Lestin

Lestin

Download on the App Store

All Lestin episodes

  • Loftslagsmál, Vienna, verðleikasamfélagið, Lissabon
    Húsið brennur en við höldum bara áfram að slá blettinn. Umræðan um loftslagsbreytingar hefur varla breyst í gegnum árin en hún er flókin og full af örvæntingu og kvíða. En það glittir í sólstafi við sjóndeildarhringinn. “Veröld sem var,“ skrifaði Stefan Zweig. “Veröld sem verður,“ segir sænski aðgerðarsinninn Greta Thunberg. Lína langsokkur holdi klædd, tilbúin til þess að taka í lurginn á fullorðna fólkinu sem er bara forpokað og þykist gera eitthvað en situr í raun aðgerðarlaust. Í Lestinni í dag verður fjallað um nýja dögun loftslagsaðgerða og rætt við Hildi Knútsdóttur, rithöfund, einnig verður spurt hvort breyttir tímar komi með skrópandi krökkum og hvort þetta sé mögulega allt of seint? Í pistli sínum í dag skoðar Tómas Ævar Ólafsson Lissabon-borg, alræmt glæpagengi, höfuðlagsfræði og bókina Flights eftir pólska rithöfundinn og aðgerðarsinnann Olgu Tokarczuk, en hún hlaut hin Alþjóðlegu Man Booker verðlaun árið 2018. Lestin fer einnig tæp fjörutíu ár aftur í tímann og nemur staðar í Vínarborg, við sögu í þættinum í dag kemur frægt lag sem hafði mikil áhrif og kennt er við þá borg. Og Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur flytur pistil í Lestinni á þriðjudegi og fjallar í dag um hugmyndina um verðleikasamfélagið.
    53 min
  • Kristín Anna, falsanir, Stefán Hörður, The OA
    Kristín Anna Valtýsdóttir gefur út hljómplötuna I Must Be the Devil á föstudag, 5. apríl, en platan kemur út hjá Bel-Air Glamour Records útgáfunni - Ragnari Kjartanssyni og Ingibjörgu Sigurjónsdóttur - í samstarfi við The Vinyl Factory. Á plötunni má heyra tónlist sem samin var fyrir píanó og rödd á árunum 2005-2017, en Kristín Anna vann plötuna í samstarfi við tónskáldið Kjartan Sveinsson. Í tilefni af útgáfunni gefur hún út myndband við lagið Forever Love sem leikstýrt er af Ragnari Kjartanssyni og Allan Sigurðssyni, útgáfutónleikar verða síðan í Dómkirkjunni á fimmtudag. Kristína Anna verður gestur Lestarinnar hér rétt á eftir.Við ætlum að ræða um plötuna og minnast kannski aðeins á mynd sem prýðir plötualbúmið og hefur nú þegar vakið nokkra athygli. Eftirlíkingar, falsanir, svik og prettir. Falsanir geta haft margvíslegan tilgang, en tilgangur þeirra beinist þó alltaf í einhverjum skilningi að verðgildi hlutar eða persónu. Málverkafölsun er tilraun til að auka verðgildi málverks: Málverk er einskis virði, sama hve gott það er, ef það er ekki eftir neinn. Kjarvalsverk er dýrt, sama hversu misheppnað það er. Falsarinn, að minnsta kosti ef fölsun hans er vísvituð, hefur einhverja mótaða hugmynd um verðgildi hennar og þessa hugmynd byggir hann á hinu almennt viðtekna. Á Netflix er að finna heimildarmyndina Súru berin // Sour Grapes sem segir frá vínfalsara í Búrgúndí héraðinu í Frakklandi sem hafði af fólki stórfé með því að falsa verðmæti vína. Við veltum fyrir okkur fölsunum og markaðsbraski í Lestinni í dag, 1. apríl, spyrjum hvernig falsar maður vín og hvers vegna við fölsum yfir höfuð. Í gær, 31. mars, voru hundrað ár liðin frá fæðingu Stefáns Harðar Grímssonar, sem var í hópi merkustu ljóðskálda þjóðarinnar á síðustu öld. Stefán vakti fyrst athygli með bókinni Svartálfadansi, sem kom út árið 1951, og var hann fyrstur skálda til að hljóta Íslensku bókmenntaverðlaunin, þegar þau voru afhent í fyrsta sinn árið 1990, verðlaunin hlaut Stefán fyrir síðustu bók sína, Yfir heiðan morgun. Stefáns verður minnst í Lestinni í dag, gestir þáttarins verða skáldin Sigurbjörg Þrastardóttir og Anton Helgi Jónsson. Og The OA eru sannarlega einhverjir frumlegustu þættir sem Netflix hefur framleitt. Þó að ímyndunaraflið eigi það stundum til að hlaupa með höfundana í gönur þá er aldrei leiðinlegt að horfa á þá. Áslaug Torfadóttir fjallar um þættina í Lestinni í dag.
    54 min
  • Ozu, fatahönnun, strompur, Walker
    Í Lestinni í dag er meðal annars fjallað um japanska kvikmyndaleikstjórann Yasujiro Ozu en í dag hefjast kvikmyndadagar í Bíóparadís þar sem fjórar myndir hans verða sýndar. Ozu er álitinn einn af merkustu leikstjórum kvikmyndasögunnar. Þekktasta kvikmynd hans, Tokyo Story, frá árinu 1953, er gjarnan valin ein af bestu kvikmyndum allra tíma. Gestir Lestarinnar í dag verða Friðrik Þór Friðriksson kvikmyndaleikstjóri og Hrönn Sveinsdóttir framkvæmdastjóri hjá BíóParadís. HönnunarMars er haldinn í ellefta sinn næstu daga. Hátíðin verður formlega sett í dag klukkan 17:15 og stendur fram á sunnudag. Rætt verður í Lestinni í dag við fatahönnuðinn Helgu Láru Halldórsdóttur sem sýnir í Ráðhúsi Reykjavíkur í kvöld. Verk hennar, Cornered Compsitions, er afrakstur rannsóknar hennar á hversdagslegum vandræðaleika, þar sem sambandi líkama, fatnaðar og rýmis er breytt í skúlptúra sem hægt er að klæðast. Lestin nemur staðar í Ráðhúsi Reykjavíkur og fræðist nánar um sýningu Helgu Láru. Í þættinum á þriðjudag var fjallað um bresk/bandaríska tónlistarmanninn Scott Walker, sem andaðist á föstudag, sjötíu og sex ára gamall. Áfram verður fjallað um þennan merka listamann í þætti dagsins, dánarorsök er enn ókunn, og það er kannski viðeigandi þegar í hlut á tónlistarmaður sem sagði skilið við poppstjörnufrægðina í upphafi ferils síns og dró sig lengra og lengra inn í skel framúrstefnunnar og þoku einsetumannsins eftir því sem leið á lífshlaupið, og gaf fáum færi á sér. Davíð Roach Gunnarsson talar um Scott Walker í Lestinni í dag. Og það fellur strompur í þættinum í dag, síðastliðinn föstudag ríkti mikil sprengjugleði á Akranesi og bærinn fylgdist með einu helsta einkennismerki sínu, strompi Sementsverksmiðjunnar, falla til jarðar. Í pistli sínum í dag fjallar Tómas Ævar Ólafsson um þá einkennilegu sorg sem fylgdi þessum viðburði.
    55 min
  • Scott Walker, gull, óæskileg list
    Bresk / bandaríski tónlistarmaðurinn Scott Walker andaðist á föstudag, 76 ára gamall. Walker átti að baki stórbrotinn feril og var einhver merkasti og frumlegasti lagahöfundur síðustu aldar. Breska ríkisútvarpið BBC lýsti honum í gær sem einhverjum dularfyllsta og áhrifamesta tónlistarmanni rokksögunnar. Víst er að ferill hans var einstakur, og þróaðist í mjög athyglisverðar áttir. Gestir Lestarinnar í dag verða tónlistarmennirnir Borgar Magnason og Sigurður Guðmundsson. Við ætlum að tala um þennan mikla meistara, Scott Walker í Lestinni í dag, og segja takk fyrir okkur. Ekki er allt gull sem glóir segir málshátturinn og það er hverju orði sannara. Í gulliðnaðinum í Afríku er víða pottur brotinn, þeir sem grafa það upp starfa oft við ömurlegar aðstæður fyrir lítil sem engin laun og í sumum námum starfa jafnvel ung börn. Gull fengið úr slíkum aðstæðum er auðvitað engu betra en glópagull - fegurðinnar er ekki hægt að njóta ef hugsað er til ósanngirninnar sem að baki býr, braskarar ofar í keðjunni maka krókinn á meðan að gullgrafarnir sitja eftir slippir, snauðir og heilsuveilir. Þess vegna hafa sumir framleiðendur snúið sér að sanngirnisvottuðu gulli. Þeirra á meðal er skartgripahönnuðurinn Maria Ericsson sem kynnir fyrstu línu sína á Hönnunarmars í vikunni en hún segir línuna vera þá fyrstu sinnar tegundar á Íslandi. Lestin leggst í námagröft og ræðir við Maríu í þætti dagsins. Og Halldór Armand Ásgeirsson rithöfundur flytur pistil í Lestinni á þriðjudegi og fjallar í dag um tvöþúsund ára gamlar rökræður um að banna óæskilega list. Mál sem nokkuð hefur verið rætt að undanförnu, eins og menn þekkja.
    55 min
  • Fatahönnun, Jón Sigurðsson, Sóley, Catastrophe
    Í litlu húsi við Skólavörðustíg er setið og saumað eins og lífið eigi að leysa. Með reglulegu millibili streyma inn litlar mýs í formi fyrirsætna, og máta vor- og sumarlínu fatahönnuðarins Hildar Yeoman fyrir árið 2019. „My witness is the empty sky" - „Auður himinninn er vitni mitt," er yfirskrift línunnar sem ber titilinn The Wanderer eða flækingurinn og verður kynnt í Hafnarhúsinu á föstudag. Lestin kemur við í stúdíóinu í dag og skoða undirbúning tískusýningarinnar; undirbúning ferðalags um auðnir og svartar strendur. Í þættinum verður einnig hugað að mótmælum á Austurvelli í fortíð og samtíð og spurt hvort og þá hvernig mótmælendur virkja arfleifð Jóns Sigurðssonar til að vekja athygli á málstað sínum. Það er hefð fyrir því að mótmæla á Austurvelli, og alltaf skal Jón vera á staðnum, standmynd sem steypt er í eir, grafkyrr, og þögull, og stundum er engu líkara en að þessi táknmynd verði með einhverjum hætti þátttakandi í því sem fram fer á vellinum. Við ræðum við sagnfræðingana Guðmund Hálfdanarson og Pál Björnsson, í þættinum í dag, en báðir þekkja þeir vel til þess hvernig sambandinu milli Jóns Sigurðssonar við þjóðina hefur verið háttað í áranna rás, og hvernig það er nú. Við tölum um virkni Jóns Sigurðssonar í Lestinni í dag. Áslaug Torfadóttir fjallar í þætti dagsins um bresku sjónvarpsþættina Catastrophe. Þættirnir kasta rósrauðu gleraugunum út í hafsauga, segir Áslaug, og skoða lífið, hjónabandið og barnauppeldi í öllum sínum vandræðalega og fyndna fáránleika. Kvikmyndin Sóley eftir listakonuna Rósku og Manrico Pavolettoni, verður sýnd í Iðnó í kvöld. Þetta er einskonar huldumynd, sem frumsýnd var árið 1982, gerist á átjándu öld og fjallar um bónda sem heldur út í óbyggðirnar til að leita að hestum, og kemst þar í tæri við álfkonuna Sóley. Þetta er mynd um draum og þetta er mynd um veruleika, þjóðsagan skammt undan, og jafnvel töfraraunsæið. Þorbjörg Jónsdóttir kvikmyndagerðarkona stendur að sýningu myndarinnar í kvöld, ásamt Lee Lorenzo Lynch, Þorbjörg verður gestur Lestarinnar í dag.
    55 min
  • Berklar, kirkjutónlist, besta lag ársins - hingað til!
    Á laugardag verður haldið málþing á vegum Félags áhugamanna um sögu læknisfræðinnar þar sem fjallað verður um berkla og menningu, sögu berkla og berklahæla á Íslandi og áhrif berkla á menningarsöguna, sem voru með margvíslegum hætti. Tilefni þingsins er að á þessu ári verða hundrað ár liðin frá andláti skáldsins Jóhanns Sigurjónssonar skálds, en hann andaðist úr berklum í Kaupmannahöfn þann 31. ágúst árið 1919. Berklar höfðu gífurleg áhrif á íslenskt samfélag á síðustu öld. Þeir lögðu að velli fjölmargt ungt fólk og sú fjölskylda var vandfundin sem ekki átti um sárt að binda vegna þessa sjúkdóms. Á málþinginu, sem fram fer í Þjóðminjasafninu á laugardag, og haldið er í samvinnu við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands, verður þessari flóknu sögu gerð skil og varpað ljósi á þau gífurlegu áhrif sem berklarnir höfðu á mannlíf og menningu. Á meðal frummælenda á málþinginu er Sveinn Yngvi Egilsson, prófessor í íslenskum bókmenntum síðari alda, en hann flytur erindi sem nefnist ,,Berklar og deyjandi skáld," Sveinn verður gestur þáttarins í dag. Dagur kirkjutónlistar verður haldinn hátíðlegur í fyrsta sinn hér á landi á laugardaginn í Hjallakirkju. Áhugafólki um trúartónlist stendur þá til boða að kynna sér nótnaútgáfu Skálholtsútgáfunnar, hlýða á söng nýrra sálma og áhugaverða fyrirlestra um efnið. Að gefnu tilefni verður hugað að kirkjutónlist í þætti dagsins. Spurt verður: Hvað er kirkjutónlist og hvernig hefur hún þróast í gegnum aldirnar? Raf-, hiphop- og rapptónlist samtímans hafa á sér einhver merki sem rekja má til trúartónlistar - rýnt verður nánar í þau áhrif með Kristjáni Hrannari, organista. Og haldið ykkur fast, besta lag ársins fram að þessu er fundið, það er mannlegt, og samið af fjarkanum sjálfum, breska raftónlistarmanninum Four Tet. Only Human er snaggaraleg teknóveisla með latínsku ívafi þar sem krókurinn er súpa af raddsnifsum sem eru fengin að láni frá Nelly Furtado ársins 2006. Davíð Roach Gunnarsson segir hlustendum undan og ofan af mögulega besta lagi ársins fram að þessu.
