
Sign up to save your podcasts
Or


E oo taskaram Kiwal taarindi, en yeewtay hannde ko yowitii e tummbondiral adunayankeewal yowitiingal e ɗuuɗal-tagunndi yuɓɓinaangal Erevan to Armenie gila ñande 19 nduu lewru. E nder jonte ɗiɗi imminaaɓe leyɗe 196 yewtiday ko feewti e peeje haanaaɗe lelneeɗe ngam hiwude ɗuuɗal-tagunndi. Kono hannde kulle ladde goɗɗe wano demuuji woni ko mulude. E yeru to Guinee demuuji Bossou walla kadi kodiwoir to Parc Tanay. Holko woni sabaabu mulugol ɗiin deemuuji? Ko holɗum haanaa waɗeede ngam dadnude ɗin deemuuji? Ngam yewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto koɗo men Dr Adama Sangare ardiiɗo Yiilirde ngenndiire ngam keewal nguurndam leydi Guinée. Kono ko adii ɗum en heɗoto jantoore Rufao Baaba Ashwariya? Si heɗoɗen yiande heɗiyankooɓe men ko feewti e ndee toɓɓere.
E oo taskaram Kiwal taarindi en yewtay ko yowitii e ñalaande adunyankoore teddiniraande fadaade musibaaji, mawninaande hanki, sappo e tati nduu lewru. Hikka noon mawningol ndee ñalaande hawriti ko e bonanndaaji yowitiiɗi e ilam e nder yoga e leyɗeele Afrik haa heewve maayi e mum. Ɗum ko waano Senegaal, Guinee. Ko honno fotaa daroreede ngam
faddaade ɗiin musibaaji. Ngam yeewtude e ndee toɓɓere, en mbismoto koɗo men Ansoumana Tounkara, gardiiɗo
suudu topitiindu heege e musibaaji zi yimve nguurata to diiwal Labbe. Kono kadi e Fatoumata Maiga, jaŋnginoowo e bittoowo e musibaaji to duɗal toowngal ngal Bamako.
Toppitagol tuuɗe e nder gure mawɗe e nder Afrik ko caɗeele mawɗe jowitiiɗe e mahngo jaawngo gure ɗee, kono peeje nokkuure fuɗiima feeñde. To Dakar, leydi Senegaal, ko ina tolnoo ujunere e teemeɗe tati toonuuji tuuɗe werletee 1 ñalnde kala e nder wertallo Mbeubeuss, tawi noon ko ina tolnoo e miliyoŋaaji tati ton ina limtee e hitaande kala e nder
leydi ndii fuu. E nder ɗuum, wuro Konakri ina yaltina tan fotde ujunere haa ujunere e teemeɗe ɗiɗi toonuuji tuuɗe ñalawma kala. Hol e eɓɓooji nokkuuji e renndo haanaa ƴetteede ngam moƴƴitinde toppitagol tuuɗe.
Ngam yewtude e dow ndee toɓɓere en bismoto hoɓɓe amen Madany Sy, ardiiɗo fedde sindika renndinde gollooɓe to banŋe laaɓal to SONAGED, sosiyete toppitiiɗo laaɓal e nder Senegaal e Fatoumata Kante ardiiɗo fedde ADC Guinée dilayɗo to banŋe taariindi e bamtaare duumiinde. Kono ko adii en heɗoto jantoore gooto e gollidiizo men Mamadou
Diongasi BAH ko feewti e oo alhaali.
Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e tuundi poore.
Ɗum no jokki e beydaade e duunde Afrique. Ngam haɓude ɗen tuuɗe ko ɓuri leyɗe cappanɗe ƴettii sariya ngam toŋude huutoragol poore. Leydi sakkitiinde ndii ko Gine tabintinii gila e alat ñande noogay ndee hitaande oo sariya ngam toŋude yeeyugol e huutoragol poore. Kono Ngal pellital mo maapini sanne yogga e ɓiɓɓe Gine huutorayɓe walla gollirayɓe poore.
Mbela oo sariya tan no waawi haɓude kala ko yowitii e huutoragol haa e yeyugol poore ? Ko foti wonude pehe ngam wallitaade ɓee huutorayɓe poore ka golle makko ? Tigi tigi ko woni battane ɗin pooreeji e dow taariindi men haa e ngurdam men ? Ko yawti oo sariya ko foti wonude pehe ngam haɓude ɗum no haaniri ?
Ngam yewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto hoɓɓe amen, Fatoumata Kante, ardiiɗo fedde nde wonaa laamuyankoore dillaynde e baŋe taariindi e ɓamtaare duumiinde. Kono kadi e Ibrahima Diallo Gammbinaajo halfinaaɗo geɗɗe sariya e hertorɗo to banŋe taariindi. Kono ko adii en heɗoto jantoore gollidiiɗo men to Conakry.
Ko nii woni hannde mbaandi yewtere men.
Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e battane poroduwiiji poson huutorteeɗi ka ndema wieteeɗi pesticides e fransiire e dow leyɗe remeteeɗe. Hay so tawii ɗii produiwiiji no joganii ndema kaa nafa, kono huutoraade ɗin produwiiji posoŋ so ɓurtii ina bonna mbaydi leydi, ina bonna kadi mbaydi nguurndam mum, ina addana caɗeele duumotooɗe taariindi ndii. Tigi tigi holko woni ɗeen battane ? Ko wonaa ɗum, holko holko foti wonude pehe gurnol ngesa tawa huutoraaki ɗiin prodwiiji ?
Ngam yewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto Ceerno Mamadou Sylla Injeñorjo to Banŋe ndema. Kono ko addii en heɗoto huutortooɓe ɗin prodwiiji wano Korgue Diaw senegalnaajo ardiiɗo kawtal pelle rewɓe remooɓe diiwal Richard Toll rewo senegal. Ka joofingol, en bismoto Dr Tatiana Wade hertorɗo e wiɗtotooɗo e banŋe ndema. Ko nii woni mbaaydi yewtere men.
Yontere ɓenunde ndee en yewtuno ka taskaram men ko yowitii e ko oogugol e asugol kŋŋe battinta e leydi remeteendi ndii haa e taariindi men. Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko feewti e pehe haanaaɗe ƴetteede ngam wuurnitugol walla
haydintingol ɗen leyɗe remeeteɗe haa die maaje ko ɗum bonni.
Ngam yewtude e dow nde toɓɓere en bismoto hoɓɓe amen, Abdourahmane Diallo aardiiɗo kawtal asooɓe kaŋŋe e Seydou BAH daraniiɗo taariindi ɓe Kedougou diiwal wontirngal fuɗnaange Senegal anndiraangl asugol kaŋŋe, kono kadi en yewtiday e Ingeñiorjo ko feewti e oogugol Boke to Guinee wi'eteeɗo Thierno Madiou Diallo
Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e ko oogugol e asugol kaŋŋe battinta e leydi remeteendi ndii haa e taariindi men. Ɗii lebbi yawtuɗi teskaama e leyɗe goɗɗe e nder Afrik samugol oogirnde e dow asooɓe kanŋe hono "Zamboï" ka keerol
hakkunde Cameroun e Centre Afrikkono kadi Guinee haa e Konngo Kinshasha woni sabu maayɓe heewɓe. Wi’ide non asugol kanŋe no battina no feewi e dow taarindi men haa tinŋti non e leyɗe remeteeɗe ɗee. E oo taskaram men hannde ko ɗum yewteten e hoɓɓe amen Abdourahmane Diallo aardiiɗo kawtal asooɓe kanŋe e Seydou BAH daraniiɗo taariindi ɓe
Kedougou diiwal wontirngal fudnaange Senegal andiraangl asugol kanŋe, kono kadi en yewtiday e Ingeñiorjo ko feewti e oogugol mo Boke to Guinée wieteeɗo Thierno Madiou Diallo.
Hannde yewtere taskara men yowitii ko battane pineeje (poneeje) huutoraaɗe hawkaaɗe e dow taariindi ndii. Ɗee pineeje e nder Afrik ummorii ko e naatgol pineeje kuutorteeɗe, moofteteteeɗe e nder gure. Ɗum no bonna leydi, henndu, e ndiyam, na addana kadi caɗeele cellal. Pineeje ko tuuɗe jogiiɗe batte bonɗe e weeyo. Tigi rigi holko ɗum waawi battinde e taarindi? Holko pehe fotaa ƴetteeɗe ngam haɓude ɗum?
Hannde e oo ɗoo taskaram en yewtay ko yowitii e battane hare hakkunde Iran, Israel e Dowlaaji dentuɗi Amerik. Ndee hare fuɗii ko gila e aset ñande 28 lewru ɗiɗaɓuru ndee hitaande ɗoo caggal nde wari ardiiɗo mawɗo mo Iran. Gila nden hare nden no jokki hakkunde ɗee leyɗe haa e leyɗe godɗe taariiɗe walla wonduɗe e Amerik. Ɗum noon ko misilaaji e misilaaji haa e boyli petrol bonneteeɗi walla suneteeɗi. Ɗum non no battini no feewi e dow taariindi ndii. Ngam yewtude e ndee toɓɓere en jaɓɓoto koɗo men wieteeɗo Alpha Oumar Bah, ginenaajo hertorɗo e taariindi e bamtaare duumiinde e Lamine Ibn Oumar Diallo, Ginenaajo hertorɗo kala ko feewti e ndiyam e laddeeji.
E e oo ɗoo taskaram en yewtay ko faati e battane hakkile tafaaɗe no wi’ee fransiire e dow taariindi ndii. Holko woni hakkile tafaaɗe ? Hol ngartam ɗum waawi addande taariindi ndii ? Hol caɗeele IA (intelligence artificielle) wondani taariindi ndii? Ngam yewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto Alfa Umaar BAH hertorɗo to baŋŋe taariindi e Kadiatou Kante hertorɗo kala ko yowitii e karalaaji kessi. Kono ko addii en heɗoto Mohamed Jang Jallo ñeeñuɗo to baŋŋe hakkile tafaaɗe e "digital"
From the publisher's feed
Hannde neɗanke faamii wonnde, ɓamtaare waawaa laataade e hoore leydi ndin, si tawii o waylaani noone no o wuuriri e dow mayri. Ngam yo o waawu foolude mbayliigu weeyo, caɗeele taariindi, nguleendi…

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners

0 Listeners