Maar vooral de energienota loopt dus hard op. Vorige week was de aardgasprijs meer dan tien keer zo hoog als een jaar geleden. Daardoor gaan consumenten niet alleen veel meer betalen voor hun gas, maar ook voor stroom. Omdat vaak gas wordt gebruikt om de elektriciteit op te wekken. De jaarlijkse energierekening voor Nederlandse huishoudens kan daarmee gemiddeld 900 tot 1000 hoger uitpakken. Ook elders in Europa rijzen energiekosten de pan uit. De Europese Unie maakt zich zorgen over toenemende energie-armoede. Een nieuw woord, voor miljoenen Europeanen die zoveel kwijt zijn aan energie dat ze onder de armoedegrens komen. De hoge energieprijzen worden eind deze week besproken op de vergadering van Europese leiders.

Daarop heeft ons demissionaire kabinet niet willen wachten. Sinterklaas valt vroeg dit jaar en dus schiet onze regering direct te hulp. Met een gascompensatie van 400 Euro per huishouden wordt de stijging van de energienota aanzienlijk gedempt. 400 Euro van ons allemaal, voor ons allemaal. Voor deze forse tegemoetkoming trekt het kabinet meer dan 3 miljard Euro uit. Helaas komt die 3 miljard niet alleen terecht op de ruim 500 duizend adressen waar het geld keihard nodig is. Met een laag inkomen en een hoge energierekening in een huis dat niet goed is geïsoleerd. Want daarvoor is de regeling eigenlijk bedoeld, de bestrijding van energie-armoede. Maar voor maatwerk was kennelijk geen tijd. Met als gevolg dat een groot deel van die 3 miljard Euro nu opgaat aan burgers die het eigenlijk wel kunnen missen.

Kwalijk is bovendien dat de overheid ervoor kiest om de energiebelasting te verlagen. Waarmee zij en passant de financiële prikkels vermindert om onze CO2-uitstoot te verlagen. Met andere woorden: Het halen van de lange termijn klimaatdoelstellingen wordt hier opgeofferd aan korte termijn inkomenspolitiek. Als er één moment is om de samenleving te laten inzien dat we nodig moeten afkicken van onze aardgasverslaving, dan is het nu wel. In plaats daarvan krijgen we een ouderwetse fossiele brandstofsubsidie. En noemen het aardgascompensatie. Dat is pas energie-armoede.

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Bijna negenduizend executies, wat een beulenwerk. Maar volgens de jagers gaat het afschieten dit jaar relatief makkelijk. Want de zwijnen komen vaker dan anders uit de bossen tevoorschijn omdat er zo weinig voedsel is. De voorgaande acht jaren waren namelijk uitstekende mastjaren wat een overvloed opleverde aan eikels en beukennootjes. Daarom juist zitten we nu met zon gigantisch zwijnenoverschot. Maar deze herfst vallen veel minder nootjes, door het koude voorjaar en de natte zomer. Waardoor veel van de beesten deze winter sowieso een jammerlijke hongerdood tegemoet zouden gaan. Dan liever de kogel? Altijd lastig met dieren, je kunt het ze niet vragen.

Misschien is zon hoog afschotcijfer ook wel niets om je over op te winden. Een typisch geval van selectieve verontwaardiging. Het zijn tenslotte gewoon varkens, maar dan met een vacht. Van hun tamme, onbehaarde soortgenoten werden er in Nederland vorig jaar 46 duizend geslacht. Per dag welteverstaan. Vaak na een erbarmelijk leven in megastal of varkensflat. Bijna 17 miljoen slachtvarkens per jaar. Daarbij valt het afschieten van acht- á negenduizend wilde zwijnen volkomen in het niet. En toch wringt het, want het had niet gehoeven.

Nederland is geen wildpark, maar een dichtbevolkte stadstaat, een soort Singapore aan de Noordzee. Binnen onze landsgrenzen kunnen wilde dieren kennelijk alleen overleven door actief wildbeheer, op gezag van de overheid. Door een diersoort te beschermen of zelfs in het landschap te introduceren. En in te grijpen wanneer een populatie te hard krimpt of groeit. Of overlast geeft. Zoals everzwijnen die aanrijdingen veroorzaken, bevers die tunnels graven onder het spoor, wolven bij de schapen, herten in de tuinen van Bloemendaal, ongewenste kadavers van Konikpaarden en Heckrunderen in de Oostvaardersplassen.

In ons land is wild helemaal niet wild en natuurlijk, maar juist volkomen kunstmatig en decoratief. Het Nederlandse Faunabeheer kan zich ook neerleggen bij het feit dat ons land eigenlijk geen ruimte meer biedt voor al die prachtige dieren.

Prettige maandag!

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Daar heb je dan anderhalf jaar de tijd voor gehad, om die renovatie in alle rust uit te voeren. Maar nee, laten we vooral wachten tot het moment dat de verkeershinder maximaal is, voorlopig tot maart 2022. En met het invallen van de herfst zal het de komende weken alleen maar drukker worden, verwachten ze bij ANWB Verkeersinformatie. Zij zien dat mensen momenteel veel voor de auto kiezen. De drukte op de wegen nadert daardoor rap het niveau van vóór de coronacrisis. Het duurt niet lang meer of iedereen is eraan gewend.

Het trieste nieuws is dat automobilisten inmiddels alweer bijna evenveel tijd in de auto doorbrengen als pré-corona. In 2019 zaten we gemiddeld 40 minuten per dag in de wagen. Dat is nu 37. En die autominuten zijn hard werken. Filerijden is topsport, dat uiterste concentratie vergt. Helemaal in het donker, straks, en in de regen moet je voortdurend blijven opletten wil je geen brokken maken. Helemaal als je ook nog eens alle binnenkomende berichten op je telefoon wil lezen. Iets wat bijna twee op de drie weggebruikers nog wel eens doen. Ook al vinden verreweg de meeste bestuurders de berichten die ze tijdens het rijden krijgen onbelangrijk. En al helemaal het risico van een dikke boete niet waard. Het blijkt maar moeilijk af te leren. Ruim de helft van hen gaat langzamer rijden of slingeren, mist een afslag of raakt zelfs bij een ongeluk betrokken. Maar past het gedrag niet aan.

Toch nog even over die 37 minuten. Denk eens in hoeveel zinvoller of aangenamer je die tijd ook kan besteden. Ruim een half uur quality time per dag. Om door te brengen met je gezin, in bed of de sportschool. Dan hoef je geen verkeerspsycholoog te zijn, of vervoerseconoom, om in te zien wat een verschil dat zou maken. Dat thuiswerken was helemaal zo gek nog niet. Waarom zou je in hemelsnaam terug willen naar kantoor, als het niet echt maar dan ook echt vreselijk noodzakelijk is? Waarom ervoor kiezen, ondanks alle zegeningen van het hybride werken, om weer als makke schapen achteraan te sluiten in de file. Wat een stumper ben je dan. Om elke dag opnieuw in diezelfde geestdodende tredmolen te stappen, zonder een greintje trots of waardigheid. Denk eens na, mensen, het is nergens voor nodig!

Dan de benzineprijs, die was nog nooit zo hoog. Vrijdag kwam ie voor het eerst in de geschiedenis uit boven de 2 euro per liter. En het ziet er niet naar uit dat de brandstofprijzen snel weer zullen dalen. Dat is prima. Want wie niet luisteren wil moet het maar voelen: in de portemonnee.

Prettige maandag!

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Woord van het jaar in 2020, want dat hakte er wel in: zon fundamentele aantasting van onze grondrechten en vrijheden. Sommigen namen de maatregel zo serieus, dat ze alleen nog gewapend met een flinke bezemsteel als peilstok de straat op durfden, woest om zich heen prikkend in een straal van anderhalve meter. Als je te dichtbij kwam kon je een mep met de stok verwachten. Zo erg was het in het coronajaar 2020. Veel dieper konden we niet zinken.

En nu, zomaar opgeheven. Waarom niet wat uitgebreider stilgestaan bij onze herwonnen vrijheid, dit feestelijke en historische moment? Free, free at last! Van iedereen boven de 12 jaar is 80% inmiddels gevaccineerd. Daarmee is de vaccinatiegraad nu zo hoog dat veel beperkende coronamaatregelen kunnen worden versoepeld. Waaronder het anderhalve meter afstand houden. Dat is goed nieuws. Je kunt wel zeggen: vaccinatie is vrijheid! Dus laat je prikken, haal hem op die coronapas en verder niet zeuren. Wel zo solidair.

Nu liet zowel naleving als handhaving van de anderhalvemeter ernstig te wensen over, de laatste tijd. Alleen in de wachtkamer van het ziekenhuis mochten patiënten en bezoekers niet allemaal naast elkaar gaan zitten. Net als in bioscopen, concertzalen en het OV. Maar buiten op straat of in de winkels was er maar weinig van te merken. Niemand nam het meer serieus of hoefde nog te vrezen voor hoge boetes van fanatieke BOAs. Dat verklaart mogelijk waarom het als een nachtkaars is uitgegaan. Maar nu het officieel voorbij is, kan het absoluut geen kwaad om nog eens terug te kijken. Op die anderhalvemetersamenleving en wat we eraan overhouden. En meenemen naar het volgende normaal. Thuiswerken, videobellen, minder file, minder vliegen. Niet alleen slechte dingen, soms ook verhelderende inzichten.

Zo is het bij elke ontmoeting drie keer zoenen hopelijk voorgoed voorbij. Net als het waanidee dat het leven pas waard is om geleefd te worden als je minstens elk weekend een festival bezoekt of een voetbalwedstrijd. Het is helemaal niet erg om ook eens een avond alleen door te brengen, wie weet met een boek. Of met even helemaal niets om handen. Vervelen is een kunst die niet veel mensen nog verstaan, maar die tot een hoop creativiteit kan leiden.

Denk daar ook nog eens aan terug, straks, en hoe rustig het was. Wanneer je allang weer wordt geleefd door een agenda die bol staat van sociale verplichtingen:

Die anderhalvemetersamenleving had ook zn goede kanten.

Prettige maandag!

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor de aanbieder van goedkope vakantievluchten in Europa toch niet direct een dinsdag om naar uit te kijken. Laat staan ervoor klaar te gaan zitten. Maar het stond er echt. Want dinsdag 21 september is toevallig ook de eerste dag dat je weer vliegtickets kunt boeken voor het komende zomerseizoen. En hoe eerder je boekt hoe voordeliger het is. 'Je boekt je ticket voor de zomer al vanaf 29!' jubelt Transavia. Dus allemaal vinger aan de knop dinsdag als je deze zomer weer voor drie tientjes in het vliegtuig wil zitten. Bespottelijk goedkoop, natuurlijk. Aan de taxirit naar Schiphol ben je al meer kwijt.

De regeringsplannen voor Prinsjesdag zijn intussen alweer uitgelekt. Zodat we allang weten dat het demissionaire kabinet bijna 7 miljard euro extra wil uitgeven aan het klimaat. Die miljarden gaan naar maatregelen die de uitstoot van het broeikasgas CO2 moeten verminderen. Om te kunnen voldoen aan het Urgenda-vonnis van de Hoge Raad dat een forse verlaging van de uitstoot heeft opgelegd. De grootste klimaatpost zijn subsidies voor het bedrijfsleven. Transport, glastuinbouw en industrie krijgen 3 miljard euro extra om hun bedrijfsvoering te vergroenen. Nog eens 1,3 miljard euro wordt gestoken in nieuwe infrastructuur voor het vervoer van waterstof en warmte. Kleine bedrijven en particulieren kunnen ook rekenen op belastingvoordelen en subsidies, wanneer zij bijvoorbeeld woningen en bedrijfspanden verduurzamen.

In klimaatkwesties kiest dit kabinet ervoor om goed gedrag te belonen, met subsidies en belastingvoordeeltjes. Het is de weg van de minste weerstand, die miljarden kost. En dan nog moet je maar hopen dat burgers en bedrijven zich laten verleiden om daadwerkelijk een stapje harder te lopen in de goede richting. Het is het eeuwige dilemma tussen de wortel en de stok. Want misschien is afstraffen van onwenselijk gedrag wel een veel kortere weg om de klimaatdoelen te bereiken. Je kunt er ook voor kiezen om subsidies aan vervuilende sectoren zoals de luchtvaart terug te draaien. Btw te gaan heffen op kerosine en een vliegtaks voor passagiers invoeren. Niet alleen een stuk effectiever, maar het levert ook geld op in plaats van dat het miljarden kost.

Transavia trouwens komt met nog meer leuk nieuws. Dinsdag maken ze vier nieuwe bestemmingen bekend. Zolang het economisch uitkan om tegen bodemprijzen kriskras heel Europa door te vliegen, heb ik er weinig vertrouwen in dat alle positieve stimuleringsmaatregelen van het kabinet heel veel verschil gaan maken voor het klimaat.

Prettige maandag!

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat soort zaken. Het zijn zomaar wat aanbevelingen van de site. Van wat jij en ik zelf kunnen doen om de opwarming van het klimaat te helpen tegengaan. Alle kleine beetjes helpen immers. En iedereen doet wat.

Alleen het zeer voor de hand liggende advies om dan ook maar meteen wat minder vlees te eten werd in de overheidscampagne bewust achterwege gelaten. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat schrapte die oproep na overleg met het ministerie van Landbouw. Bij EZ vonden ze het onderwerp vleeseten ineens politiek te gevoelig. Zo schrijft de Volkskrant dit weekend. Terwijl de bovenmatige consumptie van dierlijke eiwitten een grote bijdrage levert aan de klimaatopwarming. Volgens dierenwelzijnsorganisatie Wakker Dier is minder vlees eten juist een van de beste dingen die consumenten zelf kunnen doen om klimaatbewuster te leven. En ze hebben gelijk.

Je kunt wel zeggen: Een verbluffend staaltje falende overheidscommunicatie naar de burger toe. Want waarom wel betuttelen op de vierkante centimeter, over ontspullen, autorijden en dakisolatie. Maar zwijgen over vlees? Het is ook nog eens ongezond! Volgens het Voedingscentrum eten Nederlanders veel meer vlees dan goed voor ze is. Mannen 900 gram per week, vrouwen 600 gram, terwijl 500 gram voldoende is. Twee dagen per week zonder vlees zou een goed begin zijn. Maar kom niet aan biefstuk en barbecue!

Hetzelfde kabinet dat ervoor terugdeinst om consumenten te confronteren met een ongemakkelijke waarheid, heeft intussen wel plannen klaarliggen om honderden boeren te onteigenen om de stikstofuitstoot omlaag te krijgen. Volgens NRC zou er wel eens 9 miljard kunnen gaan naar de opkoop van productierechten en 17 miljard naar het opkopen en verduurzamen van de grond. Iedereen doet wat. Maar de een wel wat meer dan de ander.

Deze overheidscampagne is eenzijdig, onvolledig en manipulatief. Minder vlees eten is de olifant in de kamer. De overheid bewijst niemand een dienst door hem niet te benoemen. Integendeel, zij geeft blijk van totale minachting van haar burgers, door ze niet open en transparant tegemoet te treden.

Prettige maandag!

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cora van Nieuwenhuizen maakte deze week haar vertrek bekend als demissionair minister. Om het nieuwe opperhoofd te worden van de Nederlandse energielobby. Van mijlenver kon je de pavlovreactie van pers en parlement zien aankomen. Schuimbekkend werd er schande van gesproken. Terwijl met die baan eigenlijk niets mis is. Het is een mooie positie waarmee ik Mevrouw van Nieuwenhuizen van harte gelukwens. Zolang ze de onzalige plannen voor Lelystad Airport maar meeneemt in haar politieke graf.

Het lobbyverbod is bedoeld om te voorkomen dat ministers en staatssecretarissen na afloop van hun bewindsperiode direct aan de slag gaan als lobbyist voor het bedrijfsleven. Maar de maatregel faalt daarin schromelijk. Het is bij mijn weten nog nooit gelukt om een bewindspersoon die naar de dark side wilde oversteken tegen te houden. En gelukkig maar, want oud-bewindslieden zijn uitermate geschikt voor het lobbyvak. Zij weten tenminste hoe de hazen lopen in Den Haag, waar dat voor buitenstaanders helaas maar al te vaak een groot raadsel blijft. Een oud-minister of -staatssecretaris kan helpen de luiken van het Binnenhof open te zetten. En de gapende kloof tussen politiek en bedrijfsleven een beetje kleiner te maken. Ondernemers denken nu wel drie keer na voordat ze in de politiek stappen, door de stroperigheid van de besluitvorming en alle verstikkende regeltjes. Zoals dit lobbyverbod, dat landsbestuurders en politici nodeloos beperkt in hun loopbaan nà de politiek.

