
Sign up to save your podcasts
Or


Nigeria, suɓngooji hooreyaaku waɗan ñannde 16 lewru 1ɓuru hitaande 2027. Ko kanndidaaɓe 18 tawete e majji. E ɓen no jeyaa Bola Ahmed Tinubu, hooreejo leydi ndin. Himo ɗaɓɓude manda ɗiɗaɓo. O jippiray e Atiku Atiku Abubakar, lunndiiɗomo mawɗo wonndude e Peter Obi, arnooɗo tataɓo e suɓngooji faltiiɗi. Taw si Bola Ahmed Tinubu hino waawi tippude e golle
makko e nder ɗii ɗuuɓi 4 ngam heɓugol manda ɗiɗaɓo? Mbele lunndiiɓe laamu ɓee, no jogii fartanŋe hay so tawi ɓe fottaali ɓaawo kandidaajo gooto? Ko holɗum caɗeele faggudu e ndeenaagu jaaliiɗe Nigeria battinta e ɗii suɓngooji ? Koɗo men hannde ko Professeur Aboubacar Abba TAHIR janginoowo to Prime University Abuja. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah.
Moyen Orient ko hare ɓooynde woni ko fuɗɗitii hakkunde murtuɓe Houthis, jooɗiiɓe Yemen e Arabie Saoudite. Ɓee murtuɓe ɓadondirɓe e Iran holli nanngi bolol walla laawol Bab El-Mandeb, ngol yeeyeteeɗi heewɗi rewnete e mun. Ɗum ko caggal ndee ɓe waɗi pellanɗe mawɗe e hoore nokkeeli ɗuuɗuɗi e nder Yemen wonndude e Arabie Saoudite. Gila ndeen,
Hooreeɓe Arabie Saoudite ɓeydi fellilanɗe maɓɓe e hoore ɗii nokkeeli ɗi ɓee murtuɓe ardi . Ko holɗum saabii ndee hare ? Ko honɓe woni e haɓude ? Ko holɗum woni nafoore ngol bolol Bab El-Mandeb ? Koɗo men hannde ko Dr Abdou Ba, jagiiɗo anndal ko faati e diiwal Moyen Orient. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah
Nigeria, ko hannde Dangote Petroleum Refinery, sosiyete kuɓɓam naadete e bourse. Aliko Dangote, yaanani Nigerianaaɓe e Afriknaaɓe soodugol e geɓe gila e 525 kaalisi Naira e nder ngal faggorgal makko jawle. Faandaare makko, ko heɓugol 1,4 kaalisi dollars ngam waɗugol oo sosiyete makko rafineri moƴƴinirɗo kuɓɓam ɓurɗo mawnude e nduu adunaaru. Mbele ndee eɓɓoore heyre waawa tabitude battina ?
Ko holɗum woni nafoore mayre ? Mbele si oo rafineri laatike, o waawan ñawndude ŋakkere kuɓɓam heewnde e nder Nigeria ? Koɗo men hannde ko Dr Abou Dieng, hertorɗo faggudu, jannginoowo to iniwersite Nouakchott... Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah...
Ñalaande talaata ɓennunde ndee wonno ñalawma teddiniraaɗo ekkitagol binndol e jaŋde. Ndeen ñalaande ina mawninee e winndere ndee fof, hitaande kala. Ɗoo e Senegal, woorti ndeen ñalaande ko lewru 9ɓuru nduu fof teddiniraa ɗum.
Ko e mum njeewtaten alet hannde 13 ndu lewru 9ɓuru hitaande 2026. Njaɓɓotoɗen ko gardiiɗo ekkitagol binndol e jaŋde ɗo e Senegal, hono Aliou Fall.
Dental Adunaaru ONU lawɗini natal/kartal adunaaru kesal, walla wi’en e faransiire carte du monde keso. Ɗum, ko gila oo aljuma faltiiɗo. Ngal natal adunaaru kesal lomtike ngal woodunoongal gila siyeekel (siècle) XVI-ɓo. Ngal kartal ngal Mercator moƴƴinno hingal famɗini ɗuuɗe goɗɗe hono Afrique e Amerique Latine. E maggal, Afrique e Groenland hino
foto njanɗeeɗi, e hinle ɗuunde Afrik hino ɓurdi Groenland cowanɗe ɓadiiɗe 14. Ko Togo e Dental Leyɗe Afrik tammbii ndee eɓɓoore wotaande yeeso ONU. Ko holɗum saabi ndee ŋakkeende ngal kartal adunaaru waylaangal? Ko holɗum oo sarti waylata ? Taw si ngal kartal kesal lomtoto kinngal ngal e nder ɗee duɗe? Koɗo men hannde ko Mouhamed Sow, hertorɗo
jewogarafi, jannginoowo to ɗuɗal mawngal Louga, e nder Sénégal. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah
Ko ɗanniyankooɓe 1 046 woni ko fedde MSF dandi walla walliti e nder yontere wootere e nder lewru 8ɓuru faltiindu. Ɓee ɗanniyankooɓe ko Gambie ɓorino faade suriije Canaries. Ko caggal yiilaaru ɓooyndu e nder maayo woni ko konu ndiyam Mauritanie e Sénégal hiwi ɓe, ƴawniɓe gaɗa maayo. Ko e on saaha MSF faabiiɓe, tawi ɓe fow maɓɓe, cellal maɓɓe hino
lo’i. Ɓe wuuri boneeji tiiɗi e nder ngoo mayo. Koɗo men hannde ko Ladji, ardiiɗo salndu MSF toppitiindu ɗalle e nder Mauritanie. Heɗoɗen seedanfaagu makko e faandu haala Ibrahima Timbi Bah...
