Leiderschap, Veranderkunde en Organisatieontwikkeling -- met Christian van den Berg

Met macht komt verantwoordelijkheid.

De verantwoordelijkheid om goed om je heen te kijken, jezelf bewust te zijn van de positie en de situatie van de de anderen. En standvastig te zijn in de keuzes die je maakt. 

Willekeur in de combinatie met macht, maakt deze macht lastig voor anderen te accepteren en te waarderen.

Verblind door rancune uit het verleden lukt het Georges Clemenceau niet om in de vredesonderhandelingen van Versailles zijn inzet en strategie aan te passen.

Een wijze les voor hedendaagse leiders. Als jouw aanpak niet werkt, zul je die moeten wijzigen. Lukt je dat niet (om welke reden dan ook) is het misschien wijzer om uit het proces te stappen.

Leer van Georges Clemenceau.

Veranderingen in de je werkomgeving of de context van een veranderproces kunnen maken dat je eigen positie onder druk komt te staan.

Als leider kun je niet altijd binnen je eigen organisatie terecht. Terwijl je wel een sparringspartner nodig hebt. Vertrouwenspersonen kunnen dan (naast coaches en mentoren) een cruciale rol spelen om te komen tot een voor jou goed handelingsrepertoire.

Ida Oostmeijer is inmiddels al heel wat jaren actief als vertrouwenspersoon voor gemeentesecretaris/algemeen directeuren vanuit de VGS.

Met een mooie blik op het onderscheid tussen feiten, ervaringen en onderbuikgevoelens schetsen we samen de valkuilen én de tips voor mensen op kwetsbare plekken.

Halverwege de 16e eeuw waren er spanningen in de Nederlanden tussen de koning (Filips II) en de adel. Maar ook spanningen tussen de katholieken en de (steeds meer opkomende) protestanten. 

Margaretha van Parma wilde als landvoogdes onrusten voorkomen. En geloofde niet dat hard ingrijpen de juiste oplossing zou zijn. Het lukt haar niet om de rust te bewaren en Filips besluit uiteindelijk om de hertog van Alva naar de Nederlanden te sturen.
Margaretha ziet dat haar aanpak niet heeft gewerkt, maar kan ook niet leven met de aanpak die Alva voorstaat. Ze besluit daarom om haar positie als landvoogdes op te geven.

Wat leer je hiervan als hedendaagse leider?

De overeenkomsten tussen het coachen van een hockeyteam en het begeleiden van teams, directies of zelfs hele organisaties in veranderingen en conflicten zijn zo talrijk dat ik er geregeld over spreek in deze podcast.

In 2022 ben ik gecertificeerd als trainer/coach voor hockey elftallen. En geweldig leerzame ervaring om weer eens helemaal opnieuw te beginnen met een opleiding op een nieuw gebied.
De interessantste lessen vond ik toch die waarin het ging over teamdynamiek, individuele begeleiding en het kunnen kijken naar wat je zelf meeneemt in een team. (en dus ook in een verandertraject of conflictsituatie!).

De gastdocent van deze modules, Bart Neutkens van de Fontys Sporthogeschool, was te gast om die overeenkomsten nog eens goed tegen het licht te houden.

Je hoeft het zelf niet te kunnen, om anderen te laten shinen.

In deze leiderschap snack kijken we naar Leonard Bernstein, de beroemde dirigent en componist. Die genadeloos blijft focussen op de kwaliteit van het werk van zijn muzikanten, maar ze daarbij juist in hun waarde laat.

In de podcast worden een aantal filmpjes benoemd. Hieronder de linkjes.
Bernstein en Carreras https://www.youtube.com/watch?v=UoKZlcidbms
Bernstein en de triangelspeler https://www.youtube.com/watch?v=ebf6_7nHciw&t=3s

De situatie waarin je terecht komt kun je niet altijd beïnvloeden. De manier waarop je er mee omgaat natuurlijk wel.

Met Danny Mullenders spreek ik over situaties van verandering, die voor mensen in die verandering niet altijd als prettig wordt ervaren. Wat kun je wél doen? En hoe creëer je voor jezelf ruimte om je reactie te kiezen.

"Een verstandig man moet steeds de weg der grote mannen volgen". Met die gedachte in het achterhoofd schreef Nicolo Machiavelli zijn meest beroemde werk De heerser.
Maar of voor hedendaagse leiders de inspiratiebron voor dat boek, Cesare Borgia, nu het beste voorbeeld was, is maar zeer de vraag.

Borgia was niet alleen meedogenloos, maar bediende zich bovendien vooral keer op keer van dezelfde aanpak. Zijn gebrek aan flexibiliteit in leiderschapsstijl is daardoor echter zeker een wijze les voor hedendaagse leiders.

Ik gebruik vaak een beeldspraak als ik bezig ben met veranderingen.
"Het is gemakkelijk om een groep duiven te verjagen van de Dam, maar dan weet je nog niet waar ze heen vliegen. Je weet alleen dat ze weg zijn waar ze waren".

Met Lisa van Rossum praat ik over het boek dat zij heeft geschreven over strategievorming, het strategiecanvas (voor een visualisatie klik hier).

We leggen een aantal logische verbanden tussen veranderkunde, organisatieontwikkeling en strategiebepaling.

Meer dan 35 jaar was J. Edgar Hoover directeur van de FBI. 
In die tijd was hij gevreesd door zijn medewerkers én door zijn bazen. Zelfs presidenten van de VS durfden het niet aan om zijn positie in twijfel te trekken. 
De geruchten gaan dat hij zorgde dat hij over iedereen belastende informatie beschikbaar had om op het juiste moment in te zetten.

Boudewijn en ik stellen ons daarbij de vraag of je het systeem mag beschermen door de regels van het systeem dat je wilt beschermen te overtreden.
Mooie overpeinzingen voor hedendaagse leiders.