Instytut Zachodni

Niemiecki przemysł samochodowy to najważniejsza gałąź gospodarki niemieckiej. Odpowiada za prawie 2 mln miejsc pracy. Coraz częściej jednak słychać o coraz trudniejszej sytuacji niemieckich producentów pojazdów? Czy branża jest w kryzysie i jaki jest jej realny potencjał? O tym z dr Justyną Schulz rozmawia dr Piotr Andrzejewski.

31 maja 2024 r. w Mannheim pochodzący z Afganistanu nożownik zaatakował stoisko antyislamskiego ruchu obywatelskiego Pax Europa. Zraniony w czasie interwencji policjant zmarł dwa dni później. Wywołało to zakrojoną na szeroką skalę dyskusję o bezpieczeństwie wewnętrznym Niemiec oraz o migracji, a zwłaszcza deportacji osób które nie mają prawa pobytu w RFN.

Czy obcokrajowcy wpływają poziom bezpieczeństwa Niemców, czy to oni są główną grupą wśród nożowników? Czy policja skutecznie interweniuje w takich przypadkach? Czy Niemcy są coraz bardziej wrogo nastawieni do obcych?

W najnowszym odcinku podcastów Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper oraz dr Piotr Kubiak omawiają wyniki wyborów do Parlamentu Europejskiego w Niemczech. Przyglądają się głównym motywacjom wyborców, analizują sukcesy i porażki głównych partii politycznych oraz rozważają wpływ tych wyników na przyszłe wybory krajowe.

Co przyczyniło się do wysokiego poparcia dla AfD mimo licznych skandali? Jak oceniany jest wynik nowego ugrupowania Sahry Wagenknecht? Jakie partie poparli młodzi Niemcy? Odpowiedzi na te i inne pytania udzielają nasi analitycy.

Zapraszamy do słuchania!

Prof. Dirk Oschmann, lipski literaturoznawca, opublikował na początku 2023 r. książkę Der Osten: eine westdeutsche Erfindung, w której podjął się zaprezentowania sposobu postrzegania i traktowania mieszkańców byłej NRD przez Niemców z zachodniej części kraju. Zaproponował tym samym refleksję na temat ciągle widocznych nierówności pomiędzy oboma częściami kraju. Czy wschód Niemiec – dawne terytoria NRD, to wciąż strefa specjalna? Czy w przyjacielskim gronie zjednoczonych Niemiec rzeczywiście dostrzec można podskórne nierówności i czy aby na pewno obie strony sporu – jeśli istnieją – zdają sobie sprawę z poczucia wykluczenia, które – w opinii Dirka Oschmanna towarzyszy Niemcom ze wschodu. Jak niemiecki Zachód wymyślił swój Wschód? Opowieść na ten temat przedstawia Dirk Oschmann, a o niektórych jego tezach rozmawiają dr Justyna Schulz i dr Dagmara Świerkowska-Kobus w podcaście „Spojrzenie na Zachód”.

„Trudno tak razem być nam ze sobą” - jak śpiewała Edyta Bartosiewicz z Krzysztofem Krawczykiem. Tekst piosenki w pewnym sensie dobrze oddaje obecny stan gospodarczych relacji Niemiec i Chin. W tym odcinku Deutsche Wirtschaft dr Piotr Andrzejewski wraz z dr. Tomaszem Morozowskim zaczynają od oceny wizyty kanclerza Olafa Scholza w Chinach. Czy przyniosła ona jakiś przełom? Następnie skupili się na zmieniającym się znaczeniu Chin dla Niemiec oraz starają się wyjaśnić niejednoznaczność niemieckiego podejścia do rosnących wyzwań ze strony Chin.

Książka „Świadkowie małej historii. Rozmowy z seniorami Stołczyna” prezentuje efekty wywiadów biograficznych dotyczących specyfiki przemysłowego osiedla Szczecina, Stołczyna, po II wojnie światowej. O wyjątkowości miejsca tworzonej w okresie osadnictwa na terytorium wchodzącym w skład ZZiP, współczesnych tożsamościach mieszkańców, pamięci i badaniach biograficznych z dr Pauliną Romanowicz pracowniczką Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk, działaczką Stowarzyszenia Przyjaciół Stołczyna FORUM oraz autorką bloga stolczyn.com rozmawia dr Agnieszka Stamm – Korecka z Zespołu Ziem Zachodnich i Północnych Instytutu Zachodniego w Poznaniu.

W drugim odcinku podcastu Deutsche Wirtschaft dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski przyglądają się problemowi dotowania niemieckiej gospodarki. Dlaczego można odnieść wrażenie, że rząd federalny daje niemieckim firmom raczej rybę niż wędkę? Skoro Niemcy są w stanie hojnie dotować swój przemysł jak i ściągać subsydiami międzynarodowe korporacje to dlaczego nie są w stanie znaleźć odpowiednich środków na rozwój i utrzymanie infrastruktury? - na te pytania postaramy się odpowiedzieć w nowym cyklu podcastów poświęconych niemieckiej gospodarce oraz polityce gospodarczej i przemysłowej prowadzonej przez kolejne rządy w Berlinie.

Dyrektor Instytutu Zachodniego dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski rozmawiają o problemach i wyzwaniach stojących przed niemiecką gospodarką. Długotrwała stagnacja i groźba recesji oraz brak pozytywnych długofalowych prognoz to jedna strona medalu. Z drugiej strony Niemcy są w stanie zmobilizować znaczne środki dla utrzymania swojej pozycji i rozwoju w konkretnych branżach. Jakie są szanse na uniknięcie długotrwałego kryzysu gospodarczego w Niemczech i jak to się stało, że pomimo problemów Niemcy prześcignęły Japonię stając się trzecią gospodarką świata? - na te pytania postaramy się odpowiedzieć w nowym cyklu podcastów poświęconych niemieckiej gospodarce oraz polityce gospodarczej i przemysłowej prowadzonej przez kolejne rządy w Berlinie.

Globalnemu wyścigowi w dziedzinie sztucznej inteligencji towarzyszy również „wyścig regulacyjny” – kolejne organizacje i państwa przygotowują w ostatnich latach dokumenty i strategie mające na celu stworzenie ram prawnych i uregulowanie rozwoju tej przełomowej technologii. Podstawowy dylemat dotyczy przy tym wyważenia dwóch elementów: regulacji mających ograniczać ryzyka kreowane przez systemy AI z jednej strony oraz wzmacniania innowacyjności i konkurencyjności Europy w dziedzinie sztucznej inteligencji z drugiej.

Na ostatniej prostej są również prace nad aktem Unii Europejskiej ws. sztucznej inteligencji (AI Act), dzięki któremu Europa ma stać się pierwszym kontynentem, który zdefiniuje „jasne reguły” rozwoju i wykorzystania technologii AI.

W tym odcinku Podcastów IZ prof. Jadwiga Kiwerska rozmawia z dr Tomaszem Morozowskim o głównych założeniach AI Act, o znaczeniu nowych regulacji dla europejskiego modelu rozwoju sztucznej inteligencji oraz o przykładzie Niemiec jako państwa aspirującego do roli głównego centrum rozwoju AI w Europie.

Niemiecki wicekanclerz i minister gospodarki i ochrony klimatu Robert Habeck udaje się z wizytą do Warszawy. Rozmowy mają dotyczyć dostaw ropy do rafinerii PCK w Schwedt, która jest najważniejszym tego typu obiektem we wschodnich Niemczech. Dlaczego rafineria stanowi obecnie problem i wyzwanie dla rządu w Berlinie? Jakie są możliwości polsko-niemieckiej współpracy energetycznej i jaką rolę może odegrać wodór? Na te tematy z ekspertem ds. energetyki dr Witoldem Ostantem rozmawia dr Piotr Andrzejewski.