Hannde ko ñalaande hertanaande haɓugol walla montugol humanbinngu. Ko famɗi fow, hellifaaɓe humanbinneeɓe timmuɓe miliyonji 739 hino yiilo e nduu adunaaru. E ɓen, miliyonji 225 ko Afriknaaɓe, si en tuugike e limoore sakkitiinde UNESCO. Afrique no tawa e ɗuuɗe ɗe humanbinne woni e ɓeydaade e nder ɗii duuɓi 10 sakkitiiɗi. Ko holɗum saabi ngol ɓeydagol ?
Ko holno humanbinnaaku uytirte e nder Afrik? Taw si hooreeɓe Afrik hino waawi gollirde hakkile tafaaɗe ngam janngingol afriknaaɓe hellifaaɓe? Mbele Ɗemɗe Afriknaaje no waawe naftoreede e ɗee banŋe? Koɗo men hannde ko Mamdou Aguibou Sow, Ɗemɗiyankoojo, daraniiɗo Ɗemɗe Afriknaaje. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah
Ɗannotooɓe 80 ummoriiɓe Gambie maayi caggal nde laana maɓɓe ɓooyi yiilaade e nder ngoo maayo. Ɓe timmii 127 immiiɓe Gambie ñannde 7 lewru 8ɓuru, e nder kaa laana. Kono, koɓe 44 tun, woni ko aynuɓe maaje Espagne waawi hiwde e ndee yontere faltiinde. Yimɓe ɗannotooɓe wonuɓe e naatude Europe uytike kono limoore wonuɓe e mayde ɓen no ɓeydaade. Ko ɗum ONU holli e nder ciimtol.
E ɗee jonte sakkitiiɗe ɗoo, ɗannotooɓe heewɓe nanngaama hakkunde Sénégal e Mauritanie. Limoore nde hooreeɓe ɗee leyɗe ɗiɗi nantini, ɗannotooɓe nanngaaɓe e nduu lewru faltiindu hino ɓadii ujunere. Ngam taskagol oo alhaali faama ko hesɗi e ɗee ɗalle koɗo men hannde ko Elhadj Mohamed Diallo, hertorɗo ɗalle, ardiiɗo fedde Guinée haɓoore ɗalle ɗe rawani sariya. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah.
Gollidal Senegal e FMI no e laawol fuɗɗitagol. Nduu suudu winndere ñawlooru kaalisi e ardiiɓe leydi ndii fotti e program ñamaande heyre. Ndeen ko miliyarji 2,2 kaalisi dollars, yoɓeteeɗi e nder duuɓi 3. Ngal kawral joofini pooɗondiral ngal ɗuuɓi ɗiɗi, fuɗɗiingal gila alhaali ñamaande Senegal suuɗaande feññina. Ko holɗum woni e nder oo sarti siifaaɗo? Mbele o artiran
hoolaare hakkunde Sénégal e gollidiiɓe mun? Ko holno Sénégal yoɓirta ɗee ñamaale? Koɗo
men hannde ko Dr Abdourahmane Ba, hertorɗo faggudu. Hima jaaboo laamnde Ibrahima
Timbi Bah...
Guinee, pelle afriknaaje ɗe humondiraa e laamu 20 ƴami ardiiɓe leydi ndin waɗugol wiɗto laaɓngo e hoore ɗii fureeji mayi yi’aaɗi e nder ndii leydi. Ñannde 24 nduu lewru 8ɓuru, goski worɓe nayo yiitaama Forecariah, prefetir woɗɗitorɗo Conakry kilomeeteerji 100. Ɓeen, taw gite maɓɓe e juuɗe maɓɓe hino haɓɓa. Ko laawol ɗiɗaɓol ngol nii, sifa ɗumɗo hino yi’e e nder
Forecariah. E lewru 10ɓuru rowani, fureeji 5 yiitano e ndeen nokkuure. Haa hannde anndaaka ko honɓe woni ɓeen, ko holɗum saabi mayde maɓɓe. Gila Jeneral Mamadi Doumbouya ari e laamu e hitaande 2021, ginenaaɓe heewɓe majjii, yiitaaka. Ko ɗum si pelle sosiyete siwil immi dari fii e ngol laawol ɗoo, yo wiɗto laaɓngo waɗe ngam laɓɓingol oo bone. Ngam
yewtugol ndee toɓɓere, koɗo men hannde ko Mamadou Kaly Diallo, daraniiɗo hakkeeji neɗɗanke. Himo jaaboo laamnde Ibrahima Timbi Bah.
From the publisher's feed
RFI Fulfulde no waɗa maakodal (tintidal) hoɓɓo, hertiyankooɓe e dillooɓe e baŋŋeeji kala. Ley oo taskaram heɗee yi'aango maɓɓe, miijooji maɓɓe e taskanɗe maɓɓe.

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners