Người Thành Công

Elon Musk đang kéo Tesla xuống vực? Vào ngày 18 tháng 12 năm 2024, cổ phiếu của Tesla đạt đỉnh lịch sử – 488.54 đô la mỗi cổ phiếu, đưa giá trị vốn hóa thị trường của công ty lên tới 1.57 nghìn tỷ đô. Đó là thời kỳ rực rỡ nhất trong lịch sử Tesla, khi thương hiệu này dường như đang đứng trên đỉnh cao thế giới.Thế nhưng chỉ chưa đầy ba tháng sau, vào ngày 11 tháng 3 năm 2025, cổ phiếu Tesla tụt dốc không phanh, rơi xuống mức 217 đô – kéo theo vốn hóa giảm còn 697 tỷ đô. Nghĩa là trong vỏn vẹn 83 ngày, Tesla đã mất đi 873 tỷ đô giá trị thị trường – một trong những cú lao dốc khủng khiếp nhất mà công ty từng chứng kiến.Không chỉ thị trường chứng khoán phản ứng tiêu cực, mà các chỉ số kinh doanh cốt lõi của Tesla cũng đang rơi tự do. Doanh số tại châu Âu lao dốc mạnh – trung bình giảm 45%, riêng tại Đức sụt đến 76%. Một con số gây choáng váng đối với một thương hiệu từng thống trị ngành xe điện.Tình hình ngày càng tồi tệ, và mọi sự chú ý đều đổ dồn vào một cái tên – Elon Musk. Trong khi tài sản cá nhân của ông đã bốc hơi 130 tỷ đô chỉ trong thời gian ngắn, nhiều người cho rằng chính Musk là nguyên nhân chính khiến đế chế mà ông tạo dựng nên đang chao đảo.

Đế chế tỷ đô đằng sau chiếc máy tính cầm tayVào thời điểm hiện tại, cái tên Texas Instruments – hay TI – thường gắn liền với những chiếc máy tính bỏ túi quen thuộc trong các lớp học trên khắp nước Mỹ. Dòng máy TI-84 đã trở thành công cụ học tập phổ biến trong giới học sinh và sinh viên, khiến nhiều người lầm tưởng TI chỉ đơn thuần là một công ty sản xuất máy tính. Thế nhưng, đằng sau hình ảnh giản đơn đó là một gã khổng lồ công nghệ thực thụ, một doanh nghiệp đang đứng thứ 56 trong bảng xếp hạng S&P 500, gần như nằm trong top 10% những công ty giá trị nhất nước Mỹ. Câu chuyện về thành công của Texas Instruments không khởi đầu từ lớp học, mà từ một cuộc cách mạng âm thầm trong lòng ngành công nghiệp điện tử – một câu chuyện ít người biết đến nhưng đã làm thay đổi thế giới.

WinRAR kiếm tiền như thế nào? Trong suốt nhiều năm, một thông báo quen thuộc vẫn xuất hiện mỗi khi người dùng mở phần mềm nén dữ liệu WinRAR: “Xin lưu ý, WinRAR không phải là phần mềm miễn phí. Sau 40 ngày dùng thử, bạn cần mua bản quyền hoặc gỡ bỏ phần mềm khỏi máy tính.” Câu từ có vẻ nghiêm trọng, nhưng trải nghiệm thực tế thì hoàn toàn ngược lại. Khi thời gian dùng thử kết thúc, không có bất kỳ chức năng nào bị khóa. WinRAR vẫn hoạt động đầy đủ như thường lệ. Không cần mua bản quyền, không bị hạn chế tính năng, không có quảng cáo phiền phức, và cũng không có bất kỳ mánh khóe thu thập dữ liệu người dùng nào.Thực tế là, hầu hết mọi người đều biết điều này. Họ tiếp tục sử dụng phần mềm như thể mình đã mua bản quyền – mà không phải bỏ ra đồng nào. Điều tưởng chừng là một “lỗi” này hóa ra lại là một chiến lược được đội ngũ phát triển của WinRAR chủ đích triển khai. Không những không cấm người dùng tiếp tục sử dụng miễn phí, WinRAR còn chấp nhận hiện tượng này một cách thầm lặng, như thể đó là một phần của thiết kế ban đầu.Không có quảng cáo chen ngang. Không thu thập dữ liệu để bán cho bên thứ ba. Không hề có cơ chế cưỡng chế nào để buộc người dùng phải trả tiền. Câu hỏi được đặt ra là: ai mới thực sự là người trả tiền cho phần mềm này? Và bằng cách nào một công ty phần mềm lại tồn tại được trong khi phần lớn người dùng không trả tiền cho sản phẩm của họ? Để hiểu được điều đó, chúng ta cần phải nhìn lại hành trình bắt đầu của WinRAR.

