
Sign up to save your podcasts
Or


Ndee nawnaare Ebola yiyaande Nigeria, ko noone Bundibugyo, nguu ñawu jaaliingu hannde République Démocratique du Congo. Ko debbo immiiɗo Ouganda naatdi ndee nawnaare e nder Nigeria. Ardiiɓe leydi ndii nantinii wonndema, yimɓe 44 ɓattondirɓe e oo debbo ñawɗo hino aynaa. Yiɗde hooreeɓe Nigeria ko haɗugol layugol Ebola e nder ndii leydi . Kono wonaa e ngol laawol ɗoo, Ebola fuɗɗii naatude Nigeria. E hitaande 2014, ndee nawnaare yiyanooma e ndii leydi kono nde heɓaano doole. Ko yimɓe 7ɗo tan nde warnoo. Taw si Nigeria hino jogii mbaawka ngam haɓugol Ebola ko yaawi ? Mbele kulol no woodi wota ndee nawnaare layu e nder leyɗe hirnaange Afrik? Koɗo men hannde ko Dr Ahmad Umar, ñawndoowo mo Nigeria. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah…
Kenya, suudu ñaawirdu leydi ndii tabintinii wonnde Paul Mackenzie saabike maayde yimɓe 191 tawa 190, ko sukaaɓe. Oo ardiiɗo fedde nasaarankoore seɓɓitiinde yamirno yimɓe makko waasde ñaamde e yaarde haa ɓe maaya. Ko e nder ɗum heewɓe wariri ɓiɓɓe mun ɗonka e heege. Fureeji timmuɓe 450 yiitaama e nder ladde noddiraande Shakahola, nde oo pasteerjo daakinoo e mun. Ko holno neɗɗo waawiri battinde e hakkille yimɓe haa waajinbinaɓe wartagol ? Mbele ko waɗi Kenya koo no seerti e fiyanɗe kuliyankooɓe wartotooɓe, warora yimɓe woɓɓe ? Ko holno oo bone haana jaggireede ? Koɗo men hannde ko porofeseer Abdoul Doro Sow, hertorɗo renndo. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah…
Ɗoo e Dakar, ina haani yuɓɓineede goomu daraniingu hakkeeji aade e ɓesngu woni CADHP. Ɗum ko ummaade 21 lewru 10ɓuru hitaande 2026. Seteeji gummiiɗi e leyɗeele keewɗe e nder Afrik nana e jeewte ko faati e wellitaare yimɓe e doŋre Afrik ndee. Nguu batu ina hawri e duuɓi 40 sarɗi Afrik paatuɗo e hakkeeji aade kadi e ŋakkeere ndimaagu jaayndiyaŋkaagal sabu diftagol jaayndiyaŋkooɓe heewɓe e nder Afrik bannge hirnaange ina wonndi e to bannge leyɗeele sahel ɗee. Ko noon kadi e tampere nde yoga e luulndiyankooɓe nguuri e nder leyɗeele mum en. Ngam yeewtude e waɗde ɓeto e kaa ngonka hakkeeji yimɓe e nder Afrik, teeŋti to Afrik bannge hirnaange, Rama Diallo jaɓɓiima Amadou Aly Kane, awoka keeroriiɗo hakkeeji yimɓe.
Ko ɓuri yimɓe 800 000 njaltii hecci hanki aset seppude e diiwe keewɗe France. To Paris, Marseille, Lyon, Bordeaux, Nantes, Saint Etienne, e diiwe goɗɗe. Sabaabu oo ko satteende nguurndam ɗam. Ina jeyaa e yuɓɓinɓe seppooji ɗii, fedde noddirteeɓe “gilet jaunes”, janngooɓe, haa e heertoriiɓe weeyo. Bonandaaji keewɗi teskaama e majjum. Jeeyirɗe, gollorɗe janane, haa e ɗe laamanteeje cumaama e yoga e diiwe. Hooreejo leydi ndii, Emmanuel Macron, suuti hanki konngol faade e oo alhaali.
O hollii mette makko e ɗii bonanndaaji ɗi o nantini wonnde ko yimɓe bonɓe ngoni caggal majjum, kadi maa tefooje mbaɗe heen. Ndee yeewtere Emmanuel Macron ko jaabowol faade e dawroyankooɓe ɓuri nanndude, kono wonaa ƴeewde peeje artirde ɓuttu e ñawndooje gullitanɗe seppooɓe ɓee. Ko nii wii Amadou Tidiane Diallo, sariyayanke, keertoriiɗo hakkeeji neɗɗo jooɗiiɗo toon to France. O waddii e Bokar Tall yeewtere. Keɗoɗen..
Hannde yeewtere Koɗo Mawɗo jaɓɓatoo koo dokteer Hamdoun Dicko, malinaajo. Ko kanko ardii fedde noddirteende Jeunesse Pulaaku International. O artanat en jooni e yeewtere hakkunde makko e Minati Diallo, e gollo wole makko, caɗeele ɗee o hawri e nguurndam makko kono kadi e darnde makko e Pulaaku.
Heɗiiɓe, on calminaama !
Bismila mon e heɗaade
To RDC, ñawu Ebola ina jokki raaɓtude e ndii leydi. E ko hooreeɓe ɓen kumpiti talaata ko ɓuri 9 000 tawraa ñawu nguu, ko ɓuri 4300 maayi e nder diiwe 7. Haɓugol e ñawu nguu no ɓeydii tiiɗude sabu rafi ndeenaagu bannge e nokkuuji to ngu ɓuri jalaade. Yimɓe ɓee kadi koolaaki eɓɓooje daɗɗaaɗe ɗee kadi ŋakkugol kaɓirɗe cafrirɗe ngam haɓde e oo rafi, wallaani. E ɗee balɗe kadi hollitaama wonnde ñawu nguu yottiima leyɗeele goɗɗe ɓadiiɗe RDC ko ɓeydi kulol lañugol e leyɗe jama. Rama DIALLO yeewtidii e Pr Mamadou Saliou SOW, cawroowo to suudu cawrirdu Donka to Guinée, tefoowo dow ɗii ñawuuji raaɓooji. Keɗoɗen
Front pour la refondation de la Nation, ɗum ko fedde heyre nde Joseph Kabila wartidi e politiki RDC. Ndee fedde heyre nde o tawdaa e muurtuɓe M23 hollitaama hanki to Goma saare mawnde fuɗnange RDC, to murtuɓe M23, heewɓe haɓude e laamu RDC njooɗi. Kanko ñawaaɗo kasu maayde saabu tuumeede jamfaade leydi makko, o anndinii sosugol ndee fedde e sahaa mo leydi ndii heɓindantoo suɓgooji laamu baɗooji e hitaande 2028. Holko ɗum hasii battinde e politiki leydi ndii. Holko hawtugol makko e ɓee murtuɓe haɓooɓe e laamu Kinshassa waawi addude e leydi ndii. Holko gartugol makko waawi battinde e Felix Tchisekedi, cappaaɗo honndu yiɗde ƴamde manda tataɓo ko sariya RDC newnantaa gooto. Pr Fabilou, kumpitiiɗo politik, jaŋnginoowo to duɗal toowngal Gaoundere.
Guinee Bissau suɓgooji laamu e depiteeɓe no aadanoo 6 lewru 12ɓurdu warooru. Hannde lamndi na gon so on aadi laatoto. Fedde tammbiinde suɓgooji laamu leydi din anndini ɓe keɓɓindaaki tafon,horeejo jaagorɓe laamu gun kasi jokkinii ɗin kongi. Gartol Oumarou Sissoko Emballo laamiiɗo kiɗɗo laataaki e ɗiɗi lewru ndu hono ko o naniranoo.Laamu leydi ndi fiirtiɗi
ɗum saabu e wii maɓɓe no leydi ndin worndi jooni e ndeenaagu humtataa gartol makko.Lunndiyankooɓe ɓee no ñiŋi ɗum ,yi'ude ɗee jaaɓe hono muuyugol konunkooɓe ɓee duumaade e laamu Bissau waasude teddinde ko ɓe aadodinoo koreeji ɗi nde ɓe ƴettunoo laamu,wiide ɓe ngaɗan subgo wartirde laamu e juuɗe siwilɓe.Wartude e nduu jiɓdu Rama Diallo lamndoke Mamadou Albert SY hertorɗo politiki e oo alhaali. Keɗoɗen yeewtere hakkunde maɓɓe.
Hitaande kala, ɗoo e Senegal no taykaa tampiri mawndi so ndunngu hewti, hikka kasin toɓooli no njokki battinde e koreeji ndii leydi. E ɗee balɗe tati sakkitiiɗe, cuuɗi caamii, yimɓe yoga maayi, njeyguuji e kaake boni. Laamu ngu anndinii no e darnde faabaade loriiɓe. Ko ɓuri miliyariiji 9 kaalisi cfa laamu ngu aadii yaltinde etaade ittude ɗee caɗeele toɓo ndunngu ɗo e senegal.
Hade nguu laamu e laamuuuji paltiiɗi kaalisi heewi aykaneede ɗum ko tabiti yi'aaka. Ko saabii peeje e aadiiji laamuuji ɗi no ndonki gaynude ɗee caɗeele. Ko woni sabaabu ɗee caɗeele hitaande kala, keɗoɗen kertorɗo oo fannu Oumar LY, sariyayanke e batte leydi, hooreejo catal SONED Afrik e baŋŋe ɓamtaare.
Mali, Gila e ndee talaataare faltiinde Kidal ko juuɗe laami Mali woni. Konunkooɓe leydi ndii e wallidiiɓe mun Africa Corps heɓti ndee Saare Kidal lebbi jowi caggal nde ɓe riiwa e mayre .
Murtuɓe FLFA e gollidiiɓe maɓɓe JNIM jaɓtunooɓe Kidal e lewru 4ɓuru ndee hitaande yaltu e ndee saare ado konu Mali hewtude ton. Ko ɗum saabi hare waɗaali hakkunde ɓee ɗiɗo. Ko holɗum walli Konu Mali heɓtugol Kidal ? Fii holɗum murtuɓe FLA dartaaki nguu konu ? Mbele woodi ko Algerie waɗi e oo alhaali ? Ngam taskagol ɗum hiɗen jaɓɓii Gourmo Abdoul LO,
jannginoowo iniwersite Nouakchott. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah
From the publisher's feed
RFI Fulfulde no waɗa maakodal (tintidal) hoɓɓo, hertiyankooɓe e dillooɓe e baŋŋeeji kala. Ley oo taskaram heɗee yi'aango maɓɓe, miijooji maɓɓe e taskanɗe maɓɓe.

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners