کتابخانه

رويارويي زنان ايران با رژيم بنيادگرا
زنان ايران از دوران انقلاب مشروطه در سال ١٢٨٥ ، كه حاصل آن مشروط كردن سلطنت
خودكامه به پارلمان بود، به شكل چشمگيري در تحولات سياسي و اجتماعي حضور
داشتند و حتي در مبارزات مسلحانة آن زمان شركت ميكردند. ورود زنان به مدارس
و باز شدن مدرسه هاي دخترانه و همچنين تأسيس انجمنهاي زنان و انتشار اولين مجلة
زنانه ايراني تماماً متأثر از انقلاب مشروطيت و دستاوردهاي بعدي آن بود. نيم قرن بعد در
نهضت ملي كردن نفت ايران به رهبري مصدق، زنان ايراني از حاميان اين جنبش بودند و
با كمكهاي بيدريغ خود حمايت شايان توجهي از آن به عمل آوردند.
در مبارزه با ديكتاتوري پيشين، زنان همپاي مردان خواهان آزادي و دموكراسي بودند.
به طور خاص دختران دانشجو در گروهها و تشكلهاي اجتماعي و سياسي فعاليتهاي مستمر
داشتند. در انقلاب سال ١٣٥٧ زنان ايراني در ابعادي بسيار گسترده فعال بودند. رژيم
آخوندها هنگاميكه به قدرت رسيد، با جامعه يي روبه رو بود كه پس از نزديك به يك
قرن مبارزه براي آزادي، اكنون خواستار تحقق مطالبات تاريخي خود بود. بنا بر اين، زنان
ايران از يك پشتوانة طولاني در جنبش برابري برخوردار بودند….
زنان در نبرد با بنيادگرايي
از هنگاميكه مبارزه براي سرنگوني رژيم آخوندي شروع شد، زنان پيشتاز ايران در آن
وسيعاً حضوريافتند.شركت فعالآنه درهمه عرصه هاي مبارزه و فداكاري بي نظيرشان،هم
در پيشروي مقاومت و هم در ارتقاء موقعيت زن ايراني تأثير شگرفي برجاي گذاشت.
در اين دوره دهها هزار زن مجاهد و مبارز(حدود يك سوم از ١٢٠ هزار شهيد مقاومت مردم
ايران) در رويارويي با ديكتاتوري مذهبي جان باختند.آنها به خصوص در شكنجه گاههاي
رژيم خميني، حماسه هاي بزرگي آفريدند كه در تاريخ جنبش ايران بي نظير است.
اين مقاومتها در مسير پيشرفت خود دستاوردهاي مهمي داشته كه تمام جنبش مبارزاتي ايران
را به جلو برده و تضمين كرده است.
تا آنجا كه به طور خاص به تجربه زنان در مقابله با بنيادگرايي مربوط میشود دست كم
وجوه اساسي آن ميتواند به عنوان يك تجربة بسيار پربار در اختيار خواهران ما در نقاط
ديگرجهان قرار بگيرد….

مناسبات انساني
بنيادگرايي در مناسبات بين انسانها بر مرزبندي جنسي و دوگانگي زن و مرد تأكيد دارد.
نتيجة بلافصل اين ديدگاه هژموني ابدي مرد بر زن است.
وقتي بنيادگرايان زن را براساس خصوصيات مربوط به جنس و تفاوتهاي فيزيولوژيكش
با مرد تعريف ميكنند، به ناچار انسان به دو جنس مختلف با دو ماهيت متفاوت تجزيه
ميشود. اين دوگانگي، ناگزير به رابطة قدرت راه مي برد. يكي جنس قويتر و ديگري
جنس ضعيفتر، يكي اصلي و ديگري فرعي تلقي ميشود. در اين معادله خواه ناخواه
يكي بايد بر ديگري مسلط شود. بنيادگرايان اين رابطة نابرابر را تئوريزه ميكنند و طبيعت
را طراح آن ميدانند و به اين ترتيب حكم ازلي ابدي مقهور بودن زن در برابر مرد را
صادر مي كنند. انديشة اسلامي با چنين نگرشي مطلقاً تعارض دارد. توحيد، زن و مرد
را كاملاً برابر ميبيند. چرا؟ چون انديشة توحيدي انسان را براساس ويژگي انساني
اجتماعيش تعريف ميكند كه در كاركرد آگاهانه و آزادانة نوع او تجلّي مييابد.
اسلام دموكراتيك بر يگانگي انساني زن و مرد به عنوان انسان آگاه و آزاد و مختار و
مسئول تأكيد ميكندٴكه نتيجه بلافصل آن برابري است.
گناه و خطاي فردي
تفاوت بنيادين ديگر بين ديدگاه اسلام واقعي با آن چه كه بنيادگرايان به نام اسلام عرضه
ميكنند برسر مقوله گناه و خطاي افراد است.
در رويكرد بنيادگرايي چون مرزبندي جنسي اصالت دارد انسان در مقابل گناهان و خطاهاي
فردي خودش دائما در زير يك سقف بسته قرار دارد و هر چه بيشتر به درون خودش فرو
ميرود و در ضعف و تزلزل دائمي، مقهور و مغلوب شرايط و اجبارات پيرامون خودش
ميشود. در اين ديدگاه انسان هميشه از يك »خداي بيدادگر «، در بيم و هراس است.
در رويكرد بنيادگرايان انسان ذاتاً شرور و گناهكار است و خداي بيدادگر براي اينكه
انسان و تمايلات شريرانهاش را به بند بكشد انواع ممنوعيتها را عليه او ايجاد ميكند. در
نتيجه در مقابل هر خطا وگناه فردي و عمدتاً هم گناهان جنسي افراد وارد سلسله يي از
افكار و عذاب وجدان ميشوند و از آن هم خلاصي ندارند…...

راهگشاييهاي اسلام براي برابري زنان
اگر راهگشايي هاي اسلام براي برابري زن را در شرايط اقتصادي و اجتماعي آن روزگار
يعني قرن هفتم ميلادي، ارزيابي كنيم نتيجه خواهيم گرفت كه هيچ انقلاب و تحول بزرگ
اجتماعي نسبت به شرايط اقتصادي واجتماعي زمان خودش تا اين اندازه نتوانسته است حقوق
زنان را متحول كند.
اگر با يك نگاه منصفانه و تاريخي به شرايط اقتصادي اجتماعي ظهور اسلام در جزير ه العرب
نگاه كنيم،خواه به اسلام نظرمثبتي داشته باشيم و يا نداشته باشيم درواقعيت تاريخي خواهيم
ديد كه دين و جنبش اسلام با شعار يكتاپرستي و نفي بت پرستي در قبايل عرب بومي قدم به
عرصة تاريخ گذاشت اما در عين حال از همان اولين هفته هاي ظهورش پرداختن به سرنوشت
تيرة زنان را به طور علني در دستور خود قرار داد و آن را افشا كرد. به عبارت ديگر اين يك
واقعيت مسلم است كه در پيامها و آموزشهاي اسلام »زن ستيزي « دركنار بت پرستي و جنگ
قبايلي و فقر و عقب ماندگي مورد نكوهش قرار گرفته است.
در آن زمان و در جامعه يي كه پيامبر اسلام مبعوث شد به خاطر جايگاه منفي زن فرزند دختر
پديده يي شوم تلقي ميشد. قرآن با نكوهش زياد می گويد وقتي به كسي خبر ميدهند كه
نوزادش دختر است از شدت خشم چهره اش سياه ميشود.
در آن زمان در ميان اعراب رسم زنده بگور كردن دختران رايج بود. زيرا فرزند دختر را مايه
ننگ وعارميدانستند و ميترسيدند دخترشان در جنگهاي قبايلي درمعرض اسارت وبردگي
قرار گيرد و به بازار فحشا تحويل داده شود. همچنين نگران بودند كه به علت فقر نتوانند به
آنها غذا بدهند يا جهيزية لازم را به او بدهند. آيات قرآن به اين مسأله پرداخته و به شدت اين
رويكرد نسبت به فرزند دختر و به طوركلي نسبت به زن را نكوهش كرده است....

فصل ۵
نقش برجستة مطبوعات و رادي و تلويزيون
١٣ آبان ٥٧ : مردم ايران روي صفحه تلويزيونها يورش وحشيانه مأموران حكومت نظامي به تظاهرات دانشگاه تهران را مشاهده كردند . اين صحنه تكان دهنده كه طي آن تعدادي ازدانشجويان به شهادت رسيدند، خشم عمومي را برانگيخت. رپرتاژ، توسط كاركنان بخش اخبار راديوتلويزيون تهيه و پخش شده بود . آنها كه از مدتها پيش در اعتصاب بودند، شرط بازگشت به كار را
توسط دولت اعلام كرده بودند . به محض موافقت، اولين «… طرح اضطراري لغو سانسور » پذيرش گزارش خبري بدون سا نسور پخش شد و ولوله يي به راه انداخت . بلافاصله، مأموران حكومت نظامي به راديو تلويزيون يورش بردند....