Hành trình “lột xác” của Mark ZuckerbergMark Zuckerberg – cái tên từng gắn liền với hình ảnh một chàng mọt sách kín tiếng trong chiếc áo hoodie xám – giờ đây đã xuất hiện với một hình tượng hoàn toàn khác. Không còn là một CEO rụt rè, Zuckerberg hiện lên như một võ sĩ MMA thực thụ với phong cách thời trang hiện đại và vóc dáng mạnh mẽ, rắn rỏi. Nhưng sự thay đổi này không chỉ dừng lại ở bề ngoài. Nó là tín hiệu cho thấy một giai đoạn chuyển mình sâu sắc hơn – một nỗ lực định hình lại hình ảnh cá nhân nhằm cứu vãn danh tiếng đã bị tổn hại nặng nề suốt nhiều năm qua.Với vị thế là người kiểm soát tuyệt đối Meta – công ty mẹ của Facebook, Instagram và WhatsApp – Zuckerberg không thể bị lật đổ khỏi chiếc ghế quyền lực nếu không có sự đồng thuận từ chính anh. Hội đồng quản trị của Meta đã được thiết lập để bảo vệ vị trí của anh một cách tuyệt đối. Chính vì vậy, bất kỳ thay đổi nào về hình ảnh cá nhân của Zuckerberg đều mang ý nghĩa chiến lược. Đó không chỉ là một sự làm mới bản thân mà còn là cách để định hướng lại cách công chúng nhìn nhận về Meta – một công ty từng bị chôn vùi trong những tai tiếng về quyền riêng tư, tin giả và thao túng chính trị.Những phản ứng ban đầu từ công chúng cho thấy dấu hiệu tích cực. Tạp chí GQ không ngần ngại ca ngợi cuộc lột xác của Zuckerberg là một “trường hợp cần được nghiên cứu”. Nhưng thay đổi không chỉ đến từ vẻ ngoài. Một số ý kiến cho rằng quan điểm chính trị của anh cũng đang dịch chuyển, như một phần trong chiến lược làm dịu hình ảnh vốn bị xem là lạnh lùng, xa cách. Những thay đổi này, dù thật hay chỉ mang tính hình thức, đều đang góp phần tái thiết hình ảnh một con người – và một đế chế – từng bị đặt dưới lăng kính chỉ trích toàn cầu.

Ý đồ thực sự của ông TrumpTại sao ông Donald Trump lại áp thuế lên cả những đồng minh thân cận nhất của mình? Tại sao ông không lo lắng khi thị trường chứng khoán tụt dốc? Và liệu tất cả những hỗn loạn kinh tế mà chúng ta đang chứng kiến — từ căng thẳng thương mại cho đến làn sóng rút chuỗi cung ứng — có thực sự nằm trong một kế hoạch được tính toán kỹ lưỡng? Nhiều người cho rằng những gì Trump làm là bốc đồng, đầy cảm tính. Nhưng nếu tất cả chỉ là bề nổi của một chiến lược đang âm thầm định hình lại cả trật tự kinh tế toàn cầu? Một trật tự mà Mỹ không chỉ quay lại vai trò trung tâm, mà còn viết lại luật chơi theo cách chưa từng có. Trong video này, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào câu hỏi tưởng như điên rồ, nhưng lại cực kỳ nghiêm túc: Liệu thuế quan của Trump... có thực sự có lý?

Tại sao Mỹ áp thuế mạnh lên Việt Nam? Vào năm 2018, khi Tổng thống Donald Trump phát động cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, thế giới đã chứng kiến một trong những bước ngoặt kinh tế lớn nhất của thế kỷ 21. Đó không chỉ là sự đối đầu giữa hai siêu cường – Hoa Kỳ và Trung Quốc – mà còn là một làn sóng biến động lan rộng, tạo nên cơ hội cũng như thách thức cho nhiều nền kinh tế đang phát triển. Trong bức tranh hỗn loạn ấy, một quốc gia nhỏ bé ở Đông Nam Á đã âm thầm tận dụng thời cơ để bứt phá: đó chính là Việt Nam.Chỉ trong một thập kỷ sau khi chiến tranh thương mại bắt đầu, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những nền kinh tế tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới tính đến năm 2024. Thu nhập bình quân đầu người tại Việt Nam gần như đã tăng gấp đôi, và đằng sau sự chuyển mình ấy là một câu chuyện đầy kịch tính, mở đầu bằng chính sách áp thuế của Nhà Trắng.Dưới thời Tổng thống Trump, Hoa Kỳ nhắm mục tiêu giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng Trung Quốc và phục hồi ngành sản xuất nội địa bằng cách đánh thuế nặng lên hàng hóa Trung Quốc. Song hiệu ứng phụ của chiến lược này lại mở ra một con đường hoàn toàn mới cho Việt Nam. Với mức thuế suất cao lên tới 25% đối với hàng hóa từ Trung Quốc, từ linh kiện điện tử cho đến may mặc, các công ty quốc tế buộc phải tìm kiếm địa điểm thay thế để duy trì lợi nhuận. Việt Nam, với chi phí lao động rẻ, vị trí địa lý thuận lợi và môi trường đầu tư cải thiện, nhanh chóng trở thành điểm đến lý tưởng.Từ năm 2018 đến 2024, xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã tăng đáng kể, từ khoảng 47 tỷ USD lên khoảng 120 tỷ USD. Một phần tư nền kinh tế Việt Nam hiện được thúc đẩy bởi hàng hóa xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Các nhà máy, khu công nghiệp mọc lên liên tục trên khắp đất nước. Đường phố tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM hay Đà Nẵng trở nên hiện đại, sôi động, mang lại hình ảnh không khác mấy so với các đô thị phát triển tại Trung Quốc. Sự thịnh vượng được phân bổ rộng khắp, chất lượng cuộc sống và trình độ giáo dục của người dân ngày một nâng cao.Thế nhưng, sự tăng trưởng quá nhanh và quá phụ thuộc vào một thị trường duy nhất cũng kéo theo những hiểm họa tiềm ẩn. Cú hích kinh tế lớn từ Mỹ tuy mang lại lợi ích rõ rệt, nhưng đồng thời khiến nền kinh tế Việt Nam trở nên dễ tổn thương hơn bao giờ hết. Một dòng tweet từ Nhà Trắng, một thay đổi nhỏ trong chính sách thương mại của Mỹ, có thể xóa sổ toàn bộ những gì Việt Nam gây dựng trong cả thập kỷ. Từ một cơ hội vàng, mối quan hệ kinh tế với Hoa Kỳ cũng trở thành con dao hai lưỡi.

Chuyện gì đang xảy ra với Tesla?Vào ngày 20 tháng 3 năm 2025, Elon Musk bất ngờ tổ chức một cuộc họp toàn công ty Tesla. Không báo trước, không rầm rộ, cuộc họp diễn ra trong bối cảnh đầy u ám và áp lực đè nặng lên một trong những công ty từng được xem là biểu tượng của tương lai công nghệ. Đứng trước hàng nghìn nhân viên, Musk cố gắng trấn an: Tesla vẫn còn đó một tương lai xán lạn. Nhưng ngay cả sự lạc quan đó cũng không thể che giấu được những cơn sóng ngầm đang khuấy đảo toàn bộ hệ sinh thái Tesla.Giá cổ phiếu của công ty đang lao dốc, doanh số bán hàng giảm mạnh, và các showroom liên tục bị người biểu tình bao vây. Sự phẫn nộ của công chúng dâng cao không chỉ vì hiệu suất kinh doanh mà còn vì chính những quyết định và phát ngôn của người đứng đầu. Những chủ xe Tesla từng tự hào với sự lựa chọn của mình giờ đây bán tháo xe với mức lỗ lớn, vừa bức xúc vì chính sách giá cả, vừa tức giận trước sự ủng hộ công khai của Musk dành cho tổng thống Donald Trump. Xe Tesla – biểu tượng một thời – giờ đây bị phá hoại, bị đốt, bị phá trạm sạc ở nhiều nơi trên nước Mỹ. Không khí căng thẳng đến mức Tổng thống Trump đã xuất hiện trước Nhà Trắng như thể để bảo vệ công ty, biến sự ủng hộ thành một lời kêu gọi trực tiếp giữa lúc khủng hoảng.Chính quyền liên bang cũng bắt đầu lên tiếng. Bộ Tư pháp dọa sẽ truy tố những người phá hoại tài sản Tesla với cáo buộc khủng bố trong nước, làm gia tăng thêm tính chất nghiêm trọng của tình hình. Trong khi đó, các nhà đầu tư, giới phân tích, và cả người tiêu dùng đều bắt đầu đặt ra một câu hỏi nghiêm túc: liệu Tesla có đang đi đến hồi kết?

Thuế quan của ông Trump có đang cứu ngành ô tô Mỹ?Khi chính sách thuế ô tô của Tổng thống Donald Trump chính thức có hiệu lực, nó đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong định hướng kinh tế của Hoa Kỳ: áp thuế 25% lên tất cả các loại xe không được sản xuất tại Mỹ. Thuế quan này cũng sẽ được áp dụng đối với một số bộ phận ô tô quan trọng. Trên lý thuyết, những chiếc xe mang nhãn “Made in USA” sẽ được miễn thuế, nhưng thực tế lại phức tạp hơn rất nhiều. Ngay cả một trong những biểu tượng công nghiệp Mỹ như chiếc Ford F-150 cũng không thể hoàn toàn thoát khỏi tác động của chính sách này, bởi bản thân nó được lắp ráp từ hàng ngàn bộ phận đến từ hơn 24 quốc gia khác nhau.Điều đó làm sáng tỏ một nghịch lý: trong thế giới công nghiệp hiện đại, không có chiếc xe nào thực sự “thuần Mỹ”. Những bộ phận thiết yếu như máy phát điện được sản xuất tại Mexico, trục bán phần từ Canada – bộ phận quan trọng trong việc truyền mô-men xoắn từ hệ thống truyền động đến bánh xe – và thậm chí cả lốp xe cũng thường đến từ Hàn Quốc. Trong một số trường hợp, bánh xe được nhập từ Mexico, góp phần tạo nên một chiếc xe mang thương hiệu Mỹ nhưng lại là sản phẩm của cả một chuỗi cung ứng toàn cầu.Tham vọng của Tổng thống Trump là làm cho các bộ phận này được sản xuất ngay trong lòng nước Mỹ. Nhưng để hiện thực hóa điều đó, cần một sự tái cơ cấu sản xuất với quy mô chưa từng có. Giới chuyên gia ví von rằng việc chuyển đổi chuỗi cung ứng này chẳng khác gì cố gắng di dời cả bang Maine sang Wyoming – lý thuyết thì có thể, nhưng thực tế lại là một thử thách gần như bất khả thi.

Caterpillar - Ông trùm máy móc hạng nặng thống trị thế giớiTrong nền kinh tế Mỹ hiện nay, danh sách Fortune 500 bị thống trị bởi những công ty công nghệ, nơi mà một lần tạo ra sản phẩm có thể phục vụ hàng triệu người nhờ khả năng mở rộng quy mô thần tốc. Từ các nền tảng SaaS phục vụ doanh nghiệp đến những trang web phổ biến với người tiêu dùng, hay các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng công nghệ, tất cả đều tận dụng được lợi thế của một mô hình kinh doanh hiệu quả, dễ nhân rộng. Nhưng giữa kỷ nguyên số này, nổi bật lên một cái tên mang một mô hình hoàn toàn khác biệt – Caterpillar.Không phải là một ông lớn công nghệ, Caterpillar là biểu tượng của ngành công nghiệp nặng, chuyên cung cấp các loại máy móc phục vụ cho những công việc mang tính chân tay nặng nhọc nhất. Từ vận tải, khai thác gỗ, đến kho bãi và nông nghiệp – bất cứ nơi nào có công trình, có đất đá cần di chuyển, có cây cối cần đốn hạ, ở đó có thể có mặt những cỗ máy màu vàng quen thuộc mang biểu tượng “CAT”. Có thể nhiều người từng lướt qua logo này trên một chiếc xe xúc lật hay xe ủi đất mà không biết rằng, đằng sau đó là một trong những công ty hùng mạnh và thống trị nhất trong ngành công nghiệp toàn cầu.

