Koɗo men hannde

Fiyanɗe hulɓiniide waɗii Bankaas e nder Mali. Kuliyankooɓe yanii e Gure Jalasagu, Jam-weli e Degesagu. E bi’ol ngol guwerneman Mali yaltini  ko siwilɓe 132 waraa. Holko ko saabi ɗii warngooji? Ibrahiima Timmbi Bah ƴamii ngal lamndal Huseyni BA hertorɗo jokkindire winndere. Ko kanko woni koɗo men hannde.

Kawtital yimɓe daraniiɓe Sahel yaltinii ciimtol ngol ɓe noddiri "Ko waylii kon ka Sahel". Ngol cimtol  maadinii wonnde warugol siwilɓe ɓeydike e ndee hitaande nde wonuɗen. Ñannde ñannde kala, siwilɓe 8 no wareede e nder Mali, Niijeer e Burkina Faso. Usmaan Jallo no tawaa e ngal dental yimɓe daraniiɓe Sahel. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Koɗo men hannde ko Yuusu Ndur. Oo naalanke mawɗo senegalnaajo, no saatini hirde ñannde 18 nduu lewru to "Accor Arena Bercy" Paris laamorgo Faransi. E faandu haala Olel Tall Yuusu Ndur yewtii fii nden hirde kañum e peeje haanaaɗe waɗeede ngam hiwgol taariindi. Ko Muusa Umaar Bari firti yewtere ndee e Fulfulde.

Caggal waregol Ceerno Mammadu Jallo, suka mo duuɓi 19, porkireerjo on Konaakri udditii teefoore. Hannde poliisiiɓe 4 e sandarmaajo gooto nanngaama. Gooto e maɓɓe sokaama sabu ko kanko tuumaa fellugol Mammadu Jallo.  Oo suka ko ñannde 1 nduu lewru 6ɓuru o fellaa Hamdallaahi galluure jeyeende Konaakri. Oo suka waraama e saha mo sukaaɓe yalti seppugol e dow laawi fii hollugol mettu-ɓerɗe maɓɓe sabu ɓeydagol coggu karbiran (kuɓɓam). Pelle ginenaaje daraniiɗe hakkeeji neɗɗanke no weltori no ndee tefoore woni e yahrude non. Koɗo men hannde, ko Mammadu Kali Jallo, daraniiɗo hakkeeji neɗɗanke Gine. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Piyanɗe no jokkii e baŋŋeeji ɗuuɗuɗi e nder leydi ndin. Yimɓe egguɓe wonndude e lorriiɓe sabu ɗin fitinaaji no ɗuuɗi. Siwilɓe woɓɓe, no ɓilii hakkunde hare kuliyankooɓe e konunkooɓe. Hannde ko holɗum haanaa waɗaade fii hiwgol ɓee siwilɓe? Abdullaay Sidibe no ardii walde daraniinde hakkeeji neɗanke no wi’ee "FBDDH". Himo ñaagii laamu Burkina Faso waɗugol tefooje e hoore yimɓe maayuɓe e nder ɗin fitinaaji. Ɗum ko wano Hampaate Sidibe sankiiɗo e lewru faltiindu Wagadugu. Abdullaay Sidibe no jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Hare wonuɗe e waɗude Ukreeniya wonii sabu  saɗteende e ɓeydagol coggu  ñaameteeji e ñuluuji (langereeji) e nder aduna on. Ukreeniya e Ruusiya no tawaa e leyɗe ɓurayɗe moƴƴini nguu ñolu. Hannde kulol mawngol no woodani remooɓe Afrik sabu anngal langere. Ngam yewtugol ndee toɓɓere Ibrahiima Timmbi Bah no jaɓɓii Elhaj Muusa Para Jallo. Ko kanko ardii fedde remooɓe Fuuta Jaloo.  Heɗoɗen ɓe.

Keɗoɗen ñoggannde jeewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder ndee yontere. Ko Faatumata SI Sawaane waɗani on ngoo roɓindo.

Mali, hooreeɓe laamu faddewu hollitii wonnde ardagol maɓɓe leydi ndii ɓooyan duuɓi ɗiɗi. Woɓɓe e dawroyankooɓe Mali jaɓaani ngal pellital. No tawaa ɗen, Huseyni Amiyon Ginndo. Ko kanko woni hooreejo "CADRE", ɗum no firi kawtital pelle politik Mali daraniiɗe laamu faddewu moƴƴungu. Huseyni Amiyon Ginndo no jaaboo lamnde Minati Jallo.

Senegaal, suɓngooji sarɗiyankooɓe no saatii ñannde 31 lewru 7ɓuru. Woodii e goɗɗi e doggi lumndiiɓe laamu e doggi jeyaaɗi e fedde laamu ɗi Sariya Senegal newnanaali tawtoreede e foolotiro ngoo. Holko saabi yo suudu ñaawirdu mawndu ndun, no wi’ee suudu tuuginorde yo salo ɗii doggi? Ko holɗum ɗum battinta e ɗee woote ?  E kaa taskaram koɗo men hannde, Ibrahiima Timmbi BAH no jaɓɓii Ibrahiima Aan jaayndeyankeejo taskotooɗo kabaruuji. Heɗoɗen ɓe.

Koɗo men hannde ko Ibrahiima Jop hertorɗo jokkondiral hakkunde leyɗe. Hiɗon anndi, Dental leyɗe Hirnaage Afrik CEDEAO waɗii mbatu e asewe fuƴƴunde e alhaali Mali, Gine e Burkina Faso. Kono pellital hay gootal ƴettaaka e nder nden jonnde. Holko saabi ɗun?  Heɗoɗen jaabawol Ibrahiima Jop e faandu haala Ibrahiima Timmbi BAH.