OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich

30 lat w temu w Rumunii miała miejsce rewolucja, która doprowadziła do obalenia Nicolae Ceaușescu. W wyniku tych wydarzeń zginęło ponad 1 000 osób, w tym sam dyktator. Pomimo tego do dnia dzisiejszego Rumunią współrządzą w dużej mierze osoby powiązane z reżimem komunistycznym, a za krwawą rewolucję nikt nie poniósł odpowiedzialności. Dodatkowo w rumuńskim społeczeństwie były dyktator cieszy się rekordową popularnością. W #PodcastOSW z Kamilem Całusem wracamy do wydarzeń z 1989 roku.

00:52 - sytuacja w Rumunii w grudniu 1989 roku03:15 - sprawa pastora László Tőkésa 05:50 - sytuacja opozycji rumuńskiej i pozycja policji politycznej07:03 - powstanie w Timisoarze08:50 - wiec i rewolucja w Bukareszcie 10:40 - przejęcie władzy i egzekucja Nicolae Ceaușescu14:10 - kto przejął władze po rewolucji? 15:00 - odpowiedzialność za ofiary rewolucji17:30 - system polityczny w Rumunii, powiązania elit z reżimem komunistycznym i brak rozliczenia policji politycznej20:40 - obecna popularność Nicolae Ceaușescu25:50 - nastroje odnośnie Unii Europejskiej w Rumunii27:00 - obecnie rządząca prawica

Z Mariuszem Marszewskim ruszamy w podróż po Azji Centralnej. Rozmawiamy o genezie państw regionu, obyczajach, roli rodziny i religii w tych społeczeństwach.

1:02 - powstanie, historia państw regionu i tożsamości narodowe06:50 - budowanie narodów w Azji Centralnej08:10 - dawne osadnictwo na ziemiach Azji Centralnej13:30 - porządek świata i rola hierarchi w Azji Centralnej18:35 - rola rodziny i relacji wewnątrz rodziny 27:50 - podział ról w społeczeństwie31:35 - pozycja kobiet 36:05 - rola islam w Azji Centralnej

W grudniu 2019 roku minie 20 lat od podpisania Umowy o utworzeniu Państwa Związkowego pomiędzy Białorusią a Rosją. W związku z tą rocznicą Rosjanie naciskają, aby zwiększyć poziom integracji obu państw.

Czy Rosja wchłonie Białoruś? Co białoruskie społeczeństwo sądzi o planach integracji z Rosją? Jak wyglądają relacje Łukaszenka-Putin? Na te pytania w podcast Ośrodka Studiów Wschodnich odpowiada Kamil Kłysiński, analityk OSW.

0:30 - po co Rosja Białorusi i po co Białoruś Rosji?03:32 - relacja białorusko-rosyjskie w pierwszych latach po rozpadzie ZSRR06:07 - dojście Łukaszenki do władzy, ideologizacja i formalizacja współpracy 08:54 - ambicje Łukaszenki do przejęcia władzy w Rosji 10:10 - osobiste relacje Putina i Łukaszenki12:08 - kryzys w 2002 roku 15:03 - licytacja między Rosją a Zachodem w 2010 roku16:37 - wpływ konfliktu rosyjsko-ukraińskiego na relacje białorusko-rosyjskich 19:43 - ultimatum Rosji wobec Białorusi i powrót do idei państwa związkowego 26:23 - społeczeństwo białoruskie wobec integracji 30:12 - skąd bierze się pobłażliwość Rosji wobec Białorusi 32:23 - czy możliwa jest aneksja Białorusi przez Rosję

źródło zdjęcia z miniatury: kremlin.ru

W ostatnim odcinku z serii podcastów o rosyjskich służbach specjalnych Piotr Żochowski opowiada o wywiadzie wojskowym Rosji - GRU. 

ostatnim odcinku z serii podcastów o rosyjskich służbach specjalnych mówimy o wywiadzie wojskowym Rosji - GRU.