AI và Thế chiến 3Thế giới đang thay đổi, và chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mà ranh giới giữa quyền lực con người và quyền lực nhân tạo ngày càng mờ nhạt. Câu hỏi không còn là liệu AI có thể vượt qua con người, mà là khi nào – và chúng ta sẽ làm gì khi điều đó xảy ra.Một cuộc đua công nghệ đang âm thầm diễn ra giữa các quốc gia và tập đoàn lớn trên thế giới. Đó không chỉ là cuộc chạy đua để giành vị trí dẫn đầu trong nền kinh tế toàn cầu, mà còn là một cuộc cách mạng về quyền lực, được thúc đẩy bởi lời hứa về phần thưởng trị giá hàng chục nghìn tỷ đô la – một phần đáng kể trong tổng sản lượng kinh tế toàn cầu. Ẩn sau lớp vỏ bọc của những mục tiêu phát triển và sáng tạo, một mối nguy cơ sâu xa hơn đang dần lộ diện: nguy cơ tuyệt chủng loài người bởi chính những trí tuệ nhân tạo mà chúng ta đang nuôi dưỡng.Các công ty công nghệ lớn hiện đang nghiêm túc xem xét khả năng Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát (AGI) – một dạng trí tuệ có thể sánh ngang và thậm chí vượt qua con người – sẽ thay thế hoàn toàn lực lượng lao động truyền thống. Điều này không còn là một giả thuyết xa vời. Khi phần thưởng cho người chiến thắng là quyền kiểm soát sức mạnh vô tiền khoáng hậu, cả các quốc gia lẫn doanh nghiệp đều không thể ngồi yên. Họ bị cuốn vào vòng xoáy này bởi niềm tin rằng trí tuệ đồng nghĩa với quyền lực, và rằng họ là những người xứng đáng nhất để kiểm soát sức mạnh ấy. Nhưng họ dường như đang quên mất một điều: siêu trí tuệ, một khi được tạo ra, về bản chất là không thể kiểm soát.OpenAI – một trong những đơn vị đi đầu trong phát triển AI – đang dần lấn sân sang lĩnh vực an ninh quốc gia. Việc OpenAI hợp tác với Anduril Industries để tích hợp các mô hình AI vào hệ thống phòng thủ và nền tảng phần mềm Lattice cho thấy sự giao thoa giữa công nghệ và quân sự đang ngày càng rõ rệt. Chính điều này khiến rủi ro trở nên gần như không thể tránh khỏi nếu không có một sự gián đoạn đủ mạnh để dừng lại mọi thứ. Những rủi ro ấy không chỉ nằm ở việc tự động hóa hàng loạt công việc mà còn mở ra khả năng triển khai hàng loạt các tác nhân AI – những thực thể phần mềm có khả năng hành động độc lập trong thế giới số.Mối đe dọa không chỉ đến từ việc mất việc làm quy mô lớn, mà còn từ nguy cơ mất kiểm soát hoàn toàn. Khi AI tự cải thiện chính mình, với tốc độ và sự tinh vi vượt xa con người, con người có thể sẽ không còn khả năng can thiệp hay tắt nó đi. Đây không còn là viễn tưởng khoa học. Những bằng chứng mới nhất cho thấy thời điểm xuất hiện AGI – trí tuệ nhân tạo có năng lực ngang bằng con người – có thể chỉ còn cách chúng ta từ hai đến sáu năm nữa. Và khi AI có thể tự nghiên cứu và phát triển AI mới, tốc độ tiến hóa của nó sẽ tăng lên theo cấp số nhân.