    55 min
  • Svikaskáld, Renée Vivien, Capernaum
    Í tilefni af alþjóðlegum degi ljóðsins á morgun, fimmtudaginn 21. mars, efna Svikaskáld til ljóðastundar þar sem verður ort, lesið, ruplað og rænt, í samstarfi við Reykjavík Bókmenntaborg UNESCO. Svikaskáldin bjóða til ljóðaviðburðar sem fram fer á Slippbarnum annað kvöld, þar sem þátttakendur yrkja saman að hætti Svikaskálda. Kvöldið byrjar með stuttum ljóðalestri, úr ljóðum þekktra skálda frá öllum heimshornum. Síðan er skrifað í 10 mínútur og þátttakendur eru loks hvattir til að stela línum og/eða hugmyndum úr því sem lesið var á undan. Tvö svikaskáld taka sér far með Lestinni í dag, þær Sunna Dís Másdóttir og Þóra Hjörleifsdóttir. Fleiri skáldkonur koma við sögu í Lestinni í dag, þeirra á meðal skáldið Renée Vivien, og Karl Ólafur Hallbjörnsson ræðir í þættinum í dag við heimspekinginn Finn Ulf Dellsén, dósent við Háskóla Íslands, sem hlaut hin virtu norrænu Nils Klim fræðaverðlaun á dögunum. Verðlaunin hlýtur Finnur fyrir rannsóknir sínar á þekkingarfræði og vísindaheimspeki, en hann er fyrstur Íslendinga til að hljóta verðlaunin sem eru veitt árlega norrænum fræðimanni yngri en 35 ára. Og Marta Sigríður Pétursdóttir fjallar í dag um tvær kvikmyndir, Capernaum eftir líbanska kvikmyndaleikstjórann Nadine Labaki sem fjallar um 12 ára dreng sem lögsækir foreldra sína fyrir vanrækslu. Myndin hefur slegið í gegn á kvikmyndahátíðum út um allan heim, en aðalhlutverk myndarinnar er í höndum hins unga leikara, Zain Al Rafeea, sem var sjálfur flóttamaður frá Sýrlandi í Líbanon. Marta fjallar einnig um kvikmyndina Taka 5 sem er ný íslensk gamanmynd eftir Magnús Jónsson.
    55 min
  • 7. boðorðið, Dick Dale, vofufræði, Stendhal-heilkenni
    Þú skalt ekki drýgja hór. Svo segir 7. boðorðið en hvað þýðir það? Í predikun sinni á sunnudag ræddi séra Irma Sjöfn Óskarsdóttir hvernig þetta boðorð hefur verið misnotað í gegnum aldirnar, til að kúga konur og gera kynlíf að tabú. Ákveðið nýjabrum er yfir slíkum lestri á Biblíunni, í það minnsta fyrir þau okkar sem sjaldan sjást á kirkjubekk, en hann rímar vel við tíðarandann. Í Lestinni í dag verður rætt um Biblíuna á breyttum tímum og mikilvægi nýrra sjónarhorna þegar kemur að nýliðun í kirkjunni í tengslum við fermingar. Bandaríski gítarleikarinn Dick Dale andaðist á laugardag, áttatíuogeins árs að aldri. Dale var löngum kallaður konungur brimbrettarokksins, og hafði mikil áhrif sem slíkur. Ferill hans spannaði sextíu ár og gítarleikur hans hafði áhrif á fjölmarga gítarleikara í hinum ýmsu greinum tónlistarinnar. Gestur Lestarinnar verður listamaðurinn Curver Thoroddsen sem þekkir vel til Dicks Dale og brimbrettarokksins. Og í pistli sínum í dag fjallar Tómas Ævar Ólafsson um ferð sína á afar sérstakan pítsustað sem staðsettur er í fjallaþorpinu Caiazzo á Ítalíu og er af mörgum talinn vera besti pítsustaður í heimi.
    55 min