Leiderschap, Veranderkunde en Organisatieontwikkeling -- met Christian van den Berg

Zelfs als je succesvol bent met je aanpak en je onderliggende overtuiging, is alertheid van levensbelang.
Letterlijk van levensbelang als je luistert en kijkt naar het verhaal van Johan de Witt. Misschien wel onze meest succesvolle en competente staatsman ooit.

Met zijn "ware vrijheid", waarin de regenten het goede deden voor het land, bracht hij welvaart en voorspoed. Maar toen de wind anders ging waaien. En hij zelfs in het rampjaar 1672 bleef vasthouden aan zijn overtuiging en aanpak werd hij uiteindelijk gelyncht door de bevolking die hij zoveel voorspoed had gebracht.

Luister hier naar de wijze lessen die je kunt leren uit zijn aanpak en zijn ondergang.

In de allereerste aflevering van deze podcast (over het model van gepland gedrag van Ajzen) werd al duidelijk hoe het vertonen van ander gedrag makkelijker wordt met een vast ritueel.

In deze aflevering wordt duidelijk rituelen in verandering ook goed kunnen werken als eenmalig start- of eindpunt. En hoe je zelf, of met behulp van anderen, rituelen kunt maken.

In 1453 veroverde Mehmet II Constantinopel op het Byzantijnse rijk. Een keerpunt in de geschiedenis.

Toch kun je als hedendaagse leider juist leren van de manier waarop hij de balans wist te vinden tussen het doorvoeren van vernieuwingen en het behouden van bestaande structuren.

In het vak van organisatieadviseur zijn er 3 verschillende stijlen van adviseren.

Bij het expertisemodel kiest de adviseur ervoor zijn inhoudelijke expertise uit te dragen. De adviseur geeft aan wat hij weet en wat er gedaan kan worden om tot een succesvolle aanpak te komen
In het dokter-patiëntmodel is een nauwkeurige diagnose van de situatie van belang. De adviseur stelt op basis van gestructureerd  en gedegen onderzoek een diagnose en geeft oplossingsvoorstellen.
In het procesadviseringmodel stelt de adviseur zich op als iemand die het proces van het onderzoeken van de situatie en het definiëren van mogelijke oplossingen begeleidt.  Edar Schein gebruikt de volgende definitie: 'het zodanig opbouwen van een relatie met de klantorganisatie dat deze in staat wordt gesteld vraagstukken uit de interne en externe omgeving waar te nemen, te begrijpen en erop te acteren, waardoor beoogde verbeteringen van de grond komen!'

Met Paul Geertsema spreek ik over de verschillen in aanpak. En hoe je in 1 opdracht soms wisselt van perspectief.

Hij werd door koning Filips de tweede gevraagd om rust te brengen na de beeldenstorm in de Lage Landen in 1566.

En hij had een bewezen 'track record' als het ging om dit soort interventies. Geen gekke move van die Flips zou je denken.

Maar omdat Alva met zijn repertoire van privileges afnemen, tegenstanders vervolgen en vijanden terecht stellen eerder het tegenovergestelde bereikt van wat hij zou willen, staat hij onbedoeld aan de wieg van de 80 jarige oorlog.

In het verleden behaalde resultaten, bleken geen garantie voor de toekomst.

"Het gaat niet om het plaatsen van kandidaten. Maar om het zoeken naar de meest passende 'fit' tussen organisatie en toekomstig medewerkers. En dus kan een profiel aan het begin van een traject nog wel eens afwijken van dat wat aan het einde nodig blijkt." zo stellen mijn gesprekspartners Cees Zeelenberg en Wouter Nijland in deze aflevering. 

En dan is het heel goed om te weten dat je ook in dit soort gevallen veel en vaak gebruik maakt van je systeem 1 van intuïtieve oordeelsvorming. 

Het vinden van een juiste balans tussen ratio en gevoel gaat soms een stuk beter als je je daarin laat helpen door specialisten.

Luister hier naar een doorkijkje in hun denkwereld.

Waar Mahatma Gandhi voor velen het gezicht was en is van de onafhankelijkheidsstrijd van India, is Jawaharlal Nehru als eerste premier van India een sleutelfiguur in die onafhankelijkheidsstrijd en de latere modernisering van India.
Hij moest een aantal idealen (zoals het bijeenhouden van heel Brits Indië) laten varen om een succes te kunnen maken van de nieuwe democratie India.

En bleek later de stamvader van een van de invloedrijkste politieke dynastieën in de moderne geschiedenis. Na hem kwamen (en laat je niet misleiden door hun achternaam) Indira Gandhi, Rajiv Gandhi, Sonia Gandhi en Rahul Gandhi.

Mensen beïnvloeden gaat maar voor een heel klein deel via argumenten, goede voorstellen en rationaliteit.
Daniel Kahneman spreekt in zijn nobelprijs-winnend werk over systeem 1 (intuïtie en instinct en systeem 2 (rationeel). En laten we nu maar 3 tot 5 % van onze tijd in systeem 2 bezig zijn.

Vraag is dus hoe beïnvloeden we dat systeem 1. Met Genieke Hertoghs spreek ik over een manier om toegang te krijgen tot dat noodzakelijke systeem 1. Het resultaat is een podcast die opvallend veel gaat over mijn eigen verleden als waterpoloër!

Als je wilt leren van historische leiders kan Otto von Bismarck, de IJzeren Kanselier, niet ontbreken.

In deze leiderschap snack bespreken Boudewijn en ik zijn succes en de ingrediënten die daarvoor nodig waren. Vasthoudendheid, alle beschikbare middelen inzetten voor je doel, en waar nodig het gras voor de voeten van je tegenstanders wegmaaien.

Een absolute aanrader om te luisteren!

NLP gaat over het ontdekken van jouw kijk op de werkelijkheid. En het ontdekken van de eventuele verschillen in andermans kijk op de werkelijkheid. NLP gaat ook over het ontdekken van 'hoe' jij de dingen doet die je doet en hoe je (indien gewenst) deze kunt veranderen.

Boeiende kost dus voor elke leidinggevende, bestuurder of adviseur.