjna dla Polaków? To jedno z pytań, jakie zadałem moim rozmówcom kilka tygodni temu, podczas Dni Czeskich organizowanych przez @NieTeatr w Białymstoku. Rozmówcom jak mało kto w tej materii kompetentnym - Andrzejowi Jagodzińskiemu i Julii Różewicz, doskonałym tłumaczom literatury czeskiej.Jaka brzmi ich odpowiedź? Tego dowiecie się w 151 odcinka Czechostacji. Jest tam o ukochanym pisarzu Andrzeja - Josefie Škvoreckim i ukochanym pisarzu Julii - Petrze Šabachu; jest i o filmach, jakie powstały na podstawie ich prozy. Jest o tym, czy tłumacze powinni być przejrzyści i dlaczego bohemistom trudno jest czytać najbardziej znane w Polsce tłumaczenie Szwejka autorstwa Hulki Laskowskiego. Nawet trochę o współczesnej polityce kulturalnej jest i tym, kto i dlaczego chowa się pod stołem tylko po to, by nie musieć rozmawiać z czeskim ministrem.A do tego miłośnicy czeskiej literatury, również ci in spe, którzy może nawet o tym jeszcze nie wiedzą, znajdą w rozmowie parę ciekawych wskazówek i parę tytułów godnych polecenia.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite.
W tym tygodniu zdecydował się na to:
Maciej
Bardzo Ci dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
Na okładce Julia Różewicz i Andrzej Jagodziński podczas rozmowy w NieTeatrze . Autor fotografii - Krzysztof Karpiński/Nie Teatr
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu MUSOPEN
Z malutkiego, leżącego na granicy Czech i Moraw Humpolca do Katmandu w Himalajach jest lotem ptaka ponad sześć tysięcy kilometrów. Droga jaką musiał pokonać Vaclav była znacznie dłuższa - najpierw ucieczka z komunistycznej Czechosłowacji, później obóz dla uchodźców w Niemczech, Indie i dopiero Nepal. A jeszcze dłuższa była jego droga zawodowa - od absolwenta szkoły kolejarskiej, przez taksówkarza po króla przemytników.
Tę drogę opisuje w swojej najnowszej książce "Jak Vaclav z Humpolca został królem haszyszu w Katmandu" pisarz i były przemytnik Cezary Borowy, jak sam ze śmiechem mówi, kronikarz barwnego towarzystwa uciekinierów z bloku wschodniego, którzy w Azji żywili się przemytem.
"Mogłeś w kilka miesięcy zarobić na mieszkanie w Krakowie" - mówi Borowy w 150 odcinku Czechostacji. W rozmowie jest też o pragnieniu wolności, żelaznych nerwach, przyczynach kryzysu wieku średniego i hipokryzji współczesnego, zachodniego świata. I o ambicjach zrobienia czegoś największego - ambicjach, dzięki którym Vaclav z Humpolce został królem w Katmandu.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite.
W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Igor, Iwona, Piotr
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu MUSOPEN
Czechy się w Polsce często kojarzą ze śmiechem. Zabawny jest dla Polaków Szwejk, zabawne są czeskie komedie, nawet sami Czesi określani są zabawnym - przynajmniej wg Polaków, określeniem Pepików.
"Właściwie wystarczy, że wyjdę na scenę, powiem "ahoj" i sala jest już moja" - opowiada rozmówca Czechostacji, czeski, ale występujący głównie w Polsce stand-uper Roman Trávniček, od kilkunastu lat mieszkaniec Sosnowca. Komik, który rozśmiesza Polaków grając właśnie na wzajemnych, czesko-polskich stereotypach.
Jest w tej rozmowie sporo o humorze - polskim i czeskim, tym z czego w obu krajach śmiejemy się chętnie a z czego śmiać się nie wypada i jak to się z czasem zmienia.
Jest o stereotypach i wielkiej rewolucji w postrzeganiu Polski przez Czechów.
Jest - skoro to odcinek o humorze miejsce na Jare Cimrmana i klasyków czeskiej komedii, jest też trochę o współczesnym czeskim stand-up.
Jest też i o kuchni i wychowywaniu dzieci i tym jak współczesne dziewczynki patrzą na świat zupełnie innymi oczami.
I oczywiście, jak to w Czechostacji, jest też o całym mnóstwie innych rzeczy.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite.
W tym tygodniu zdecydował się na to:
Marek
Bardzo Ci dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
Zdjęcie na okładce autorstwa Krzysztofa Karpińskiego, przedstawia Romana i Kubę Nycza podczas występu w Nie Teatrze w Białymstoku
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu MUSOPEN
Silesia Progress to niewielkie wydawnictwo ze Śląska Opolskiego. Dzięki jego pracy czytelnicy w Polsce mogli poznać chociażby fantastykę Františka Kotlety, właściwie to Leoša Kyšy - jednego z najpoczytniejszych obecnie czeskich autorów fantastyki.
Chociaż z przymiotnikiem "czeskich" mam po rozmowie z tego odcinka Czechostacji pewien problem. Bo Kyša jest ze Śląska, tyle że tej jego części, która obecnie leży w Republice Czeskiej. Równocześnie sam nie jest Ślązakiem. Ślązakami, z czeskiej strony granicy, jest za to wielu innych autorów wydawanych przez Silesia Progress. Zagmatwane? Wbrew pozorom, jeśli porzucić prostą optykę państwa narodowego, nie.
W 146 odcinku Czechostacji z Pejterem Długoszem, współzałożycielem Silesii i Kamilem Czaińskiem, bohemistą, socjolingwistą i tłumaczem na polski i śląski rozmawiamy o tym, czym Śląsk jest a czym nie jest, w zależności od tego, z której strony obecnej granicy na niego patrzeć. O autorach dobrze ową śląskość, wymykającą się czarno-białym państwowo-narodowym narracjom pokazujących.
W końcu też o tym, po co na śląski tłumaczyć klasyków światowej literatury i czy koniecznie, w każdym języku, potrzebny jest sztywny językowy standard. Tu spoiler - w samej tylko Europie mamy mnóstwo przykładów na to, że jednak nie.
Jest też w tej rozmowie o większości, której część czuje się zagrożona, ba - oblężona przez mniejszości, czy mniejszości i o tym, że żaden język nie został wykuty w kamieniu na wieki i całym mnóstwie innych, bardzo ciekawych rzeczy.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite.
W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Jaro Sław
Bardzo Ci dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu MUSOPEN
Wyobraźcie sobie księgę, która ma prawie metr wysokości i waży 75 kilogramów. Na ponad 300 kartach zawiera zaś całą istotną z punktu widzenia początku XIII wieku wiedzę - więc oczywiście Pismo Święte, ale też traktaty historyczne, pierwowzór encyklopedii, garść porad medycznych i religijnych i odpis pierwszej czeskiej kroniki. To właśnie Codex Gigas, największy na świecie średniowieczny manuskrypt, spisany w pierwszych dekadach XIII wieku w prowincjonalnym klasztorze na pograniczu Czech i Moraw.
O tym, co Codexie wiemy na pewno, czego się domyślamy a czego na pewno nie wiemy, w 145 odcinku Czechostacji opowiada pisarka
Karo M. Nowak, dla której historia i legendy wokół średniowiecznej księgi stały się inspiracją do napisania książki własnej, wydanego wiosną tego roku.
W Codexie Minor w ciekawy, zarazem dowcipny sposób Karo wychodzi od legendy o Codexie Gigas, legendy, wg której manuskrypt spisał w jedną noc diabeł pozostawiając w niej swego rodzaju autograf - swój wielki, całostronicowy portret.
Moja rozmówczyni zdecydowanie jednak podkreśla, że w wypadku Codexu Gigas prawda jest, jak to często bywa, zdecydowanie ciekawsza o legend.
Chociaż o legendach też jest w tej rozmowie sporo - bardzo istotną częścią średniowiecznej Wikipedii, której odpowiednikiem miał być Codex, są bowiem kroniki kanonika praskiego Kosmasa - pierwsza czeska kronika, odpowiednik dzieł Galla Anonima. A Kosmas dużo miejsca w swoim dziele poświęcił nie tylko historycznym władcom Czech, ale właśnie również legendom, które miały wyjaśniać ich powstanie. A do tego bardzo, ale to bardzo nie lubił Polaków, czemu na kartach swoich kronik dawał wyraz niejednokrotnie.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite.
W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Sergiusz, TadeuszBardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu MUSOPEN
900 kilometrów Żelaznej Kurtyny, granicy oddzielającej wschód od zachodu, państwa demokratyczne od tych kontrolowanych przez Kreml, przebiegało przez Czechosłowację. Państwo to od zachodu graniczyło z RFNem, od południa zaś z Austrią.
Mimo, że granica ta była doskonale i bezwzględnie strzeżona, mieszkańcy bloku wschodniego przez cały czas jego istnienia próbowało przez nią uciekać. A aparat komunistycznych represji robił co mógł, by na to nie pozwalać.
W efekcie, między latami 1948-1989 na czechosłowackim odcinku Żelaznej Kurtyny zginęło, wg ostrożnych szacunków historyków, blisko 300 osób.
Jedną dziesiątą ofiar stanowili Polacy.
****
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać jego Patronami lub Patronkami w serwisie Patronite.
W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Arkadiusz, Bożena, Marek, Marta i dwóch Piotrów
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji. Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardziej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, pochodzącego z serwisu MUSOPEN
From the publisher's feed

38 Listeners

22 Listeners

42 Listeners

45 Listeners

8 Listeners

39 Listeners

10 Listeners

11 Listeners

61 Listeners

32 Listeners

19 Listeners

25 Listeners

13 Listeners

24 Listeners

7 Listeners