من پيام انقلاب شما را شنيدم
با پايان گرفتن حكومت ٥٧ روزة شریف امامي، آخرين رمقهاي شاه نيز پايان گرفت . روز ١٥ آبان، شاه تحت فشار ژنرالها، به يك دولت نظامي تن داد . اين منتهاي استيصال او را نشان مي داد. اندكي قبل از اين به پارسونز سفیر انگلیس گفت: ما مثل برفي كه در آب انداخته باشند، داريم ذوب مي شويم
....
راهپيمايي ميليوني تاسوعا و عاشورا
به دعوت آيت الله طالقاني و چرخش تعادل
روز تاسوعا، ١٩ آذر، به دعوت آيت الله طالقاني، بزرگترين راهپيمايي در تهران برگزار شد . شعارها تحت كنترل بود. هدف بسيج حداكثر تود ههاي مردم در يك حركت آرام و فراگير بود.
در شهرستانها اما عاشورا پرحادثه بود در چند شهر مجسمه شاه به پايين كشيده شد . فروريزي گسترد ة نيروهاي نظامي رژيم، فرار و تمرد سربازان
در ابعاد انبوه آغاز شده بود . ظهر عاشورا در پادگان لويزان يك گروهبان و يك سرباز، افسران را به رگبار بستند و بيش از ١٠ تن را كشتند . در آن روزها، مشابه اين عصيانها در شهرهاي ديگر نيز اتفاق مي افتاد. هدف بعدي در شورش شهرها، آزادسا زي زندانيان سياسي بود . روز ٣٠ آذر، صدها زنداني
سنندجي از زندان گريختند . در ٣ديماه، مردم سنندج زندان را فتح كرده و زندانيان سياسي را آزاد ساختند. در ١٢ دي مردم فيروزآباد درهاي زندان را گشودند و زندانيان سياسي را آزاد كردند .
....

قسمت ۴
مانور اميني
در اين گيرودار، سر و كله دكتر علي اميني بر اي ارائة يك آلترناتيو پيدا شد . در ظاهر او بهترين كسي بود كه مي توانست نيروهاي اصلاح طلب را دور خودش جمع كند و درست در نقطه تلاقي خواستهاي ليبرالهاي خارجي و رفرميستهاي داخلي قرار گيرد . در اين شرايط هنوز جنبش توده يي، از رهبري
مشخص و متمركزي برخوردار نبود . اميني چندين اعلاميه داد كه اولينش در مردادماه بود . او گفت:
برنامه هاي رژيم شكست خورده و بحرانهاي موجود را ه حل متعارف ندارد و لذا خواستار استعفاي دولت شد. او پيشنهاد كرد كسي روي كار بيايد كه در ١٥ سال اخير مصدر كارها نبوده است . منظور او، ازچنين كسي، خودش بود . اما شاه اگر می خواست به اميني تن بدهد به مرور قدرت خودش را از دست
مي داد و به همين خاطر، زير بار پذيرش او نرفت . اما ظهور اميني موجب شد كه در داخل جناحهاي حاكميت شكافهايي به وجود آيد و به بيرون سر باز كند . از جمله، نطق هاي بني احمد عليه دولت كه ازتريبون مجلس پخش مي شد، در همين زمان بود . جنبش دوباره اوج مي گيرد. هم چنان كه قبلاً در نطقهاي
شاه ديديم، او روز ١٤ مرداد وعد ة يك انتخابات صددرصد آزاد را براي سال ٥٨ داد . جنبش دوباره اوج مي گيرد. اما توده هاي خروشان گوششان به اين حرفها بدهكار نبود . نه به وعده هاي شاه اعتنايي مي كردند و نه با منطق ملايمت سازگاري نشان مي دادند. آنها خشم و نفرت ديرينه نسبت به ديكتاتوري
منفور سلطنتي را شعله ور میساختند.....
جنبش ضدسلطنتي يك گام به پيش
٥شهريور ٥٧ : شاه با يك عقب نشيني، جمشيد آموزگار را كنار گذاشت و به جاي او جعفر شریف امامي،» رئيس مجلس سنا و رئيس بنياد پهلوي را به نخست وزيري منصوب كرد و دولت او را دولت آشتی خواند. به هنگام معرفي كابينه شريف امامي، شاه، رئوس برنامه هاي دولت را در تعظيم به شعائر « ملي
اسلام، كه در صدر همه چيز قرار مي گيرد … مبارز ة دائمي با فساد … آزادي اجتماعات … آزادي مطبوعات .... تعیین کرد .
.....

قسمت ۳
جرقه در انبار باروت
روز ١٠ دي ( ٣١ دسامبر ١٩٧٧) كارتر در راه سفرش به هند، در ايران توقف كرد تا شب سال نو را با شاه بگذراند. رئيس جمهور آمريكا در صحبتهايش به تجليل و ستايش از شاه پرداخت و او را در شایستگی ستود که توانسته رهبری کشور ايران را به صورت يك جزير ة ثبات در يكي از پرآشو ب ترين نقاط دنيا درآورد. اما ۹ روز بعد جرقه یی انبار باروت خلق را در جزیره ثبات منفجر کرد و شگفتا که مثل همیشه کبریت را دشمن خود برافروخت.
١٧ دي: مقالة داريوش همايون(وزير اطلاعات و جهانگردي) در روزنامه اطلاعات با نام مستعار احمد رشیدی منتشر شد . او خميني را كه از ١٤ سال پيش در عراق در تبعيد بود، مورد حمله قرار داد و او را عامل بلواي شوم ١٥ خرداد كه خون بيگناهان را ريخت نامید.
١٩ دي: مردم قم كه منتظر لحظه مناسب بودند، به پا خاستند . در اعتراض به مقاله روزنامه اطلاعات، بازارقم تعطيل شد و تظاهرات بزرگي برپا گرديد . در درگيري با مأموران دولتي، تعدادي از مردم به شهادت رسيدند. از اين نقطه بود كه جنبش وارد روند غيرقابل بازگشتي شد و خميني روي موج جنبش قرار
گرفت.....
قيام مردم قهرمان تبريز
در چهلم كشتار مردم قم، تبريز قهرمان به پا خاست. اكنون اين ديگر يك تظاهرات نبود، بلكه يك قيام، يك خيزش عمومي بود . ساختمانهاي حزب رستاخيز نابود شد، بانكها آتش زده شد و مي رفت كه سرنخ اوضاع از دست رژيم در برود. دربارة هر كدام از اين خيزشها و به خصوص قيام مردم تبريز كه يك سال بعد هم با خلع سلاح ارگانهاي سركوب و درهم شكستن ماشين نظامي رژيم شاه توسط همان مردم تكميل شد، گفتنيها بسيار است كه در گنجايش اين يادداشتها نيست.
شاه سي و سه بار نطق كرد
گفته مي شود از ارديبهشت ٥٥ تا ديماه ٥٦ شاه در مجموع سي وسه بار نطق و مصاحبه كرد و وعد ة آزادي داد. او سياست گام به گام را در پيش گرفته بود اما همواره جنبش مردمي دهها گام جلوتر از او حركت مي كرد. شاه سال ٥٦ را با وعد ة آزادي و به اصطلاح فضاي باز سياسي سپري كرد . اما در سال ٥٧ ناچار ا ز برداشتن گامهاي مشخص و عملي بود . در حالي كه در مصاحبه ٢٥ ارديبهشت ٥٧ خود، دموكراسي غربی را رد می کرد و میگفت نوع دموكراسي چندحزبي براي غرب چه چيزي به ارمغان آورد كه ما هم از آن تبعیت کنیم.
در ١٩ خرداد، در مصاحبه با خبرنگار تايمز براي برقرار كردن نظام مشر وطه يي شبيه انگلستان ابراز آمادگی کرد و گفت:
هرگز نميتوان خلاف رأي مردم بر آنها حكومت کرد....
نامة بازرگان به شاه
٣٠ ارديبهشت ٥٧ : مهندس بازرگان در نامه يي خطاب به شاه كه براي معينيان، رئيس دفتر مخصوص وي، فرستاد، نوشت:
چنان چه صاحبنظران مخالف را [براي مصاحبه ] احضار فرمايند … اين جانب آمادگي و اشتياق و درخواست خود را براي چنين مصاحبه تلويزيوني … اعلام مي دارم و فكر مي كنم شايسته مقام شاهنشاهي نيز چنين باشد كه يك بار با معترضان خود به جاي چماق و مسلسل و تانك با سلاح منطق و قانون روبه رو شوند...

قسمت ۲
آغاز چرخش در سياست شاه
در افكار عمومي دنيا، شاه به عنوان يك ديكتاتور منفور اما تجددطلب و قابل معامله شناخته مي شد .وجود دستگاه مخوف ساواك، موارد نقض حقوق بشر و شكنجه و اعدام، هزاران زنداني سياسي و نبود حداقل آزاديهاي دموكراتيك، زبانزد خاص و عام بود . جنبش دانشجويي ايران در خارج كشور نيز از
جنبش انقلابي مسلحانه عليه شاه حمايت مي كرد و جنايتهاي ديكتاتوري سلطنتي را در سطح بين المللي افشا مي نمود. در چنين شرايطي، حتي قبل از پايان انتخابات رياست جمهوري آمريكا، شاه جهت وزش باد را تشخيص داد و خود را براي حداقل انطباق با سياست حقو ق بشر كارتر و بز ك كردن چهر ة
بين المللي رژيمش آماده مي كرد . او در عين حال قصد داشت با دادن امتياز در زمين ة اقتصادي وبه خصوص نفت، حتي الامكان تيغ حقوق بشر كارتر را كُند كند تا ناچار از دادن امتيازهاي اساسي نشود .
در بهمن ٥٥ ، شاه دستور توقف اعدام و شكنجه را صادر كرد .
بازديد صليب سرخ از زندانها
شاه ديگر نمي خواست در گزارشهاي رسمي دنيا، موارد اعدام يا شكنجه زندانيان سياسي ايران درج شود و افكار عمومي بيش از اين عليه او تحريك گردد . به همين جهت او در اواخر بهار سال ٥٦ ، يك گام ديگر در راستاي سياست حقو ق بشر و بهر ه برداري سياسي از آن برداشت. وقتي اولين گروه كارشناسان هيأت صليب سرخ بين المللي بر اي بازديد از زندانهاي سياسي وارد تهران شدند، ما باور كرديم كه ديواراختناق و شكنجه و اعدام به طور واقعي ترك برداشته است ….
دانشگاه، سنگر آزادي
بهار و تابستان ١٣٥٦ : تظاهرات و حركتهاي اعتراضي عليه ديكتاتوري سلطنتي گسترش پیدا كرد .
دانشگاه، سنگر استوار آزادي، هم چنان مي خروشيد و تظاهرات دانشجويان، پيوسته برافروخته تر مي شد .
در همين روزها دانشجويان قهرمان پلي تكنيك تهران در تظاهرات خشم آگين خود، با پليس و گارد شهرباني به زد و خورد پرداختند . در اين شورش، به پاره يي از تأسيسات و مراكز دولتي نيز خسارتهاي سنگيني وارد شد . از سوي ديگر در همين ماهها، كانون نويسندگان دست به ابتكار جالبي زد و با برگزاري شبهاي شعر در انستيتو گوته تهران موج انگيزانند ه يي را به درون جامعه برد.
١٥ مرداد ٥٦ : هويدا كه به نخست وزير مادام العمر معروف شده بود ناچار از استعفا شد و شاه، جمشيد آموزگار را به نشانة پايان دوران قبلي و آغاز جدید
مأمور تشكيل دولت كرد. «
فضاي باز اولين نطق شاه دربارة آزاديها
آبان ماه ١٣٥٦ : شاه براي ديدار با كارتر به آمريكا رفت . او اكنون نيازمند جلب حمايت كارتر و تثبيت موقعيت خود در رابطه با سياست جديد دولت آمريكا و ادامه روند تحولات در داخل كشور بود . پس ازبازگشت از آمريكا، شاه طي نطقي اعلام كرد كه تصميم گرفته به مردم ايران آزادي بدهد.
در كشور ما هم كه با اجراي انقلاب شاه و مردم، ملت ايران به تدريج با سواد شده و مي شوند، بايد …»روش ادار ة مملكت تغيير كند و به تدريج مردم عادت كنند كه در امور كشور دخالت بيشتري داشته باشند. اين است كه تصميم گرفته ايم به مردم آزادي داده شود.
.....
به واقع مأموريت و نقش ضدتاريخي خميني همين بود . والا كه آخوندهاي خميني صفت در صلح و صفا و سازش با ساواك به سر مي بردند. كمااين كه خامنه اي به توصيه ساواك شاه از زندان آزاد شده بود و رفسنجاني هم براي ضديت با مجاهدين هر هفته در زندان اوين با رسولي سربازجوي ساواك جلسه
داشت. اينها تازه كساني بودند كه آن روزها افتخار مي كردند به عنوان هوا داري از مجاهدين دستگيرشده اند. در همان بهمن ١٣٥٥ ، گروهي از همين حضرات، كه امروز مهره هاي مهم رژيم هستند، در يك شوي جمعي در تلويزيون شاه ابراز ندامت كردند و به خاطر عفو ملوكانه سه بار شعار دادند كه شاهنشاها سپاس...

قسمت اول
گذشته ها هر چه كه بود، در مسيري كه به ٢٢ بهمن ١٣٥٧ منتهي شد، مردم ايران يكدل و يك زبان شدند و زمستان ديرينه ستم شاهي را درهم شكستند . بهمن سركش ٥٧ كه بسياري از حساب و كتابها را درهم ريخت، خروش مردم ايران براي آزادي بود . دربار ة سالهاي پس از ٢٢ بهمن و سرنوشت آن انقلاب، حرفهاي گفتني زياد است . اگرچه همان موقع هم ارزيابيهاي متفاوتي دربار ة آن انقلاب وجود داشت .
عده يي عقيده داشتند كه انقلاب ٢٢ بهمن شكست خورد و ناكام ماند. در ناكامي آن شكي نيست، اما درجامعة ما يك عقيد ة ديگر هم وجود داشت با ريشه هاي گسترد ة اجتماعي و تاريخي كه معتقد بود :
انقلاب عظيم ما نه مُرده و نه خاكستر شده، به عكس، جريان دائماً عميق شونده و روشنگر خود را به رغم »همة خاكسترهايي هم كه بر سرش ريخته اند، هر روز و هر ساعت، در هر كو ي و برزن، در داخل هركلاس و هر خيابان و هر خانه و خانواده، دارد ادامه مي دهد…
هر انقلاب براي رسيدن به بلوغ خودش بايد از مراحلي عبور كند، بايد از درون قلوب و ضماير تک تك آحاد جامعه بگذرد….
پس از ٦ سال مبارز ة انقلابي مسلحانه، يك پتانسيل عظيم انفجاري در حال
جوشیدن است . تنها كافي بودكه تور اختناق سوراخ شود و ماشين مخوف ساواك
اندكي حركتش كُند گردد. اين واقعيتي بود كه در اواخر سال ٥٥ و به وضوح در سالهاي ٥٦ و ٥٧ به اثبات كارتر، اهرمهاي سركوب را شل كرد، آتشفشاني از حقوق بشر رسيد. وقتي شاه در زير فشار سياست خشم انقلا بي توده ها به بيرون فواره زد و رفت و رفت تا در كوتاه زمان سيل خروشاني شود و يكي از
بزرگترين ديكتاتوريهاي پليسي دنيا را واژگون نمايد . باز هم در همان سال ٥٥ ، به نقل از مجاهديني كه در بيرون زندان بودند و از طريق هواداران جنبش با ما ارتباط داشتند، داستانهاي زيا دي دربارة حمايت و احترام مردم به خصوص در لايه هاي پايين جامع شهري نسبت به انقلابيون مسلح مي شنيدم. به عنوان مثال در يك قهوه خانه، در حوالي پل سيمان، كارگراني كه مشغول خوردن ناهار ديزي، بودند به طور علني صحبت مي كردند. يا جوانان محله شير و خورشيد تهران، با نشان دادن آثار گلوله بر روي در و ديوار يك خانه تيمي در مورد قهرمانی های مجاهدين كه مدتها درگيري سختي در آنجا داشتند صحبت می کردند که از قدرت ساواك خيلي بيشتر است و ثابت ميكردند كه قدرت سلاح جنبش انقلابي ضربه خورده بود و رهبرا ن آن شهيد شده يا در زندانها بودند، اما مردم همين كه جرأت كردند لب به اعتراض باز كنند، الگويشان همان مبارز ة قهرآميز و سمبلهايشان همان پيشتازان مبارز ة مسلحانه بودند.
در ٣٠ ديماه ١٣٥٥ ، كارتر، كانديداي حزب دموكرات، با يك شاخه زيتون
رياست جمهوري آمريكا برگزيده شد . و برژينسكي، تئوريسين كميسيون سه جانبه و مشاور امنيت ملي، اكنون مرد شمار ة ٢ كاخ سفيد بود كه عملاً در رأس سياست خارجي آمريكا ، فرصت می يافت تا دكترين خود را به آزمايش بگذارد . تز برژينسكي را در يك كلام و به زبان خودش مي شود اين طور
خلاصه كرد:
آمريكا بايد تلاش كند تحولاتي را كه گريزناپذيرند، از يك مسير هرج و مرج و آشوب به مسير انتقال »منظم بيندازد روي ميز سياست خارجي آمريكا، كارت ايران در اولويت قرار داشت . آن چه كارتر از شاه مي خواست دو كلمه بيشتر نبود:
١ هماهنگي با سياست نفتي آمريكا، كه دراساس هدفش تثبيت قيمت نفت بود.
٢ هماهنگي با سياست حقوق بشر

انقلاب طلوع یا غروب؟
گفتگو با مهدی خدایی صفت
سئوال: این کتاب را در چه سالی نوشتید و هدف شما از نوشتن این کتاب چه بود؟
مهدی خدایی صفت
در سالهای ۷۳ - ۷۴ مقاله هایی می نوشتم که در نشریه ایران زمین منتشر می شد و هدفم این بود که تجربیات خودم را دراختیار مردم بگذارم...
سئوال: این سئوال را شما چطور جواب دادید بالاخره طلوع یا غروب؟
مهدی خدایی صفت
من جواب را بعهده خوانندگان گذاشتم ولی نظر خودم را درکتاب مشخص کردم که طلوع بود...
سئوال: پس می شود گفت که این انقلاب داشت به طلوع منجر می شد ولی چون خمینی انقلاب را دزدید هنوز بعد از ۴۰ سال این طلوع صورت نگرفته؟ و هنوز آزادی در میهن ما حکمفرما نشده.
مثلا نسل جوان از تعابیر دیگری در مورد انقلاب یاد میکنند مثلا شورش، و یا یک خودکشی جمعی بود و .....
مهدی خدایی صفت
من مشاهدات خودم را آوردم و مطالبی که از خبرگزاریها می آمد و یا از اسناد خود رژیم هم من استفاده کردم ....
سئوال: در کدام نقطه شاه به نقطه بی بازگشت رسید و اصلا رفتن او قطعی شد چه زمانی بود؟
مهدی خدایی صفت
شاه در انقلاب سفید همه احزاب آن موقع را دستگیر کرد و به زندان انداخت و ۱۵ خرداد ۴۲ هم دست به یک کشتار بزرگی زد که به نظر من این نقطه پایان شاه یا همان نقطه بازگشت ناپذیر شاه بود...

راه حسین
سیمای حکومت معاویه
نیمه رجب سال 60 هجری، زمین پلیدترین وجود انسانی را در دل خود جای داد. در این هنگام معاویه پس از 40سال دیکتاتوری، که 20سال آن در امارت بر شام و 20سال دیگر در حکومت بر تمامی جهان اسلام گذشته بود، به 80سالگی درگذشت.
همچنین دستگاه اموی با انبوه تبلیغات پردامنه‌اش، مضافاً بر ناآگاهی توده تازه مسلمان شام، به‌ویژه نسبت به‌ماهیت «کاتب وحی» و با تکیه بر «خونخواهی عثمان» … به‌تحریف مصادیق اصیل مذهبی که شخصیت علی (ع) سمبل آن بود پرداخت. این تبلیغات چنان گسترده بود که حتی بسیاری گمان نداشتند که علی مسلمان باشد و به‌هنگام شهادت او در مسجد در عجب بودند که «او را با مسجد چه‌کار بوده است؟!». تا آنجا که توده صادق ولی ناآگاه، سب و لعن علی را از جمله واجبات روزمره دانسته و اگر یک روز از آن غفلت می‌کردند از خدای خود آمرزش می‌خواستند....
