Toen in 1968 de eerste bewoners in de nieuwe woonwijk Bijlmermeer neerstreken, was de stemming uitgelaten. Betaalbare, ruime flats voor Amsterdamse gezinnen in een wijk met veel groen moesten de woningnood oplossen. Maar 55 jaar later blijkt van de oorspronkelijke plannen weinig overeind gebleven. Wanneer sloeg de stemming om? En hoe kon het dat de Bijlmer zo anders werd dan gepland? 

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Wouter Pocornie (architect), Tahrim Ramdjan (Het Parool)
Productie en montage: Josien Wolthuizen, Vienna Scholl, Marijne Beijen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

[Herstel: de kop 'Bijlmermeer, ons eerste getto?' in 1971 stond niet in Vrij Nederland maar in dagblad Het Vrije Volk]

Meer lezen en luisteren?

• Een interview met Bijlmer-architect Pi de Bruin ter ere van het vijftig jarig bestaan: 'We wilden een paradijs maken'
• In Zuidoost heeft gentrificatie een andere uitwerking dan elders in de stad: wie er komt wonen, ‘leeft’ er niet per se, en wie er woont, werkt vaak elders
• Column van Paroolverslaggever Patrick Meershoek: ‘De Bijlmer is opnieuw de stad van de toekomst’
• Bij ons in de Bijlmer: Henno Eggenkamp (76) schreef een boek over de verguisde wijk
• We maakten eerder ook deze aflevering: hoe Amsterdam Zuidoost jongeren ver van wapens, afpersing en criminele vetes probeert te houden 

Muziekfragmenten:

• Ray Fuego - Tonnop (ft. Grgy, Tads Thots & GHQST) 
• Sarah-Lee - Bims
• 't Schaep met de 5 pooten - De Bijlmermeer

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Korting voor starters op een nieuwbouwhuis, plannen voor de bouw van duizenden nieuwe woningen en extra regels voor beleggers. Maatregelen om de crisis op de Amsterdamse woningmarkt te bezweren zijn er te over. Maar of ze hebben geholpen? Mwah. 

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Tim Wagemakers (Paroolverslaggever) en Marc Kruyswijk (Paroolverslaggever)
Productie en montage: Marlie van Zoggel
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Lees en luister meer:

• Deze maatregelen nam Amsterdam om het beleggers moeilijk(er) te maken op de woningmarkt
• De sociale koopwoning: huizen voor leraren en agenten 
• Luister de aflevering van Amsterdam Wereldstad over de lange aanloop naar de huidige woningcrisis. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De 6-jarige Raoof zit al ruim een jaar thuis zonder hulp. Waarom zijn de wachtlijsten voor jeugdzorg zo lang? Hoe houden ouders het vol als hun kind niet wordt geholpen? En waarom hebben steeds meer Amsterdamse kinderen extra zorg nodig?

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Ronnie Hossain (vader), Lilian Tham (Kabouterhuis), Jop van Kempen (Het Parool)
Productie en montage: Verena Verhoeven
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Lees meer:

• 300 kinderen thuis door vastlopende jeugdzorg en speciaal onderwijs: ‘Misschien is er sneller plek als ik zeg dat hij zijn zusje bijt’
• Duizenden Amsterdamse jongeren in de knel door wegvallen ggz-behandelingen, waarschuwen psychologen
• Nederland duikelt hard op ranglijst kinderrechten door jeugdzorg, armoede en asielzoekerscentra

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Meer dan 3000 voetbalvelden groot en goed voor 48.000 banen: de Amsterdamse haven is in alle opzichten gigantisch. Maar waarom weten veel Amsterdammers eigenlijk maar weinig van wat zich in de haven afspeelt? En is er nog wel toekomst voor de haven in de moderne stad? 

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Milembe Mateyo (Rijkshavenmeester Amsterdam), Bart van Zoelen (Het Parool)
Productie en montage: Marijne Beijen en Vienna Scholl
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Lees meer:

• Actievoerders blokkeren regelmatig treinen vol kolen in de Amsterdamse haven: ‘We blijven doorgaan’
• Deze weg legt het Amsterdamse plastic af vanaf de afvalbak: ‘Nog enorm veel winst te behalen’
• In deze twee terminals in de Amsterdamse haven is straks geen plek meer voor steenkool

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na negen maanden zwangerschap is het eindelijk zover: het pufklasje is afgerond, de weeën beginnen, de vluchttas ligt in de auto, maar dan… blijkt dat er helemaal geen plek is in een Amsterdams ziekenhuis. Waar moet je dan naartoe? Welke invloed heeft dit op de bevalling? En waarom bevallen steeds minder Amsterdamse vrouwen thuis?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Antje Martje Bakker (Evaa), Celine Radder (OLVG), Jop van Kempen (Het Parool)
Productie en montage: Verena Verhoeven
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Lees meer:

• Tussen thuisgeboorte en ziekenhuisbevalling in: in Buitenveldert opent in juli een bevalcentrum
• Kwaliteit Amsterdamse geboortezorg onder druk: ‘Had laatst een huilende verloskundige aan de lijn’
• Ziekenhuizen moeten bevallende vrouwen weigeren: ‘In de auto braken de vliezen en kwam het kind’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Allemaal dezelfde dure e-bike, brood van een tientje en exclusieve sportscholen. Voor de zogenoemde havermelkelite lijkt niets te gek. Maar wat betekent het voor de stad dat deze met geld smijtende Amsterdammer steeds bepalender wordt in het straatbeeld? En over wie hebben we het nou eigenlijk écht als we spreken over de havermelkelite?

