Nur Suresi (Arapça: سورة النور), adını Allah'ın nurunu tasvir eden şu ayetten almıştır: "Allah, göklerin ve yerin nurudur. O'nun nurunun temsili, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir. O lamba kristal bir fanus içindedir; o fanus da sanki inciye benzer bir yıldız gibidir ki, doğuya da, batıya da nispet edilemeyen mübarek bir ağaçtan, yani zeytinden tutuşturulur. Onun yağı, neredeyse, kendisine ateş değmese dahi ışık verir. Nur üstüne nurdur. Allah dilediği kimseyi nuruna eriştirir. Allah, insanlara (işte böyle) temsiller getirir. Allah her şeyi bilir." (35. ayet) Sure 64 ayettir. Surenin tamamı Medine'de ve Beyyine Suresi'nden sonra inmiştir. Mushaf’taki resmi sıralamada 24 ve iniş tarihine göre ise, 102. suredir.

Nur Suresi

Surenin “Nur” olarak adlandırılmasının nedeni, 7 kere “Nur” kelimesinin geçmesinden ve Kur’an’ın en meşhur ve güzel ayetlerinden olan Nur ayetinin (35. ayet) bu surede yer almasından dolayıdır. Bu ayet-i kerime, “Allah” ve “Nur” kelimeleri ile başlamakta ve “nur” kelimesi bu ayette tam olarak 5 kez tekrar edilmektedir.

Mushaf’taki resmi sıralamaya göre yirmi dördüncü ve nüzul sırasına göre ise, yüz ikinci suredir. Sure, Medine’de nazil olmuştur. Kufe ve Basra karilerine göre 64 ve Medine karilerine göre ise, 62 ayettir; ancak birinci görüş daha meşhur ve yaygındır. Sure, 1.381 kelime ve 5.755 harften oluşmaktadır. Hacim olarak mesani ve orta surelerdendir. Yarım cüz kadardır.

Konuları

Bu surede önemli fıkhi hükümler açıklanmıştır. Örneğin: Zina haddi ve zina suçu isnat etmenin (kazf) haddi, lian haddi, kadınlar için örtünmenin farz oluşu, yaşlı ve işten düşmüş kadınların hicap konusunda biraz daha rahat oldukları, zinanın ispatı için dört erkek şahidin gerekliliği, nikâh konusu ve ifk olayı.

Ayrıca müminlerin bilgileri olmadığı konularda konuşmamaları, iftira, töhmet, bühtan, fehşa işlerin yayılmasına şiddetle karşı çıkılması, başkalarının evlerine girme adabı gibi konular yer almıştır.[1]

Meşhur Ayetler

İfk Ayeti (İfk Olayı)

Kur’an-ı Kerim, Nur Suresi on birinci ayet-i kerimede, Müslümanlardan birine atılan iftiraya işaret ederek, onları bu amellerinden dolayı kınıyor. Tefsirleri ve ayetlerin iniş sebeplerini dikkate almadan, sadece Kur’an-ı Kerim ayetlerinden yola çıkacak olsak dahi, iftira atılan şahsın meşhur ve Peygamber efendimizin (s.a.a) aile fertlerinden biri olduğunu ve iftira atanların ise, halktan bir grup olduğunu rahatlıkla anlayabiliriz.[3] Bu ayetler hakkında iki ayrı iniş sebebi zikredilmiştir: 1. Ben-i Mustalik Gazvesinden dönerken, bazı münafıkların Aişe’ye iftira atması[4] [5] 2. Aişe’nin, Mariye-i Kıbtiye’ye iftira atması [6] [7] Bu ayetlerde iftira atanlar büyük bir azapla tehdit edilmenin yanı sıra, müminler de delilsiz ve araştırma yapmadan dedikoduları kabullenmekten nehiy edilmişlerdir. [8] Nur Ayeti.

اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ الزُّجَاجَةُ كَأَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِن شَجَرَةٍ مُّبَارَكَةٍ زَيْتُونِةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ يَكَادُ زَيْتُهَا يُضِيءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُّورٌ عَلَى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَن يَشَاء وَيَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَالَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Allah, ışığıdır göklerin ve yeryüzünün. Işığının örneği, kandil konan bir yere benzer, orada bir kandil var, kandil, bir sırça içinde, sırça da parıl-parıl parlayan bir yıldız sanki doğuda da olmayan, batıda da olmayan kutlu zeytin ağacından yakılmış; ateş dokunmadan da yağı, hemen ışık verecek; nûr üstüne nûr. Allah, doğru yolu gösterir, nûruyla dilediğine ve Allah, örnekler getirir insanlara ve Allah, her şeyi bilir. (Nur Suresi / 35)

Bazı tefsir kitaplarında nakledilmiş olan rivayetleri dikkate alacak olursak,

Mü’minun Suresi (Arapça: سورة الموُمنون) adını, ilk ayetinde geçen ve "inananlar" anlamına gelen "Mü'minun" kelimesinden alır.Sure, müminlere değinerek (Kad eflehal mu'minûn) ile başlamakta ve onların yüce sıfatlarını açıklanmaktadır.[1]

Nüzul Sırası ve Yeri

Sure Mekki surelerdendir. Mushaf’taki sıralamada yirmi üçüncü ve nüzul sırasına göre ise, yetmiş dördüncü suredir.[2]

Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Kufe karilerine göre 118, Basra ve Medine karilerine göre ise, 119 ayettir. Ancak birinci görüş daha meşhur ve yaygındır. Sure 1.055 kelime ve 4.486 harften oluşmaktadır. Hacim açısından miun ve orta surelerdendir. Yarım cüzden biraz azdır.[3]

İçeriği

Bu sure, iki yerde ve toplam olarak 16 ayette (1. ayetten 11. ayete kadar ve 57. ayetten 61. ayete kadar) müminlerin sıfatlarını beyan etmektedir. Örneğin: namazda huşu, boş ve faydasız söz ve davranışlardan yüz çevirmeleri, iffetli oluşları, emanete riayet, ahde ve sözleşmeye vefa, namaza bağlılık, Allah’ın haşyetinden korku, hayır ve güzel işlerde öncü ve acele etmeleri gibi.

Müminlerin özelliklerini beyan ettikten sonra, amellerinin akıbet ve sonucuna değinmekte ve onları cennetin varisleri olarak tanıtmaktadır. Hz. Musa ve kardeşi Hz. Harun’un (a.s) hikayeleri, Hz. Nuh (a.s) ve kavminin hikayeleri, insanın yaratılışı, yağmurun yağması ve faydaları, mead konusu ve mead’ı inkâr edenlere karşı Kur’an’ın delil ve burhan ortaya koyması gibi konular surenin diğer konularını oluşturmaktadır.[4]

Tarihi Rivayetler

Hz. Nuh’un risaleti, kavminin yalanlaması, gemi yapmaya emredilmesi, hayvanların gemiye bindirilmesi, Hz. Nuh (a.s) tufanı ve zalimlerin helak oluşu, 23-29. ayet-i kerimeler.

Hz. Salih’in risaleti, kavminin yalanlaması ve onların üzerine azap nazil olması, 31-41. ayet-i kerimeler.

Hz. Musa (a.s) ve Hz. Harun’un (a.s) risaleti, Firavun’un davet edilmesi, Hz. Musa’nın (a.s) yalanlanması ve Firavun taraftarlarının suda boğularak helak olması, 45-49. ayet-i kerimeler.

Hz. Meryem (s.a) ve Hz. Musa’nın (a.s) ayet ve nişane olması, 50. ayet-i kerime.

Meşhur Ayetler

حَتَّى إِذَا جَاء أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا وَمِن وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ

Sonunda, onlardan birine ölüm gelip çattı mı “Rabbim” der, beni geriye, tekrar dünyâya yolla da. (99) Belki iyi işler işlerim ve zâyi ettiğim ömrü telâfî ederim. Hayır, boş bir söz, onun söylediği söz. Onların önlerinde, diriltilip mezarlarından çıkarılacakları güne dek bir berzah var. (100)

Bu ayetler, müşriklerin ve kötü işler yapanların ölüm anındaki durumlarını anlatmaktadır. İşte o anda, gözlerindeki perde kalkıverir ve sanki kendi başlarına gelecekleri görüverirler ve davranışlarının akıbetine vakıf oluverirler. İşte bundan dolayı, rablerinden amellerini telafi etmek için ikinci kez yeniden hayata döndürmesini istiyorlar ama yaratılış kanunu böyle bir izni kimseye vermemektedir ve artık geri dönüş de yoktur. [6]

Fazilet ve Özellikleri

Mü'minun Suresi’ni okumanın fazileti hakkında Allah Resulü’nden (s.a.a) şöyle bir hadis-i şerif nakledilmiştir: Her kim Mü'minun Suresi’ni okursa, melekler onu ölüm meleğinin nazil olduğu esnada ve kıyamet gününde rahat ve huzurlu bir şekilde gözlerinin aydınlanmasına neden olacak şeylerle müjdeleyecektir. [7] İmam Sadık’tan (a.s) ise şöyle bir rivayet nakledilmiştir: Her kim Mü'minun Suresi’ni okursa, Allah-u Teâlâ onun sonunu mutlu ve saadetli kılacaktır. Eğer Cuma günleri Mü'minun Suresi’ni okuma noktasında devamlılık gösterirse, onun mekânı cennet olacaktır. [8] El-Burhan tefsirinde, Mü'minun Suresi’ni okumanın faydaları arasında, alkollü içeceklere bağımlılıktan kurtulmak gibi özellikler de zikredilmiştir

Hac Suresi (Arapça: سورة الحج), bazı ayetlerinde haccın hükümlerinden bahsedildiği için bu ismi almıştır. 25. ayet ve devamında Kâbe tavafı (hac) ve bununla ilgili bazı ritüellere (şe'âir) değinilmektedirİsimlendirilmesi

Hac konusunun önemi, 25. ayetten 37. ayete kadar haccın hüküm ve meselelerine değinilmesi ve ayrıca haccın herkese farz oluşunun ilanı (27. ayette) gibi nedenlerden dolayı sureye bu adı vermişlerdir.

Nüzul Sırası ve Yeri

Sure, Medeni suredir. Hac Suresi, Peygamber Efendimizin (s.a.a) Mekke’den Medine’ye hicretinin ilk yıllarında, yani Bedir savaşı öncesinde nazil olmuştur. [1] Mushaf’taki sıralamasına göre yirmi ikinci ve nüzul sırasına göre ise, yüz dördüncü suredir.[2]

Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Kufe karilerine göre ayet sayısı 78, Mekke karilerine göre 86, Basra karilerine göre 75 ve Şam karilerine göre ise, 74’tür. Lakin birinci görüş daha meşhur ve yaygındır. Kelime sayısı 1282 ve harf sayısı ise, 5315’dir. Secde tilavetinin olduğu on dört surenin altıncısıdır. 18 ve 77. ayetlerinde müstahap secdesi vardır. Hacim açısından mesani surelerden olup, nispeten orta büyüklüktedir. Kur’an’ın yaklaşık olarak yarım cüzüne sahiptir.

Müstehap Secdeye Sahiptir

Hac Suresi'nin 18 ve 77. ayet-i kerimeleri müstehap secdelere sahiptir. Kur’an-ı Kerim'de müstehap secdeye sahip olan 14 sureden altıncısıdır.

Kavramlar

Bu surenin birkaç fıkhi hükmü bulunmaktadır: haccın farz oluşu, hacda kurban kesme hükümleri, açıklanan istisnalar ve haramlar dışında hayvan etlerinin helal oluşu ve hacda Allah’ın evinin (Kâbe'nin) tavaf edilmesi. Fıkıhta müçtehitler tarafından kullanılan “La Herec” kuralı, bu surenin son ayetinden istihraç edilmiştir. Surenin başında herkes Allah’ın emirlerine uymaya çağırılmakta ve insanlar kıyamet sarsıntılarından korkutulmaktadır. Habersiz ve bilgisiz bir grubun Allah ile mücadeleye kalkışmalarından ve önlerine gelen her şeytana tabi olmalarından bahsedilmektedir. Allah yolundakiler ile tağut yolunda olanların her daim mücadele halinde oldukları; zorba kâfirlerin acizlik ve yetersizlikleri bir deyimle örneklendirilmektedir.[3]

Bu sure birkaç fıkhi hükme sahiptir: Haccın farz oluşu, Hacda kurbanlığın hükümleri, eti helal olan hayvanlar, haram olanlar ve istisna olanlar hariç, Hac’da Allah’ın evini tavaf etmenin farz oluşu. Aynı zamanda bir fıkıh kuralı olan ‘‘La Herec’’ kaidesi bu surenin son ayet-i kerimesinden istihraç edilmiştir. Surenin başlangıcında tüm insanlar Allah’a karşı itaatsizlikten kaçınmaya davet ediliyor. İnsanları kıyametin korkunç zelzele ve depreminden korkutuyor. Her serkeş şeytanı takip eden, bilinçsiz ve bilgisizce Allah hakkında mücadele eden bir gruba işaret ediyor. Biri Allah yolunda ve diğeri ise, tağut yolunda bir diğeriyle çatışma halinde olan iki grubun gerçek yüzünü resmederek, zorba kâfirlerin acizliği ve güçsüzlüğünü bir atasözü kalıbında beyan ediyor.

Tarihi Rivayetler ve Öyküler

Hz. İbrahim (a.s) ve Kâbe’nin perdedarlığı: ayet 26. Önceki peygamberlerin tekzip edilmesi ve kavimlerin azap edilmesi 42-45. ayet-i kerimeler.

Fazilet ve Özellikleri

Bu sure hakkında birçok fazilet nakledilmiştir. Onlardan birisi de Allah Resulü’nden (s.a.a) nakledilen şu hadis-i şeriftir: "Hac Suresi'ni okuyan herkes, aynı Hac ve umre yapmış kimse gibidir. Geçmişte ve gelecekte, hac ve umre yapmış ve yapacak olan kimselerin sevabı ona verilecektir." [5] Yine aynı şekilde İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: "Her kim, her üç günde bir Hac Suresi'ni okursa, o yıl içinde Allah’ın evini ziyaret etmeye nail olur; eğer Hac seferi sırasında dünyadan göçerse, cennete gider. [6]

Ayatü'l Ahkâm

Ayet SayısıAyetBabKonu5واحلت لکم الانعام الا ما یتلی علیکم26والبدن جعلناها لکم من شعائرالله28علی ما رزقهم من بهیمة الانعام فکلوا منها و..27-29واذن فی الناس بالحج یاتوک رجالا36والبدن..من شعائر الله... فکلوا منها واطعموا القانع و المعتر60ومن عاقب بمثل ما عوقب به ثم بغی علیه لینصرنه الله60-61واعدوا لهم ما استطعتم من قوة و من رباط الخیل77

Enbiya Suresi (Arapça: سورة الانبیاء), Enbiya, "peygamberler" demektir. Bu surenin, çeşitli ayetlerinde pek çok peygamberden söz edildiği için, bu sureye "Enbiya" suresi denmiştir.

Bu surede, 16 kez peygamberlerden bahsedilmiştir. Nüzul Sırası ve Yeri

Dolayısıyla peygamberlerin hikayeleri ve adları, diğer surelerden daha çok bu surede anılmıştır (16’sı burada olmak üzere Kur’an’da toplam olarak 25 peygamberin adı geçmiştir). Sure, Mekki surelerdendir. Mushaf’taki sıralaması itibariyle yirmi bir ve nüzul sırasına göre ise, kırk beşinci suredir.[2]

Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Kufe karilerine göre 112 ve Basra karilerine göre ise, 111 ayettir. Ancak birinci görüş daha doğrudur. Sure, 1177 kelime ve 5093 harften oluşmaktadır. Boyutu açısından miun ve orta surelerdendir. Tam olarak yarım cüzdür.[3]

İmam Rıza’dan (a.s) nakledilen bir rivayete göre, İmam Rıza (a.s) Enbiya Suresi'nin ikinci ayet-i kerimesine istinaden, Kur’an-ı Kerim dahi tüm semavi kitapların, Allah’ın fiili ve hâdis olduğuna inanmaktadır. [4]

İçeriği

Bu sure, inançlarla ilgili temel konulara değinmiştir. Örneğin tevhit, nübüvvet, mead, şefaat, insanın belalara düşmesi ve denenmesi, hakkın batıla galebesi, yeryüzünün sonunda salih insanlara kalacağı gibi konulara kısaca değinilmiştir. Kur’an’ın hudus ve kadim olma konusu (surenin ikinci ayeti ile ilgili) İslam fırkaları arasında kelami tartışmalara girmelerine neden olmuştur.[5]

Enbiya Suresi'nin asıl konularını, aşağıda belirtildiği üzere özetleyebiliriz:

Surenin asıl konusu, Nübüvvet meselesidir. Tevhit ve Mead konusu da onun altyapısını oluşturmaktadır.

Kıyamet gününün yakın olması, fakat insanların bundan gaflet etmesi.

Peygamberler ve İslam peygamberiyle (s.a.a) alay edilmesi; onlara kâfirler tarafından "şairlik" ve "hezeyan geçiren" nispetinde bulunulması.

Kâfirlerin iddialarının ve sözlerinin reddini teyit için, bazı peygamberlerin hikayelerinin özeti.

Kıyamet konusuna dönüş, mücrimlerin cezası ve takvalıların mükâfatı.

Yeryüzü, Allah’ın Salih kullarına miras kalacak ve takvalıların mutlu sonu.

Hakkın batıla, Tevhidin şirke ve adalet savunucularınınsa şeytan ordusuna karşı zafer kazanması.

Kâfirlerin Nübüvvetten yüz çevirmelerinin sebebi, Tevhid’den yüz çevirmelerinden kaynaklanmakta ve Tevhid meselesi için hüccet ikame edilmesi. [6]

Tarihi Rivayetler ve Öyküler

Kur’an’a "sihir", "şiir" ve "perişanlık" ithamı; 3-5. ayet-i kerimeler.

Hz. Musa (a.s) ve Hz. Harun’un (a.s) risaleti; 48. ayet-i kerime.

Hz. İbrahim’in (a.s) hikayesi: Hz. İbrahim’in (a.s) babası ve kavmiyle konuşması, putların kırılması, *Hz. İbrahim’in (a.s) ateşe atılması; 51-72. ayet-i kerimeler.

Hz. Lut’un (a.s) risaleti ve kavminden kurtulması; 73-75. ayet-i kerimeler.

Hz. Nuh’un (a.s) kurtulması ve kavminin sularda boğulması; 76 ve 77. ayet-i kerimeler.

Hz. Davut (a.s) ve Hz. Süleyman’ın (a.s) hakemliği, Hz. Davud’un (a.s) zırh örmesi, rüzgârın Hz. Süleyman’ın (a.s) emrinde olması, şeytanların Hz. Süleyman (a.s) için dalgıçlık yapması; 78-82. ayet-i kerimeler.

Hz. Eyyub’un (a.s) çekmiş olduğu acıların bertaraf olması için, etmiş olduğu dua ve duanın kabul olması; 83 ve 84. ayet-i kerimeler.

Hz. Zülkifl (a.s), Hz. İdris (a.s) ve Hz. İsmail’in sabrı; 87 ve 88. ayet-i kerimeler.

Hz. Yunus’un (a.s) kavminden ayrılması, duası ve duasının kabul olması; 87 ve 88. ayet-i kerimeler.

Hz. Zekeriya’nın (a.s) evlat sahibi olmak için ettiği dua ve Hz. Yahya’nın (a.s) doğumu; 89 ve 90. ayet-i kerimeler.

Hz. Meryem’in (s.a) hamile kalması; 91. ayet-i kerime.

Meşhur Ayetler

لَوْ کانَ فِیهِمَا آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتَا

Gökte ve yerde, Allah'tan başka bir mâbut daha olsaydı, gök de bozulup mahvolurdu, yer de. (Enbiya Suresi / 22)

Surenin 22. ayet-i kerimesi ‘‘Burhân-ı Hulf’’ metodu ile Allah’ın birliğini kanıtlayan meşhur ayetlerdendir. Bu ayet-i kerime ve buna be

Taha Suresi (Arapça: سورة طه), İsmini surenin başındaki "tâ-hâ" harflerinden (huruf-u mukattaa) almıştır. Bu sureye "el-Kelim" Suresi de denilir. Tâ-Hâ Suresi 135 ayettir.

Başka İsmi Kelimullah (Allah’la sohbet eden) (Hz. Musa’nın (a.s) lakabı Kelim) Mekki Nüzul Sırası 45 Sure No 20 Cüz 16 Ayet Sayısı 135 Kelime Sayısı 1534 Harf Sayısı 5399

Bir önceki Meryem Suresi'nde Hz. Zekeriyya, Hz. Yahya, Hz. İsa, Hz. İbrahim ve Hz. Musa gibi on peygamberin hikayesi anlatılmıştı. Bu surede de adı geçen peygamberlerin hikayeleri daha ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır.