شکوفه نخستین
عملیات معاویه و موضعگیری حساب‌شده و متقابل نهضت، موجب انزوای حکومت اموی از انبوه توده‌هایی شد که با اسلام‌فروشی و تظاهر به‌خونخواهی خلیفة سوم، سالها آنها را فریفته و از رهبری اصیل اسلامی جداشان کرده بود. اختناق و حکومت پلیسی، شدیداً نمودار همین «انزوای» روزافزون است. در این میان مردان آگاه و روشن‌بین، کسانی که شعله‌های باورهای اسلامیشان هم‌چنان زبانه می‌کشید و نمی‌توانستند شاهد دفن اسلام باشند، عقیده‌یی که با فداکاری و قربانی‌های بسیار از جمله خون شهدای «بدر» و «احد» … در دل کفر و طغیان ایجاد شده، رسالت پاسداری آن را تاریخ امروز به‌عهده ایشان واگذار کرده بود. اینان در تصویر تمام‌رخی که از مسأله مخالفت معاویه و حزب اموی با خاندان علی داشتند، هرگز دچار ساده‌اندیشی نشده، نه آن را به‌صورت منازعه‌یی شخصی بین حضرت علی و معاویه و نه جدالی بر سر حکومت، بلکه تضادی عمیق میان اسلام قرآنی و اسلام ملعبة دست معاویه می‌دیدند. تضاد بین دو جهان‌بینی که طبعاً معلول زندگی طبقاتی دو گروه متضاد می‌باشد. تضاد بین یک جهان‌بینی که هدفش تعالی و تکامل انسانی است و سر چشمه از بینش عمیق علی (ع) و اندیشه ژرف و سازنده او می‌گیرد و نگاه حزبی که زندگی را جز در چهارچوب غرائز حیوانی و تلذذ از نعمات دنیوی نمی‌داند.....
بدین ترتیب «حجر» و یارانش سکوت در مقابل نظام ضدانسانی و ضدتکاملی را سقوط در ورطه هلاکت و دوزخ و تباهی می‌دانند. (حال هرکس مختار است که هر توجیهی می‌خواهد برای سکوت خود بکند).
اما شش تن از همراهان «حجر» به‌سکوت در مقابل معاویه تن دادند و به‌شفاعت خویشانشان در دربار معاویه آزاد شدند. علاوه بر این، فقدان اصالت‌های راستین انقلابی باعث شد که ترس از مرگ آنان را به‌قبول سکوت در قبال جنایات معاویه وا دارد. سلامت نفس حفظ خود و آمادگی نداشتن برای پذیرش دشواریهای راه تکامل، بزرگ‌مردانی را از جاده تکامل دور ساخته، زیرا جوانه‌های تکامل تنها روی کسانی قرار می‌گیرد که از سختی و دشواری راه نهراسند و آمادگی قبول سهمگین‌ترین مسئولیتها و قدرت برخورد با مشکل‌ترین شدائد را داشته باشند. این شش تن سلامت نفس حفظ خود، این زنجیر بردگی روح کمال‌جوی انسانی را بر شهادت انقلابی ترجیح دادند. «حجر» قدم پیش نهاد و از قاتلش خواست تا اجازه دهد یک‌بار دیگر در پیشگاه «ربّ » خود بایستد و با او سخن گوید و از او بخواهد به «صراط مستقیمی» که اکنون «حجر» به‌پایانش نزدیک است، هدایت کند. «حجر» نماز بر پاداشت و برای آخرین‌بار با خضوع با پروردگارش که رحمت شهادت را بر او ارزانی داشته، سخن گفت....
آغاز
از بحثهای گذشته بر می‌آید که معاویه، بر طبق قانون تغییرناپذیر حاکم بر کلیة نظامهای ارتجاعی و مرتجعین تاریخ، اندک‌اندک شرایط عینی را علیه خود آماده ساخت و به این ترتیب مرحله جدیدی در جریان رشد جنبش فرا رسید.
در این زمان حضرت حسین (ع) ـ امام جدیدـ در مدینه به‌سر می‌برد و معاویه می‌کوشید کمتر با وی برخوردی داشته باشد. لذا بسیاری از نافرمانی‌های وی را نادیده می‌گرفت. چنان‌که در پاسخ حاکم مدینه که پس از شهادت «حجر» خبر رفت وآمدهایی را میان امام حسین (ع) و بزرگان عراق به او داده بود، نوشت:
«… زنهار، زنهار تا با به حسین تعرض نرسانی، مادامی که او دست به‌اقدامی نزده تو هم تعرض نداشته باش تا حسین بر بیعت ما باشد. ما نیز اکنون قصد بر او نداریم؛ مترصد باش تا هر وقت از او اقدامی دیدی…».
سلطنت یزید
هنگامی که معاویه مرد، یزید در دمشق نبود و ضحاک‌بن‌قیس، یکی از تعزیه‌گردانان رژیمش، بر او نمازگزارد و او را دفن کرد. نامه‌یی به‌یزید نوشت و از او به‌دمشق دعوت نمود. در حکومت یزید طبعاً مخالفتها آشکارتر گردید. چه، اگر معاویه توانسته بود با عنوان «کاتب وحی» عده‌یی از مردم را بفریبد، هیچ‌کس نبود که یزید پلید و شرابخوار و فاسق را نشناسد....