NIVOZ Podcast

Kunst = taal en rekenen. Dat was het werk waarmee Wolf Brinkman eerder al het onderwijs een beetje op zijn kop zette. Je hoort over zijn pedagogische drijfveren en over zijn ‘dwarse’ denken. ‘Dwars, hoezo dwars? Mijn uitgangspunt is altijd de dialoog.’

Kunst = taal en rekenen. Dat was het werk waarmee Wolf Brinkman eerder al het onderwijs een beetje op zijn kop zette. Jelle Ris en Rob van der Poel willen in deze NIVOZ-podcast meer weten. We horen over Wolfs pedagogische drijfveren, werken met zijn Cultuurbouwstenen en ontdekken waar dat ‘dwarse’ denken en zijn didactische filering van de wereld en het onderwijs zijn oorsprong vindt. ‘Dwars, hoezo dwars? Mijn uitgangspunt is altijd de dialoog.’

In 2015 stond Wolf Brinkman – beeldend kunstenaar en altijd al werkzaam op het grensvlak van kunst, cultuur en onderwijs - al eens met een krachtig betoog op de Rotterdamse versie van TEDx. Hij hield een pleidooi voor de verbeelding en voor de natuurlijke drang tot onderzoeken en verwonderen. ‘Twijfelen is toch het mooiste wat er is,’ zegt hij in deze podcast, ‘en volgens mij ook een voorwaarde om ook met elkaar in gesprek te gaan. Als je niet in staat ben of bereid bent om te gaan leren, ben je ook niet bereid om naar iemand anders te luisteren. Nou ja, ik wil niet politiek worden, maar dat is wat je nu ziet. Niemand luistert meer, iedereen roept ja. En hoe minder je het gevoel hebt gehoord te worden, hoe harder je gaat roepen. Dat is een eeuwenoude wet.’

In deze NIVOZ-podcast maak je kennis met Wolf, maar is alles tegelijk een beetje anders. Jelle Ris en ik zijn uitgenodigd in het Rotterdamse Wereldmuseum, dat eigenlijk op deze maandagmiddag gesloten is, maar die juist daarom mogelijk ook weer nieuwe werelden oproept. We belanden in eerste instantie op de rug, liggend op de vloer van de derde verdieping.

Het typeert Wolf, met wie Jelle als docent in de deeltijdopleiding bij de Willem de Kooning Academie in september voor het eerst kennismaakte. ‘Wolf verzorgt er elk jaar gastlessen. En zo’n les, dat is echt een feest. Alle studenten zijn daarna ook een beetje verliefd op Meester Wolf, die zo enthousiast is en gewoon ook een beetje alle harten opent.’

Maar er zijn meer redenen vandaag om geboeid te raken, zo ervaar ik. Wolf Brinkman heeft de afgelopen vijftien jaar cultuurbouwstenen ontwikkeld en meer dan 600 lessen. Het lijkt een nieuwe taal voor kinderen om de wereld op een manier te ontdekken zoals de volwassenen hem doorgaans niet (re)presenteren.  De acht bouwstenen zijn: tijd en ruimte, emotie, meten, ordenen, zijn, symmetrie, niets, patroon. ‘Dus,’ zo verduidelijkt Jelle, ‘normaal leren we rekenen en taal en dat moeten we goed kunnen en daarmee drukken we ons dan uit. Maar deze cultuurbouwstenen geven veel meer dan dat. Ze roepen op tot onderzoek, tot nieuwsgierigheid. En dus is het echt een hele mooie manier om, op een niet-conventionele manier, de wereld te lijf te gaan. Het is gereedschap om de wereld op een andere manier te ordenen, zodat je die ook zelf kan bouwen en vormgeven.’

Kunst = taal en rekenen – het project met Museum Boijmans Van Beuningen tussen 2012 en 2017 - vormde op zijn beurt al eens een inspiratiebron voor leerkrachten die anders met de vakken taal en rekenen wilden omgaan. Werken uit de museumcollectie vormen startpunt voor een uitvoerige onderzoek naar de kunstwerken, hun fysieke eigenschappen, maar ook de verhalen en de werelden die er achter schuilgaan. Het programma was een intensieve samenwerking ook openbare basisschool De Taaltuin in Schiedam en de Fridtjof Nansenschool in Ommoord.

In het Wereldmuseum laat Wolf ons de eerste ervaringen opdoen en werken met het Moreel compassie, een draaischijf waarmee we de wereld langs een andere meetlat naar een nieuwe werkelijkheid en verrassende gezichtspunten kan leiden. ‘Laat ik het zo zeggen, mijn uitgangspunt is altijd de dialoog geweest, altijd met elkaar in gesprek gaan. Hier in het Wereldmuseum zeggen we dat je de verschillen pas waardeert als je vanuit de overeenkomsten kijkt. En die kinderen denken dan ook: dat heeft helemaal niks met mij te maken. Maar dan gaan we met ze in gesprek. En dan blijkt dit alles met jou te maken te hebben. Universeel. En dat is toch een interessant gegeven?’

In deze podcast maak je kennis met jeugdwerkplaats STRONK. ‘Maar dan spreek je allereerst over een mensbeeld,’ zeggen Jorus Rompa en Mark Jonkers. ‘Het is een manier van kijken naar en werken met mensen en het zien van potentie in groei en ontwikkeling.’

In dit gesprek gaan Igor Verettas en Jan Jaap Hubeek (namens ' Leve het onderwijs') op bezoek bij Marten Elkerbout. Marten is onderwijsbestuur bij Stichting Spaarnesant in de regio Haarlem.