1:05 - powstanie i historia rosyjskiego wywiadu wojskowego 5:30 - współczesne zadania GRU10:26 - ile jest spenazów? jak się do nich dostać? kto decyduje o ich wykorzystaniu?15:10 - pozycja szefa GRU19:30 - relacje wywiadu wojskowego z wywiadem cywilnym 23:00 - udział w GRU w spektakularnych operacjach rosyjskich służb 24:08 - biurokracja służb i definicja nielegała 31:26 - rezerwa w GRU 32:55 - szkolenie, proces naboru w GRU36:20 - przyszłość GRU 38:15 - podział ról w rosyjskich służbach

źródło obrazka z miniatury: kremlin.ru

Abchazja jest nazywana "krajem, którego nie ma". Nieuznawana przez większość państw świata republika na Kaukazie, formalnie - część Gruzji, od lat trwa w zawieszeniu. W rozmowie z Wojciechem Góreckim opowiadamy o historii, polityce i kulturze tego pięknego kraju.

Na skróty:01:00 - specyfika państw i parapaństw na obszarze Kaukazu03:38 - waluta w Abchazji04:40 - abchaska i kaukaska mentalność w kontekście homo sovieticus 07:45 - turystyka w Abchazji 09:15 - Megrelowie 10:20 - historia Abchazji w porównaniu do innych parapaństw 13:00 - podejście Gruzinów do niepodległości Abchazji 17:04 - przełom lat 80'/90', początek wojny, relacje gruzińsko-abchaskie 20:51 - emigracja z Abchazji 21:50 - demokracja i życie polityczne w Abchazji25:00 - turystyka w Abchazji 26:55 - stosunek Rosjan do Abchazów 29:00 - czym chwalą się Abchazowie 34:27 - paszportyzacja38:30 - relacje międzypokoleniowe w Abchazji i przetrwanie narodu abchaskiego 41:19 - religia w Abchazji44:33 - co łączy Abchazów?

Letnie protesty w Moskwie pokazały, że protesty w Rosji zyskują nowy charakter. Oddolne ruchy społeczne zorientowane na kwestie ekologiczne i lokalne to nowe wzywanie dla władz, które nauczyły się marginalizować tradycyjną opozycję polityczną. Jadwiga Rogoża pokazuje mechanizmy, które pomagają wypracowywać nowe formy okazywania niezadowolenia społecznego. Opowiada też o tych cechach rosyjskiego społeczeństwa i instrumentach władzy, które pomagają utrzymać polityczne status quo w Rosji.

 

 

Na skróty:

00:54 – skrajne opinie dotyczące protestów w Federacji Rosyjskiej

02:01 – poprzednia fala protestów z początku XXI wieku

03:58 – przeciwko czemu protestują Rosjanie, protesty ekologiczne, socjalne, dotyczące jakości życia

04:52 – co skłania Rosjan do wychodzenia na ulice, profil nowych protestujących

 05:50 – konsekwencje obecności opozycji w parlamencie Moskwy

 07:14 – ostra reakcja władz jako próba zastraszenia obywateli krytykujących władzę

07:36 – trwały spadek notowań władzy i jego przyczyny – reforma emerytalna

09:22 – rysa na szkle, spadek zaufania do prezydenta Putina

10:22 – poparcie partii władzy w Moskwie, czy opozycja mogłaby przejąć władzę w mieście?

11:06 – jak niezależni posłowie wpływają na system władzy w Rosji, dostęp opozycji do informacji

11:52 – wybory samorządowe do rad dzielnic w Moskwie w 2017 i kampania opozycji

14:50 – zmęczenie władzą w Moskwie

14:29 – protesty ekologiczne w Rosji, wysypiska śmieci

16:03 – roczny protest w Obwodzie Archangielskim

17:02 – system segregacji śmieci i recyclingu w Rosji, reforma śmieciowa

18:37 – korupcja w sektorze usług komunalnych

19:16 – protesty ekologiczne w czasach Związku Radzieckiego i dzisiaj

20:23 – regionalizacja tematów strajków w Rosji – ekologia i lokalna tożsamość

22:18 – jak władza radzi sobie z nowymi oddolnymi formami protestu, protesty bez liderów

23:58 – hierarchiczne państwo w zetknięciu z rozproszonym oddolnym ruchem społecznym

25:08 – charakter aktywności społecznej w Rosji po ograniczeniu roli NGO

26:23 – strategia władzy wobec oddolnych ruchów  społecznych, próba kontroli Internetu

27:03 – reakcje Rosjan na działania władz, krytyka i kpina z władz w sieci

28:46 – podsycanie lęku przed zmianami przez państwową propagandę

29:49 – kultura popularna jako narzędzie utrwalania obrazu silnej Rosji, potęgi budowanej na wyrzeczeniach obywateli

31:16 – dobry car i źli bojarowie, jak władza pokazowo słucha obywateli i rozwiązuje ich problemy

32:58 – bezalternatywność władzy z perspektywy Moskwy i prowincji

32:47 – wykorzystanie wspomnień z lat 90-tych w propagandzie państwowej

36:00 – dlaczego w  Rosji nie protestują najbiedniejsi

37:05 – przyczyny braku wiary w skuteczność protestu, element rodyjskiego bagażu kulturowego

38:59 – jak propaganda rosyjska łączy carską tradycję wiernego poddaństwa z etosem Rewolucji Październikowej

40:43 – język nowych protestów

42:11 – główne hasła opozycji w Moskwie

43:22 – proces zmian w bagażu kulturowym Rosjan

46:13 – perspektywa zmian tradycyjnych, poddańczych, postaw wobec państwa

 

Jadwiga Rogoża - analityczka Zespołu Rosyjskiego, w latach 2015-2018 – radca Ambasady RP w Moskwie, współpracuje z administracją państwową, instytucjami UE, organizacjami pozarządowymi oraz periodykami specjalizującymi się w tematyce rosyjskiej i wschodniej, m.in. Nową Europą Wschodnią.

 

Więcej na temat sytuacji w Rosji:

#podcastOSW „ Socjalne orędzie Putina”

Punkt widzenia OSW autorstwa J. Rogoży „ Ile waży bagaż kulturowy. Aktywizacja społeczna w autorytarnej Rosji”

Michał Bogusz w rozmowie z Hubertem Różykiem odkrywa jak działa i czym żyje Komunistyczna Partia Chin, która niepodzielnie rządzi w Chińskiej Republice Ludowej. Zastanawiamy się nad tym, jaką rolę pełni komunizm dla dzisiejszej KPCh. Szukamy odpowiedzi, czy to tylko szyld, czy może nadal centralny zwornik KPCh.

 

 

 

Na skróty:

01:11 – wpływ Komunistycznej Partii China na Chińską Republikę Ludową

01:54 – charakter KPCh

02:50 – rola partii w ustroju ChRL

03:15 – liczebność partii

03:33 – kto rządzi partią i Chinami? Działacze kadrowi partii

04:06 – organizacja KPCh na tle struktur państwowych

06:29 – nieformalny charakter struktur partii KPCH i kontrola decyzji w Chinach

07:05 – milicja partyjna, wpływ KPCh na armię.

08:44 – historia Komunistycznej Partii Chin

09:55 – powstanie maoizmu, wpływ Mao Zedonga

10:49 – najważniejsze wydarzenia w historii KPCh

13:16 – relacje KPCh z Komunistyczną Partią Związku Radzieckiego

13:47 – Deng Xiaoping i jego wpływ na partię

15:10 – oficjalna historia partii

18:22 – okres przywództwa Jiang Zemina

19:26 – „zmarnowana dekada” Hu Jintao

20:53 - percepcja chińskich polityków na zachodzie

22:07 – przywództwo Xi Jinpinga

23:00 – źródła konserwatywnego zwrotu KPCh na początku XXI wieku 

24:47 – czy w 2019 KPCh jest rzeczywiście komunistyczna, czy to tylko szyld partii władzy? Rozumienie marksizmu w  Chinach.

26:28 - marksizm jako siatka pojęciowa dla KPCh i narzędzie sprawowania rządów

27:19 – jak Chiny i ich rolę na świecie widzą chińscy komuniści

29:35 –  możliwe scenariusze wpływu na sytuację w chinach – ścieżka partyjna i opozycyjna  

30:09 – teoretyczny pluralizm   polityczny – inne partie polityczne w Chinach

31:00 – jak członkowie KPCh widza protesty w Hongkongu?

32:07 – jakie szanse awansu partyjnego dla kobiet

32:36 – jakie narzędzia służą do zarządzania partią? Czerwony telefon

34:36 – wakacje w  Beidaihe – zjazd partyjnych tuzów w nieformalnej atmosferze

36:27 – problemy i wyzwania stojące przed KPCh, historia sukcesu czy historia podnoszenia się po porażkach

38:07 – jakiego kolejnego kryzysu boi się KPCh, widmo kryzysu gospodarczego  

39:21 – napięcia wewnątrz partii, strajki w Chinach

39:37 – jaki profil mają strajki w Chinach

41:18 – strategia walki KPCh z kryzysami wewnątrz kraju

 

Michał Bogusz – starszy specjalista w Programie Chińskim OSW. Absolwent politologii na Uniwersytecie Gdańskim (2001) oraz stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie Ludowym w Pekinie (2005), w roku 2008 obronił doktorat z nauk politycznych. Analizuje politykę wewnętrzną KC KPCh oraz polityką zagraniczną ChRL.

 

 

We wstępie wykorzystaliśmy fragment filmu: China updates national anthem video

W polskiej debacie publicznej często pomijana, zupełnie niesłusznie - polityka w Czechach jest barwna i skomplikowana – o jej meandrach opowiada dr Krzysztof Dębiec. Pokazujemy w jakiej kondycji są najważniejsze czeskie partie polityczne w 2019 roku.

 

 

 

 

Na skróty: 00:32 – lipcowe protesty w Pradze jako pokłosie sprawy Bocianiego Gniazda 03:55 – Andrej Babiš i jego droga do polityki 06:03 – kariera polityczna Babiša 07:40 – ANO i jej program polityczny 08:46 - źródła sukcesu wyborczego ANO 09:55 – program budowy autostrad 11:41 – polityka europejska ANO 15:48 – konflikt Andreja Babiša z Komisją Europejską 19:50 – Czeska Partia Socjaldemokratyczna 23:02 – Komunistyczna Partia Czech i Moraw – cichy koalicjant 28:27 – kwestia imigrantów w czeskiej polityce 32:02 – Tomio Okamura i jego kariera polityczna 35:45 – kondycja ODS, największej partii opozycyjnej 38:55 – spór opozycji, rywalizacja ODS i Partii Piratów 40:05 – Partia Piratów 42:12 – wybory na burmistrza Pragi 43:12 – test sprawności politycznej Piratów i liderzy partii 46:08 – stabilność czeskiej sceny politycznej

 

Dr Krzysztof Dębiec- Urodził się w roku 1983. Absolwent Szkoły Głównej Handlowej (mgr, stosunki międzynarodowe) i College of Europe (MA in European Interdisciplinary Studies). W 2011 roku obronił pracę doktorską nt. ekonomicznych skutków imigracji obywateli państw Europy Środkowej i Wschodniej dla Wielkiej Brytanii, uzyskując tytuł doktora nauk ekonomicznych (Kolegium Gospodarki Światowej SGH).