Hz. Musa’nın (a.s) öyküsü, Allah’la doğrudan konuşabilmesi ve bu lakabı nasıl aldığına dair tüm ayrıntılar, bu surede ele alınmıştır. Mushaf tertibine göre yirminci, nüzul sırasına göre ise kırk beşinci suredir [1]

İniş Sebebi ve Yeri

Sure Mekki surelerdendir. Nüzul sırasına göre Peygamber Efendimiz’e (s.a.a) nazil olan kırk beşinci suredir. Bu sure Kur’an-ı Kerim’in bugünkü düzenek sırasına göre yirminci suredir ve Kur’an’ın on altıncı cüz’ün de yer almaktadır. Kufe karilerine göre ayet sayısı 135, Hicaz karilerine göre 134, Basra karilerine göre 130 ve Şam karilerine göre ise 140’dır. Birinci görüş daha doğru ve meşhurdur.

Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Kelime sayısı 1.534, harf sayısı ise 5.399’dur. Hacim açısından miun ve orta surelerdendir. Tam olarak yarım cüzdür. Mukatta harflerle başlayan on birinci suredir.[3]

İçeriği

Hz. Peygamber Efendimize (s.a.a) hitap eden bu sure, onun vazifesini belirtmektedir. Bu görevin onun için bir sıkıntı yaratmadığı ve aksine insanları davet etmesi gerektiği ve gerisinin Allah’ın elinde olduğu beyan edilmektedir.

Herkesin dönüş noktasının O’na olduğu, insanların tekzip ve inkârının Peygambere bir zarar vermediği, her şeyde itidal ve orta yolun seçilmesi, dua ve ibadet edilmesi istenmektedir.

Hz. Âdem’in (a.s) hikayesi, cennetten çıkarılma öyküsü, ilahî af ve hidayeti,

Hz. Musa’nın (a.s) hikayesinin ayrıntıları, İsrailoğullarının buzağıya tapmaları ve Firavunun Hz. Musa (a.s) ile mücadelesi, büyücülerin olayı, Hz. Musa’nın (a.s) münacat ve duası gibi konular, bu surede ele alınmıştır.

Hz. Âdem (a.s) ve Hz. Havva’nın (s.a) öyküsü, İblis’in vesvesesi ve her ikisinin de dünyaya gönderilmesi. Tarihi Rivayet ve Öyküler

Hz. Musa’nın (a.s) hikayesi: Mukaddes Tuva vadisinde ateş görmesi, Allah ile konuşması ve Hz. Musa’nın (a.s) seçilmesi, Yed-i Beyza ve asanın ejderhaya dönüşme mucizesi, Firavun’u davet etme emri, Hz. Harun’un (a.s) Hz. Musa (a.s) ile birlikteliği, Hz. Musa’nın (a.s) Nil nehrine bırakılması, Hz. Musa’nın (a.s) Firavun’un sarayına ulaşması, Hz. Musa’nın (a.s) annesine kavuşturulması, Hz. Musa’nın (a.s) Kıbtiyi öldürmesi, Medyen’de ki yaşantısı, Firavun’a doğru gitmesi, Firavun ile konuşması, sihirbazlar ile karşılaşması, sihirbazların iman etmesi ve Firavun’un onları ölümle tehdit etmesi, İsrailoğullarının denizden geçmesi, Firavun ve taraftarlarının suda boğulması, İsrailoğullarına nimetlerin nazil olması, Samiri’nin buzağısı, kavmin Hz. Harun (a.s) ile konuşması, Hz. Musa’nın (a.s) Hz. Harun’a (a.s) itiraz etmesi ve Hz. Musa’nın (a.s) Samiri ile konuşması 9-98. Ayet-i kerimelerde işlenmektedir.

Hz. Âdem’in (a.s) hikayesi: Meleklerin, Hz. Âdem’e secde etmesi ve İblisin başkaldırısı, Allah’ın İblis hakkında Hz. Âdem’i (a.s) uyarması, İblis’in vesvesesi ve yasak ağaçtan yenilmesi, Hz. Âdem (a.s) ve Hz. Havva’nın (a.s) yeryüzüne inmesi olayları 115-123. Ayet-i kerimelerde anlatılmaktadır.

Meşhur Ayetler

Hz. Musa’nın (a.s) duası, Taha Suresi 25-29. Ayet-i kerimeler.

(قَالَ رَ‌بِّ اشْرَ‌حْ لِی صَدْرِ‌ی ﴿۲۵﴾ وَیسِّرْ‌ لِی أَمْرِ‌ی ﴿۲

Meryem Suresi (Arapça: سورة مریم), konusu Hz. Meryem olduğu için, bu sureye “Meryem Suresi” adı verilmiştir. Mekke'de ve Müslümanların Habeşistan'a hicret etmelerinden önce, Fâtır Suresi'nden sonra inmiştir. Sure 98 ayettir. Mushaf’taki resmi sırası itibarıyla 19 ve iniş sırasına göre ise, 44. suredir.

Meryem Suresi

Anlamı Hz. Meryem (Hz. İsa'nın Annesi)Başka İsmi“khyas” (kaf, ha, ya, ayn, sad)SınıfıMekkiNüzul Sırası44Sure Numarası19Cüz16Sayısal BilgilerAyet Sayısı98Kelime Sayısı972Harf Sayısı3935

v

t

e

Muhammed b. İshak'ın “Sire” kitabında belirtildiğine göre, Ca'fer b. Ebi Talip (r.a.) bu surenin baş taraflarını Necaşi'ye ve onun arkadaşlarına okumuştur. Bu sure, içinde tilavet secdesi bulunan surelerden biridir.

Surenin Tanıtımı

İsimlendirilmesi

Bu sure, Hz. Meryem (s.a) hikâyesine işaret ettiği için, bu adla adlandırılmıştır. Surenin bir diğer adı “khyas” (kaf, ha, ya, ayn, sad) dır. Zira mukatta harflerle başlayan onuncu suredir.[1]

İniş Sebebi ve Yeri

Bu sureye kısaca “Kafha” demişlerdir ve sure Mekke’de inmiştir.

Ayet Sayısı ve Diğer Özellikleri

Surenin toplam 98 veya 99 ayeti vardır; ancak birin sayı daha doğrudur. Kelime sayısı 972 ve harf sayısı 3935’tir.

Mushaf resmi sıralamasında on dokuzuncu, [2] iniş sırasına göre ise kırk dördüncü suredir. Uzunluk açısından mesani surelerin beşincisidir. Nispeten küçük ve yarım cüzden daha azdır. İçinde yemin geçen surelerdendir. 68. ayetinde haşır (mead) konusunda Allah’a and içilmektedir. Meryem Suresi mukatta harflerle başlayan surelerdendir.[3]

İçeriği

Surenin ana teması; Hz. Meryem’in (s.a) hikâyesi, Hz. İsa’nın (a.s) doğumu ve beşikteyken konuşması, annesinin iffet ve taharetine tanıklık etmesi, iki büyük peygamberin (Hz. Zekeriya ve Hz. Yahya) hikâyesi, Hz. İbrahim’in (a.s) hikâyesine kısa bir işaret, Allah’ın evlat edinmek ve şirkten tenzih edilmesi, Allah’ın vahdaniyeti ve kıyametten bazı kesitler sunulması. Şefaat [4] konusu, el-Mizan tefsirine göre Meryem Suresi'nin asıl mesajı peygamberlerin öykülerinde yer alan müjdelemek ve korkutmaktır.[5]

Kaf, ha, ya, ayn ve sad’dan (کهیعص ) maksat nedir

Meryem Suresi'nin başlangıcındaki mukatta harflerinin (کهیعص) manası hakkında, İslami kaynaklarda iki tür rivayet nakledilmiştir:

1-Bu harflerden her birerinin, Allah’ın büyük isimlerinden birine işaret ettiğini beyan eden rivayetler: “Kaf” harfi «ک» Allah’ın ‘‘Kafi’’ ismine, “Ha” harfi «ه» Allah’ın ‘‘Hadi’’ ismine, “Ya” harfi «ی» Allah’ın ‘‘Veli’’ ismine, “Ayn” harfi «ع» Allah’ın ‘‘Âlim’’ ismine ve “Sad” harfiyse «ص» Allah’ın Sadıku’l Vaat ( verdiği vaade sadık kalan kimse) ismine işaret etmektedir.

2-Mukatta harflerini, Kerbela vakıasına yorumlayan rivayetler: “Kaf” harfi «ک» Kerbela’ya, “Ha” harfi «ه» Peygamber (s.a.a) hanedanının katledilmesine, “Ya” harfi «ی» Yezid’e, “Ayn” harfi «ع» susuzluğa ve “Sad” harfiyse «ص» İmam Hüseyin (a.s) ve yarenlerinin sabır ve direnişine işaret etmektedir. [6] Allame Tabatabai, ilk bölümdeki rivayeti “Ya” harfinin «ی» “Veli” kelimesiyle herhangi bir irtibatı olmadığından dolayı doğru bulmamaktadır. [7]

Ehlisünnetten bazıları da, Meryem Suresi'nin başlangıcındaki mukatta harflerinin, Allah’ın isimlerine işaret ettiğine inanmaktadır. [8]

Tarihi Rivayetler ve Öyküler

Hz. Zekeriya (a.s) ve Hz. Yahya’nın (a.s) hikâyeleri: 2-15. ayet-i kerimeler.

Ana madde: Hz. Zekeriya (a.s)

Hz. Zekeriya’nın (a.s) çocuğu yoktu ve bundan dolayı oldukça rahatsızdı. Allah’a şöyle dua etti: Yaşlandım; benden sonra yakınlarımın senin dinini koruyacakları noktasında endişeliyim; diğer taraftan eşim de kısırdır. Sen kendin bana bir veliaht ihsan eyle. Allah-u Teâlâ, Hz. Zekeriya’nın (a.s) duasını kabul etti ve ona “Yahya” adında bir erkek evlat vereceği konusunda müjde verdi. Hz. Zekeriya (a.s) zahiri sebeplerin hazır olmadığını görüyordu; kendisi yaşlanmıştı ve eşi de kısırdı. İşte bu nedenden dolayı, Allah-u Teâlâ’dan şöyle bir soru sordu: Ben, bu şartlarda nasıl çocuk sahibi olabilirim ki? Yüce Allah ise Hz. Zekeriya’nın (a.s) sorusuna karşılık

18. KEHF suresi Hasan Basri Çantay sesli meali Kur'an-ı Hakim Meal-i Kerim

(Arapça: سورة الکهف), ismini, içinde söz konusu edilen ve "mağara arkadaşları" anlamına gelen "Ashab-ı Kehf" den almıştır. Ashab-ı Kehf, bir mağarada yıllarca uyuduktan sonra tekrar uyanan bir topluluktur. Putperest imparatorun baskısından bir mağaraya sığınan bu topluluk, orada yıllarca uyku hâlinde kalmıştır.

Kehf Suresi

Anlamı Mağara (Mağara arkadaşları)Başka İsmi Haile (Allah'ın Buyruklarına amel eden Kur'an karileri ile cehennem ateşi arasında mani ve engel anlamına gelir. Sınıfı Mekki Nüzul Sırası 69 Sure Numarası 18 Cüz15, 16 Ayet Sayısı:110 Kelime Sayısı:1589 Harf Sayısı:6550

Ashab-ı Kehf'in hikâyesi, öldükten sonra tekrar dirilişe örnek olarak anlatılmıştır. Kehf Suresi, 110 ayettir. Mekke'de nazil olmuştur. Mushaf’ta resmi sırası 18 ve iniş sırasına göre ise, 69. suredir.

“Kehf” dağda mağara anlamına gelmektedir. [1] Kefh ashabından ve hikâyesinden bahsedildiği için bu adı almıştır. “Kehf” sözcüğü Kur’an’da 6 kez bu surede geçmiştir. Surenin bir diğer adı Haile’dir. Zira amel eden kariler ile cehennem ateşi arasında mani ve engel anlamındadır. Sure, Mekke’de nazil olmuştur. Mushaf’taki sıralamada on sekizinci,  nüzul sırasına göre ise altmış dokuzuncu suredir. Tam olarak Kur’an’ın ortasında, yani on beşinci ve on altıncı cüzde yer almaktadır. [4]

Küfe karilerine göre 110 ayet ve Basra karilerine göre ise, 111 ayettir. Ancak birinci görüş doğru ve meşhurdur. Kelime sayısı 1589 ve harf sayısı ise, 6550’dir. Hacim açısından miun surelerden ve orta boyutludur. Bu sure tam olarak Kur’an’ın ortasında yer almaktadır. [5]

İçeriği

Bu sure "elhamdülillah" ibaresiyle başlayan beş sureden biridir.

Bu şekilde başlayan sureler: Fatiha, En'am, Kehf, Sebe ve Fâtır sureleridir. Bu başlangıç, insanın Yüce Allah'a kulluğunu, onun Allah'ın nimet ve lütuflarını kabul edişini, yüce Allah'ın şan ve şerefinin övülmesini, O’nun azamet, celal ve kemalinin itiraf edilmesini hissettirmektedir. Farklı surelerde ve bölüm-bölüm anlatılan hikâyelerin aksine, bu surede üç farklı hikâye bir arada ele alınmıştır (Ashab-ı Kehf, Hz. Musa ve Hz. Hızır hikâyesi ve Zülkarneyn ve Yecüc ve Mecüc hikâyeleri).[6]

Bu hikâyelerin yanı sıra iki bahçe hikâyesi, Hz. Âdem ve İblis hikâyelerine de değinilmiştir. Mead ve ilahiyat, toplumun ıslahı için Kur’an’ın nazil olması, dünyanın hakikatinin ortaya konulması, dünyanın yok olacağı ve itibar edilemeyeceği ve ayrıca iyiler, temizler ve imanlı mahrum ve mustazaflarla birliktelik konularına da değinilmişr]

Kehf Suresi'nin İçeriği 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Birinci Söz: Ayet 1-8

Kâfirlerin iman getirmeme nedeni; dünyaya tapmalarıdır

 

İkinci Söz: Ayet 9-26

Ashab-ı Kehf öyküsü, kıyametin hakkaniyeti ve dünyanın yok olma nişanesidir

 

Üçüncü Söz: Ayet 37-59

Dünyaperest kâfirler karşısında peygamberin vazifeleri

 

Dördüncü Söz: Ayet 60-82

Hz Musa ve Hz Hızır’ın öyküsü dünyanın batını olduğunun nişanesidir

 

Beşinci Söz: Ayet 83-102

Zülkarneyn’in öyküsü, dünyaperest kâfirlerin muradına erememelerin nişanesidir

 

Altıncı Söz: Ayet 103-110

Dünyayı talep etme yerine Allah’ın lütfunu celp etme peşinde olun

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Birinci Konu: Ayet 1-5

Kur’an dünyaya tapan müşrikler için uyarıcıdır

 

Birinci Konu: Ayet 9-12

Ashab-ı Kehf öyküsünde ki acayiplik

 

Birinci Vazife: Ayet 27

Allah’ın kitabını tilavet etmek

 

Birinci Konu: Ayet 60-64

Hz. Musa’nın Hz. Hızır’ı bulmak için araması

 

Birinci Konu: Ayet 83-84

Zülkarneyn’in Allah vergisi kudret ve ilmi

 

Birinci Konu: Ayet 103-108

Dünyaperestlerin Allah’ın lütfundan mahrum olması

İsrâ Suresi (Arapça: سورة الاسراء), adını "gece yürümek" anlamına gelen ve birinci ayette geçen "İsrâ" kelimesinden alır.

İsra Suresi AnlamıGece yürüyüşüBaşka İsmi"Süphân", "Beni İsrail"SınıfıMekkiNüzul Sırası50Sure Numarası17Cüz15Sayısal BilgilerAyet Sayısı111Kelime Sayısı1560Harf Sayısı6440

İsimlendirilmesi

Hz. Peygamber'in (s.a.a) Miraç mucizesinin Mekke'den Kudüs'e kadar olan kısmı bu surede anlatıldığından, sure "İsrâ" adını almıştır. Bu sureye "Süphân" ve "Beni İsrail" Suresi de denir. Çünkü bu sure fesat çıkarmaları sebebiyle İsrailoğulları'nın yeryüzünde iki defa sürgün edilmelerinden de söz etmektedir. Sure, Mekke'de inmiştir ve 111 ayettir. Mushaf’ta resmi sırası itibarıyla 17, iniş sırasına göre ise 50. suredir.

Sure Hz. Muhammed Mustafa’nın (s.a.a) miracıyla (cismani/ruhani) başlamaktadır. Bu sebeple kendisine İsra adı verilmiştir. Surenin bir diğer adı Süphan’dır, zira bu surenin ilk ayeti Allah’ı her türlü eksiklikten tenzih ederek takdis etmektedir.

Ayrıca sure, süphan sözcüğü ile başlamaktadır. Surenin bir diğer adı ise "Beni İsrail"dir. Çünkü surede İsrailoğullarının öğretici kıssasından da bahsedilmektedir.[1]

Nüzul Sırası ve Yeri

Sure Mekki'dir.[2] Küfe karilerine göre 111, diğer karilere göre ise 113 ayettir, ancak birinci görüş daha doğru ve meşhurdur. Sure, 1.560 kelime ve 6.440 harften oluşmaktadır. Mushaf’taki resmi sıralamasına göre on yedinci, nüzul sıralamasına göre ise ellinci suredir.

Ayet ve Kelime Sayısı

Sure 1.560 kelime ve 6.440 harften oluşmaktadır. Boyutu açısından miun surelerden ve Kur’an’ın orta uzunluktaki surelerindendir. [3]Secde edilen on dört surenin dördüncüsüdür. 107. Ayetinde secde etmek müstahaptır. Ayrıca ilahî takdis ve tenzihle başlayan yedi Müsebbihât surelerinden ilkidir.

Konuları

Bu surede bazı fıkhi hükümler açıklanmıştır. Örneğin: zina ve gereçlerinin tertip edilmesinin haram oluşu, adam öldürmenin haramlığı, kısas, yetim malına el uzatmanın haram oluşu, namaz vakitleri, tartıda eksik tartmak ve insanları kandırmanın haram olduğu gibi konular. Ayrıca insanların sevilen ve güzel ahlakla donanması gerektiğine vurgu yapılmıştır.

Hz. Peygamberin (s.a.a) miraç konusu da surenin önemli konularındandır. İsra ve miraç konusunun ayrıntılarında ve vuku tarihinde İslam fırkaları arasında fikir ayrılıkları bulunmaktadır. Mütekellim ve filozoflar arasında da çeşitli tatrışmalar yapılmıştır. Mescid-i Aksa’nın adı ve mekânı hakkında da araştırmacı ve müfessirler arasında görüş farklılıkları bulunmaktadır.[4]

El-Mizan tefsirinin yazdığına göre; İsra Suresi'nin asıl konusu, Tevhid ve şirki nefyetmektir. Bu kitaba göre; bu surede Allah’ı tesbih etmeye övmekten daha çok dikkat edilmiş ve Allah’ı tesbih, defalarca tekrar edilmiştir. [5] Tefsir-i Numune şöyle yazmıştır: İsra Suresi, Kur’an’ın diğer Mekki sureleri gibi Tevhid, Mead ve Şirki nefyetmeye daha çok vurgu yapmıştır.

Sure, bu konulara ilave olarak, Allah Resulü’nün (s.a.a) Miracına, Nübüvvetin delillerine, Kur’an’ın icazına, anne ve babaya iyiliğe, günahın insanın inançları üzerinde ki etkisine ve İsrailoğullarından da ayrıca bahsetmektedir. [6]

Meşhur Ayetler

سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى

Noksan sıfatlardan münezzehtir kulunu geceleyin Mescid-i Harâm'dan çevresini kutladığımız Mescid-i Aksâ' ya götüren (İsra Suresi / 1)

Bu ayet-i kerime, Allah Resulü’nün (s.a.a) geceleyin Mescid-i Haram’dan Mescid-i Aksa’ya götürülmesinden bahsetmektedir zira bu olay Peygamber efendimizin (s.a.a) Miracının bir gerekçesiydi. Müslümanların inançlarına göre; bu seyir olayı bir gece zarfında gerçekleştirilmiştir zira bu olay o dönemin imkânlarına göre çok büyük bir mucize olarak kabul edilmekteydi. [8] El-Mizan tefsirinin yazarı merhum Allame Tabatabai şöyle yazmıştır: ‘‘İsra’’ sözcüğü geceleyin sefer etme manasına gelmektedir. ‘‘Leylen’’ kelimesi ise Allah Resulü’nün (s.a.a) bir gece zarfında Mekke’den Beytü’l-Mukaddes’e götürüldüğüne delalet etmektedir. [9]

وَقَ

Nahl Suresi (Arapça: سورة النحل), ismini 68. ayette geçen "Nahl" kelimesinden almaktadır. Nahl ‘‘Bal arısı’’ demektir. Surenin ismi, Allah'ın yaratıcı kudretinin bir arıda nasıl tecelli ettiğine işaret etmektedir. Bu sureye "Niam Suresi" de denmektedir.

Nahl Suresi

AnlamıBal arısıBaşka İsmiNiam (nimet kelimesinin çoğulu)SınıfıMekkiNüzul Sırası70Sure Numarası16Cüz14Sayısal BilgilerAyet Sayısı128Kelime Sayısı1851Harf Sayısı7838

15. Hicir sûresi Sure-i hicr Hasan Basri Çantay sesli meali KHMK 14.Cüz sayfa 261