Kültürel Miras Ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?

Konuklarımız Dr. Aysel Arslan ve Doç. Dr. Özgün Özçakır ile NIT–Hollanda Araştırma Enstitüsü ve ODTÜ işbirliğiyle yürütülen, Frigya Yaylası’nda kırsal mirasın korunması ve geleceğe uyarlanmasına odaklanan “Yazılıkaya Living Lab: Kırsal Miras için Uyarlanabilir Gelecekler” programını konuşuyoruz. 

İstanbul’un UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girişinin 40. yılı vesilesiyle, 1985’te yapılan başvurunun nasıl hazırlandığını ve neden sadece dört alanı kapsadığını konuğumuz Prof. Dr. Zeynep Ahunbay ile ele alırken; ayrıca Sultanahmet, Süleymaniye, Zeyrek ve Kara Surları bölgelerinin seçilme gerekçelerini, 40 yılda bu alanlarda yaşanan değişimleri ve 'Üstün Evrensel Değer'lerin korunmasında gelinen noktaları konuşuyoruz.  

Kültürel Mirası Koruma Derneği'nin 18. İstanbul Bienali Paralel Etkinlikleri kapsamında yer aldığı etkinliklerden KırılgAN projesinde gösterilecek "EnstANtane: Bir Fotoğraftan Göç Belgeseli"nin yönetmeni Hakan Aytekin ve yapımcısı Özcan Geçer ile Süryani topluluğunun kültürel mirasıyla göç arasındaki bağı üzerine konuştuk. 

Konuğumuz WWF Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) İklim ve Enerji Programı Lideri Tanyeli Behiç Sabuncu. Tanyeli Sabuncu ile 24 Temmuz’da yürürlüğe giren “süper izin düzenlemesi” diye adlandırılan 7554 sayılı yasayı ele alıyoruz. WWF Türkiye bu kanunu sadece zeytinlikleri değil “meraları, tarihi, doğal ve kültürel alanları madencilik faaliyetlerine açan” yasa olarak tarif etti. Sabuncu’ya bütün bu korunması gereken alanların madencilik yatırımlarına ve de yenilenilebilir enerji yatırımları karşısında nasıl zayıflatıldığını soruyoruz. Zeytinlik alanları söz konusu olduğunda yasa “Zeytin Ağacı Taşınır” argümanına yaslanıyor, oysa WWF Türkiye (ve de birçok çevre STK’ları ve uzmanlar) taşıma argümanının doğru olmadığına, zeytin ağaçlarının ekosistemlerin bütünlüğü ve hizmet ettikleri işlevler çerçevesinde ele alınması gerektiğine işaret ediyor. Yasa’da koordinatlar verilerek belirli bir zeytinlik alanının madenciliğe açılması da düzenlendi, üstelik burada söz konusu olan kömür madenciliği. Emisyonlarımızı net sıfıra indireceğiz denilen bir dönemde kömür madenciliğini bu şekilde, yasal düzenlemelerle, teşvik eden politikayı nasıl yorumlamalıyız, Tanyeli Sabuncu ile konuşuyoruz.

Yıkılan ve hayatımızdan ayrılan Antalya Arkeoloji Müzesi’nin ardından müze için bir anma çalışması sunuyor ve bu süreçte gerçekleştirdiğimiz altı programda konuşanların söylediklerini derliyoruz.  

Europa Nostra Türkiye Derneği Yönetim Kurulu başkanı Yiğit Ozar ve derneğin üyesi Barış Altan ile Europa Nostra Türkiye’nin 'Büyükada Rum Yetimhanesi’nin Geleceğine Dair Görüş' başlığını taşıyan basın duyurusunu ele alıyoruz. 

Konuğumuz uzmanlık alanı zemin mekaniği olan Akdeniz Üniversitesi İnşaat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Dipova ile Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Deprem Performans Analizi Raporu kararı ile yıkılmak istenen Antalya Arkeoloji Müzesi'nin önünde bulunan lahdin çevresini kapatan inşaat perdelerinin dört yüzünü de bu raporun sayfaları ile kaplamasını ele alıyor; 'afişe' edilen rapor sayfalarından ne anlayabileceğimizi, raporun hazırlanış ve onaylanma süreçlerini, böyle bir rapor için ne tür ve hangi kapsamda bilimsel analizlerin yapılması gerektiğini ve bu rapor ile yıkım kararı verilip verilemeyeceğini konuşuyoruz.  

Safranbolu Dünya Miras Alanlarını, Kültürel Değerlerini Koruma, Yaşatma ve Tanıtma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Baki Duvan ile 1994’te Dünya Miras Listesi’ne giren Safranbolu'nun son yıllarda tarihi alanını çevreleyen doğal sit alanının statüsünde yapılan değişikliklerle imar hareketleri tehlikesini irdeliyoruz.  

1994 yılında ICOMOS Ahşap Komitesi’nin daveti ile İstanbul’a gelerek Büyükada Rum Yetimhanesi'nin yapısal analizini David Yeomans ile birlikte gerçekleştiren ahşap yapıların korunması ve restorasyonu uzmanı David Michelmore ile bir araya geliyoruz.  

Konuğumuz İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Öğretim Üyesi ve Yapı Fiziği Derneği Başkanı Doç. Dr. Nuri Serteser ile tarihi ahşap yapıları ve özellikle bakımsız kalmış olanlarını yangın riskine karşı korumak için özel ne tür önlemler almak gerektiğini, mevcut Yangın Yönetmeliği'nin tarihi yapılara ilişkin özel maddeler içerip içermediğini, hangi idari yapıların denetim ve uygulamalardan sorumlu olduğunu ve Büyükada Rum Yetimhanesi için önleyici ve koruyucu tedbirlerin neler olduğunu masaya yatırıyoruz.