Marten heeft een brede ervaring in én een sterke visie over ons onderwijs. Zo heeft Marten een duidelijke visie op betekenisvol toetsen waarbij hij een alternatief biedt om leerlingen (te) vroeg te selecteren. Ook heeft Marten een slimme onderwijskundige oplossing voor kansengelijkheid binnen het huidige stelsel. Marten stelt voor om elk bestuur verantwoordelijk te maken voor de volle breedte van ons stelsel, zodat je geen samenwerkingsverbanden meer nodig hebt, maar met elkaar (binnen een stichting) verantwoordelijk bent voor alle leerlingen binnen je stichting.

Marten gaat de complexiteit en starheid van ons onderwijs te lijf vanuit het manifest van de beweging Leve het Onderwijs!. Laat je meenemen door deze bevlogen bestuurder!

https://levehetonderwijs.nl/

Hoe werken schoolbesturen aan onderwijskwaliteit en bestuurlijke professionaliteit?

De aflevering gaat over de kwaliteitsagenda die opgesteld is vanuit de PO-raad om deze vraag te beantwoorden. In deze aflevering zijn Arjan van Hell, Paul Oomens en Peter van Lieshout te gast.

Arjan is bestuurder bij Educatis, een scholengroep van 10 scholen op reformatorische grondslag in Midden-Nederland. Paul is bestuurder in het mbo (Hout- en Meubileringscollege Amsterdam en Rotterdam). Peter is oa. hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, maar ook toezichthouder.

De maatschappelijke opgave van schoolorganisaties in het primair onderwijs is groot. Dit vraagt om een professionele kwaliteitscultuur, bestuurlijke slagkracht én om leiderschap. Tegelijkertijd brengt de ruimte die schoolorganisaties nodig hebben om lokaal keuzes te kunnen maken veel verantwoordelijkheid met zich mee. De maatschappij mag dan ook verwachten dat bestuurders werken aan kwaliteit, transparantie en professionaliteit. De concept Kwaliteitsagenda heeft als doel onze inzet hierop te intensiveren en ons te committeren aan gedeelde normen.

Negen schoolbestuurders uit het primair onderwijs hebben samen met een externe adviseur een Kwaliteitsagenda opgesteld. Met deze agenda werken schoolbesturen zichtbaar aan kwaliteit en hun bestuurlijke professionaliteit. Op de Algemene Ledenvergadering van 16 november a.s. stemmen de leden van de PO-Raad over de Kwaliteitsagenda. Wat is de aanleiding voor een Kwaliteitsagenda en voor welk probleem is het een oplossing? Welke parallellen zien we in andere sectoren en wat kunnen we leren van de ervaringen uit het mbo?

In deze podcast brengen we drie perspectieven bij elkaar. Wil je meer lezen over de Kwaliteitsagenda? Ga dan naar www.poraad.nl/kwaliteitsagenda

Thijmen Sprakel is ruim 14 jaar docent, maar vooral bekend van zijn interviews met onderwijskundigen en grote pedagogen uit binnen- en buitenland. Via de website Edukitchen en het gelijknamige videokanaal publiceert hij over die ontmoetingen.

Leraren in opleiding (LIO’s) laten zich bevragen. Op hun ontwikkeling, hun onderwijsvisie en hun beginnende lespraktijk tijdens een intensieve tweedaagse. ‘Wat er nu eigenlijk gebeurt, is dat we gewoon weer helemaal teruggaan naar je eigen zelf.'

Sietske Dijkstra zoekt Michiel de Ronde op in het poldergebied van Midden-Delfland om te spreken over het thema ‘thuis zijn’. NIVOZ-podcastmaker Rob van der Poel schuift aan in het onderzoekende en ontmoetende gesprek. Wat betekent dit voor onderwijs?

In de expositie 'Kin

De expositie die vanaf 2 okober 2023 te zien en te beluisteren is in het Rottedamse Dokhuis, is een samenwerking tussen fotograaf Iris van 't Riet en stichting NIVOZ. Waar Iris de Rotterdamse jongeren op beeld vastlegde, ging redacteur Marco Martens met hen in gesprek.

‘Ik heb op school een aantal keren moeten wennen. In groep zes was ik net verhuisd en kwam ik terecht op De Mare. Daar zaten drie groepen bij elkaar. Op de middelbare school kwam het leren voor de toetsen, want een toets moet je voorbereiden, alleen ik wist niet hoe, dus dat lukte elke keer niet echt goed. Ik zit nu in vijf havo, mijn laatste jaar. Daarna eindelijk naar het hbo. Ik verwacht meer zelfstandigheid, dus dat er niet echt veel op je wordt gelet, dat er gewoon een opdracht wordt gegeven. Ze gaan daar niet achter je aan.’

‘Ik wil informatica doen. Software developer, de eerste stap is leren coderen, in meerdere talen. Ik houd ervan om veel te doen met de computer. In twee mavo zat ik al te denken wat ik wilde worden, eerst kwam op wiskunde docent, later veranderde dat in elektricien en toen werd het dit.  Ik heb een beeld. Dat ik bijvoorbeeld een eigen bedrijf heb opgebouwd en ik dan gewoon thuis kan werken. Als je klaar bent, heb je nog heel veel tijd over, zeker als je goed bent en je doet je werk op tijd. Wat ik daarmee zou doen? Met familie of met vrienden uitgaan, series kijken, gewoon doen waar ik zin in heb. Ik houd van gamen, maar ook van naar buiten gaan, sporten en voetbal spelen met vrienden enzo.’

In deze serie, een samenwerking met fotograaf Iris van 't Riet, geven acht Rotterdamse jongeren hun visie op onderwijs. In deze aflevering het verhaal van Iliass.