W OSW pracuje od stycznia 2018 roku. Wcześniej był pracownikiem Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Pradze (I sekretarz), Ministerstwa Gospodarki oraz Wydziału Ekonomiczno-Handlowego Stałego Przedstawicielstwa RP przy UE (attaché).

W OSW zajmuje się przede wszystkim szeroko rozumianą tematyką czeską i słowacką.

 

Więcej na temat sytuacji w Czechach:

Czechy: premier Babiš i konflikt interesów pod lupą Komisji Europejskiej

Wojciech Konończuk i Tadeusz Iwański w rozmowie z Hubertem Różykiem analizują wyniki przyśpieszonych wyborów parlamentarnych na Ukrainie w lipcu 2019 roku.

Sukces partii prezydenta Zełenskiego rodzi wiele pytań o przyszłość, na które odpowiedzi szukamy w rozmowie o ukraińskiej polityce po wyborach.

 

 

 

Na skróty:

00:51 – dlaczego doszło do przyśpieszonych wyborów parlamentarnych na Ukrainie

01:50 – co stoi za sukcesem wyborczym partii Sługa Narodu

02:52 – wymiana elit politycznych i nowe twarze w parlamencie

04:28 – model tworzenia list przez partię Sługa Narodu

05:54 – kalendarz i konsekwencje przyśpieszonej kampanii wyborczej

06:43 – na ile spójna wewnętrznie jest partia Sługa Narodu

07:30 – charakter kampanii wyborczej

09:00 – główna oś politycznego sporu w kampanii: starzy vs. Nowi

10:03 – kiedy skończy się miesiąc miodowy, oczekiwania wyborców wobec prezydenta Złenskiego

12:24 – warunki do rządzenia, jak zostanie wykorzystany silny mandat społeczny

13:22 – program polityczny Zełenskiego i partii Sługa Narodu

14:02 – społeczna presja na reformy wewnętrzne na Ukrainie

14:54 – wybory z perspektywy emigracji ukraińskiej w Polsce

16:20 – związki prezydenta Zełenskiego z Ihorem Kołomojskim

18:50 – jak wygląda scena polityczna po wyborach

18:57 – prorosyjska partia Za Życie

19:45 – Batkiwszczyna b. premier Julii Tymoszenko

20:00 – wynik partii Europejska Solidarność b. prezydenta Petro Poroszenki

20:33 – wynik nowej partii Głos pod przywództwem Światosława Wakarczuka

22:05 – system wyborczy mieszany na Ukrainie, jak wybierani są parlamentarzyści

23:14 – partie, które nie dostały się do nowego parlamentu, skala rewolucji politycznej po wyborach

24:51 – rola zniechęcenia do starych polityków w zwycięstwie partii Zełenskiego

25:40 – fenomen Zełenskiego,  wybór alternatywy zamiast „mniejszego zła”

26:28 – sposób bycia Zełenskiego, dystansowanie się od tradycyjnego stylu polityki

27:56 – oś narracji politycznej prezydenta Zełenskiego

29:14 – jak długo utrzyma się wysokie poparcie społeczne dla Zełenskiego

29:37 – scenariusze na kolejne miesiące, jak zostanie wykorzystany gigantyczny mandat społeczny

30:33 – ograniczenia w kierowaniu polityki, relacje ukraińsko-rosyjskie

31:18 – kontynuacja kursu w zakresie polityki zagranicznej

34:00 - podsumowanie

 

Wojciech Konończuk –kierownik Zespołu Ukrainy, Białorusi i Mołdawii, absolwent Instytutu Stosunków Międzynarodowych na Uniwersytecie Warszawskim i Studium Europy Wschodniej UW. Studiował również na Uniwersytecie Państwowym w Petersburgu i w Szkole Głównej Handlowej. Visiting scholar w Instytucie Kennana w Waszyngtonie (2014). Stale współpracuje z „Nową Europą Wschodnią” i „Tygodnikiem Powszechnym”.