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Tahrim Ramdjan (Het Parool) en Jonas Kooyman (de Havermelkelite)
Productie en montage: Marijne Beijen
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Lees meer:

• Deze Instagrammers bepalen waar jonge Amsterdammers hun oesters eten en hun natuurwijntjes drinken: 'Ik moet zeggen dat ik De Pijp zelf wel vermijd'
• Hoe goed verdienende woningbezitters met een VanMoof en een Tesla voor de deur steeds dominanter worden in Amsterdam
• Vegan restaurant Cometa verdeelt Tuindorp Oostzaan: ‘We zitten niet te wachten op een hippe stek’
• Opinie: ‘De Randstedeling zit in een identiteitscrisis: tijd voor een eerlijkere samenleving met minder ironie’
• Link naar het boek The Sum of Small Things - A Theory of the Aspirational Class van sociaal onderzoeker Elizabeth Currid-Halkett
• Hier vind je het Instagramaccount en de nieuwsbrief van Jonas Kooyman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In 1887 opende Oscar Carré de deuren van zijn ‘stenen circus’ in Amsterdam en 136 jaar later is dit nog steeds hét theater van Nederland. Wat maakt Carré zo speciaal? En hoe gaat het eraan toe in de coulissen?

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Patrick van den Hanenberg (Het Parool) en Madeleine van der Zwaan (directeur Carré)
Productie en montage: Verena Verhoeven
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Lees meer:

• Directeur Madeleine van der Zwaan: ‘Carré neemt steeds meer het initiatief’
• Herman van Veen gaat als eerste ooit 600ste show in Carré spelen
• Na een carrière van 47 jaar in Carré gaat Hans Petter met pensioen: ‘Freek en Youp vinden het altijd fijn als ik er ben’
• Dit waren de mooiste theatervoorstellingen van 2023 - tot nu toe

Bronnen geluidsfragmenten:

• 'Hooggeëerd publiek': Polygoon Hollands Nieuws/Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
• Toon Hermans: One Man Show - Opgenomen in Theater Carré | Hot Pink Cookie.com
• Blaudzun - Oscar: Scapino Ballet & Blaudzun | Khalid en Sophie
• Wende Snijders: Adem uit - Live @ Carré | Wende Snijders
• Book of Mormon: 2012 Tony Awards - Book of Mormon - Hello | CBS, Book of Mormon LLC, The Harry Fox Agency, Warner Chappell, Kevin Price.
• James Taylor: You've go a friend - Theater Carré - 31 March 2015
• Paul van Vliet: In Carré | 2LP1977, De platenkast van Ton
• The Damned: Trailer | ITA
• Toon Hermans: Adieu Carré | Toontje1502

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zorgen gymnasia voor ongelijkheid in de stad? Hoe krijg je meer diversiteit op de scholen? En waarom heeft Amsterdam zo veel meer gymnasia dan andere Nederlandse steden?

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Raounak Khaddari (Het Parool) en Kurano Bigiman (docent klassieke talen Vossius Gymnasium en Ir. Lely Lyceum)
Productie en montage: Verena Verhoeven
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Meer lezen?

• Werkt het gymnasium segregatie in de hand? ‘In de perceptie van mensen is het nog altijd het hoogst haalbare’
• Opinie: ‘Het gymnasium is aan het eind van zijn Latijn, schaf het af’
• Leraar Kurano Bigiman begon een gymnasium in Zuidoost: ‘Pas als kinderen kansen krijgen om te groeien, kúnnen ze groeien’
• Schaf het gymnasium af? ‘Ik zeg bewust niet welk niveau mijn dochter doet’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Al meer dan 25 jaar kleurt Amsterdam voor de weken van Pride in alle kleuren van de regenboog. Maar tegelijkertijd worden er ook jaarlijks regenboogvlaggen gestolen, beklad, in brand gestoken of op een andere manier vernield. Hoe veilig is het voor de LHBTQ-gemeenschap in Amsterdam? En wat betekent het eigenlijk om queer te zijn in deze stad?

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Tahrim Ramdjan (Het Parool) en Senn van Beek (Eigenaar sportschool we are queer)
Productie en montage: Marijne Beijen
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Meer lezen?

• De eerste queergym van Amsterdam is een feit: ‘Ik train nu niet meer thuis’
• De een strijdt voor acceptatie, de ander tegen racisme: de moeizame aanloop naar Queer & Pride Amsterdam 2023
• Wandelen langs de Pride Walk-route (en leren over de geschiedenis van Pride)
• De eerste Pride in 1996: bloot mocht, maar geen seks
• Gay Swim Amsterdam bestaat 25 jaar: ‘Het is fijn dat je niet hoeft stil te staan bij hoe ze over je denken’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eind jaren vijftig werd op de Albert Cuypmarkt muziekgeschiedenis geschreven door een klein jochie genaamd André. Maar De Pijp is zeker niet de enige Amsterdamse plek met een bijzonder muziekverhaal. Sterker nog: je kunt er met gemak een top 10 mee vullen.

In Amsterdam wereldstad, een podcast van Het Parool, bespreken we een Amsterdams fenomeen en geven we antwoord op de vraag: hoe zit dat eigenlijk?

Mijn naam is Lorianne van Gelder. Welkom.

Reageren of vragen? [email protected]
Presentatie: Lorianne van Gelder
Te gast: Stefan Raatgever (Het Parool)
Productie en montage: Verena Verhoeven
Eindredactie: Josien Wolthuizen
Muziek: Rinkie Bartels
Artwork: Sjoukje Bierma

Meer luisteren?
- Luister hier alle nummers uit deze aflevering terug.

- De video van The Beatles in Amsterdam, bekijk je hier via Beeld & Geluid.
The Beatles in Nederland (1964) - Nederlands Instituut voor Beeld & Geluid

See omnystudio.com/listener for privacy information.