 

Tadeusz Iwański – starszy specjalista w Zespole Ukrainy, Białorusi i Mołdawii, a bsolwent Filologii Ukraińskiej oraz Studium Europy Wschodniej UW, studiował również na Uniwersytecie im. Iwana Franki we Lwowie oraz w Szkole Nauk Społecznych IFiS PAN i Instytucie Historii PAN. W OSW od 2011 roku, wcześniej pracował w Redakcji Ukraińskiej Polskiego Radia dla Zagranicy oraz współpracował z sektorem pozarządowym. Członek redakcji czasopisma Nowy Prometeusz, od 2006 r. trener w programie SENSE - Strategic Economic Needs and Security Exercise.

 

Więcej na temat wyborów parlamentarnych na Ukrainie:

Służyć narodowi – cała władza w rękach Zełenskiego

 

O całą pulę – przedterminowe wybory parlamentarne na Ukrainie

Pokazujemy kulisy i schematy działania FSB – najpotężniejszej służby specjalnej w Federacji Rosyjskiej. W 3 części podcastu poświęconego służbom rozmawiamy o kondycji, prerogatywach FSB. Piotr Żochowski opowiada o historycznych korzeniach  FSB i o tym, na ile FSB można nazwać KGB 2.0.

W kolejnym odcinku z przyjemnością postaramy się odnieść do Państwa pytań, zapraszamy do zadawania ich w komentarzach do odcinka.

 

 

Na skróty:

01:11 – historia powstawania FSB, kontekst polityczny i gospodarczy

02:22 – pucz Janajewa i koniec komunizmu

04:53 – afirmacja silnej władzy jako model zarządzania państwem

05:17 – aparat bezpieczeństwa podczas prezydentury Jelcyna

06:10 – kariery ludzi z byłego KGB

08:15 – modele organizacji systemu służb w Rosji w latach 90-tych

09:45 – powrót do koncepcji organizacji na wzór KGB

10:26 – „bliska zagranica” i oddziaływanie na państwa  byłego Związku Radzieckiego

11:30 – relacje pomiędzy służbami a prezydentem Jelcynem i wpływ FSB na prezydenturę

13:07 – rola FSB w utrzymaniu spójności Federacji Rosyjskiej

15:01 – mechanizm rządzący polityka kadrową służb

16:45  - zarząd kontroli prezydenta

17:40 – dlaczego Putin został prezydentem

18:54 – kontrola FSB nad wojskiem

19:35 – casus Floty Bałtyckiej – kontrola FSB nad wojskiem

21:00 – służba kontrwywiadowcza i chwytanie szpiegów

21:42 – kontrwywiad ekonomiczny i zwalczanie przestępczości zorganizowanej, korupcja

22:15 – kontrola nad innymi służbami

23:00 -  FSB = KGB 2.0. Pozostałe prerogatywy FSB

24:28 – polityczne umocowanie FSB, zmiana modelu organizacji służb rosyjskich za prezydentury W. Putina

25:37 – doniesienia dotyczące skandali w FSB

26:58 – kryzys systemu bezpieczeństwa w Rosji

28:30 – wpływ FSB na służby specjalne Białorusi i Ukrainy

 

 

 

Piotr Żochowski - główny Specjalista w Zespole ds. bezpieczeństwa wewnętrznego w Europie Wschodniej OSW. W latach 1991-2001 pracował w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP w departamencie terytorialnym odpowiedzialnym za stosunki z państwami obszaru poradzieckiego. W październiku 2001 roku rozpoczął pracę w Ośrodku Studiów Wschodnich, gdzie zajmuje się problematyką systemu instytucji bezpieczeństwa wewnętrznego obszaru państw powstałych po rozpadzie ZSRR.

Więcej na temat rosyjskich służb specjalnych:

1. Między jawną dezinformacją a niejawną praktyką. Gry rosyjskich służb

2. Obrońcy oblężonej twierdzy. O historycznej legitymizacji służb specjalnych Rosji