Het grote voordeel van oud-ministers in lobby-posities is nu juist de onbeschaamde openheid ervan, de ultieme transparantie. Voor de hele buitenwereld is volkomen duidelijk waar deze doorgewinterde professionals mee bezig zijn: invloed uitoefenen. Door hun uitgebreide kennis van het beleidsterrein, bijzondere ervaring op het departement en een wijdvertakt netwerk zijn zij voor alle stakeholders de ideale gesprekspartner. Het beroep van lobbyist heeft ten onrechte niet zon goede reputatie. Ze doen heel nuttig werk door het politieke proces te stroomlijnen. En het alternatief moeten we al helemaal niet willen. Het schimmige, ondergrondse circuit van de informele beïnvloeding en vriendjespolitiek.

Een effectieve dialoog tussen politiek en samenleving dient maximaal te worden gestimuleerd in plaats van onnodig belemmerd.

Prettige maandag!

Over Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Niet puur als gedachteoefening of een hypothetische vraag, maar als serieuze optie. Om mee te nemen in de politieke afweging van álle belangen bij de toekomst van onze nationale staalfabriek. Maar sluiting lijkt op voorhand uitgesloten.

Het politieke debat beperkt zich tot slechts twee scenarios voor de verduurzaming van Hoogovens: Direct helemaal overgaan op staalproductie met waterstof in plaats van kolen. Of voorlopig eerst nog de afgevangen CO2 opslaan in de oude gasvelden van de Noordzee. In beide opties is het uitgangspunt dat de huidige productiecapaciteit van 7 miljoen ton staal per jaar wordt gehandhaafd.

Maar als het klimaat zo belangrijk is, waarom is sluiting van Hoogovens dan onbespreekbaar in Den Haag? Dat is een vraag die het FD terecht opwerpt. Andere bedrijfstakken wordt resoluut de nek omgedraaid. Vervuilende kolencentrales worden zonder pardon gesloten. De intensieve veehouderij in ons land wordt de komende jaren misschien wel gehalveerd. Waarom dan wel tegen elke prijs vasthouden aan grootschalige staalproduktie in Velsen-Noord? Als de CO2 uitstoot zo nodig omlaag moet.

Natuurlijk is daar de grote bijdrage aan de economie. Veel mkb-bedrijven in de regio zijn afhankelijk van Tata Steel. De onderneming zegt jaarlijks 2,9 miljard bij te dragen aan de Nederlandse economie. Het is een grote werkgever, met 11.000 directe banen en 47.000 indirecte arbeidsplaatsen. Vanuit duurzaamheidsoogpunt is er ook wel wat voor te zeggen om relatief schone productie van staal in Nederland te houden. Om te voorkomen dat de vuile productie zich naar het buitenland verplaatst, waarmee de CO2 uitstoot op wereldschaal alleen maar zou toenemen. Maar op de wereldstaalmarkt is nu al sprake van overcapaciteit, dus zon vaart zal dat niet lopen.

Het is nooit leuk om afscheid te moeten nemen van iconische bedrijven uit de vaderlandse industrie met een rijke geschiedenis. Ik zeg niet dat het met Hoogovens zover is. Maar wel dat politiek, vakbond en milieubeweging het onbespreekbare tenminste bespreekbaar durven maken. Een volledige afweging maken en alle denkbare scenarios doorrekenen. Hoe lang moeten we nog vasthouden aan de dinosaurussen van de Oude Economie? We weten ons intussen ook aardig te redden zonder de kolen uit de Limburgse mijnen, zonder de vliegtuigen van Fokker, zonder de autos uit de DAF-fabriek.

Prettige maandag!

Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het 400 meter lange schip is nu alweer fluitend op weg naar China, alsof er nooit iets is gebeurd. Maar de juridische nasleep van het ongeluk zal de rederij nog lang achtervolgen. De Suezkanaal-autoriteit (SCA) alleen al eiste een half miljard(!) dollar aan schadevergoeding en bergingskosten. Daarbovenop kan de rederij duizenden rechtszaken tegemoetzien van boze klanten. De afwikkeling van die procedures gaat nog jaren duren.

De noodlottige blokkade van het Suezkanaal in maart staat niet op zichzelf. De internationale containervaart krijgt de een na de andere tegenslag te verduren. In juni ging een van de grootste havens van China, bij de miljoenenstad Shenzen, een week dicht, door aanscherping van coronamaatregelen. Logistiek-bedrijven zijn nog steeds uit alle macht bezig om de achterstanden die ze daardoor opliepen weg te werken, nu de volgende crisis zich alweer aandient: Ook de haven van Ningbo, één van de drukste containerhavens ter wereld, heeft te kampen met een corona-uitbraak en is sinds woensdag gedeeltelijk afgesloten. De problemen in de internationale containervaart stapelen zich zo hoog op dat de logistieke puinhoop nauwelijks is te overzien.

Met als gevolg dat de prijzen van het containervervoer compleet door het dak gaan. De prijs van een zeecontainer Shanghai naar Rotterdam is sinds vorig jaar nagenoeg vertienvoudigd, van $1400 in mei 2020 tot bijna $14000 nu. Het kan niet anders of die prijsverhoging zal op termijn ook aan de eindconsument worden doorberekend. En dat lijkt mij een goede zaak. Want hopelijk hebben we eindelijk een keerpunt bereikt en kan hiermee het einde van een tijdperk worden ingeluid. De tijd waarin de markt werd overspoeld met scheepsladingen plastic rommel uit China, omdat het toch niets kost. Bijna gratis geproduceerd in de werkplaats van de wereld. Daarna zowat voor niks op transport. Tenslotte voor een bodemprijsje gedumpt, hier in onze koopverslaafde consumptiemaatschappij.

Alles bij elkaar opgeteld worden de risicos van dit businessmodel nu wel erg hoog. Want niet alleen de logistiek is onbetrouwbaar. Ook arbeidsomstandigheden, kwaliteitscontrole en duurzaamheid zijn onzekere factoren bij outsourcing naar lagelonenlanden in Azië. Hopelijk is de prijsexplosie van rederijtarieven het laatste zetje dat bedrijven in het Westen nodig hebben, om de evidente voordelen in te zien van productie dicht bij huis. En voor ons allemaal om achteloze consumptiepatronen nog eens goed tegen het licht te houden.

Hoog tijd dat we stoppen met het krankzinnige heen en weer slepen over de aardbol van jaarlijks al die miljoenen zeecontainers met waardeloze prullen. Voor bijna niks.

Prettige maandag!

Paul Laseur

Financieel journalist Paul Laseur houdt zijn scherpe blik op economie en maatschappij. Elke maandag een nieuwe column. Luister live maandagochtend om 06:25 in De Ochtendspits of wanneer je wilt via bnr.nl/paul-laseur, Apple Podcast of Spotify.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We sliepen op campings en truckstops, op een extra dikke binnenveringsmatras van Ikea die precies achterin de bus bleek te passen. Zonder airco, zonder wifi. De linker speaker van de radio-CD speler deed het steeds heel even, als je een bocht naar rechts had gemaakt. Maar met alle ramen open hoorde je weinig verschil. Helemaal niet erg, want we hadden toch maar drie cd-tjes aan boord. Bob Marley, Fleetwood Mac en Tom Petty & The Heartbreakers maakten onze tijdreis naar de jaren 70 helemaal compleet. Met een heerlijk gevoel van vrijheid om te gaan en staan waar je wil. Urenlang rijden door de bergen, langs wuivend graan en zonnebloemen, de zee, de mooiste steden en dorpen. Europa is een schitterend continent.

Het was kortom een groot succes. Al is het niet op alle fronten even makkelijk om er ook zorgeloos van te genieten. Want direct na vliegschaamte komt dieselschaamte. Alles beter dan het vliegtuig natuurlijk. Maar we hebben onderweg toch al gauw zon 750 liter brandstof verstookt, vijf badkuipen vol. Net niet helemaal CO2-neutraal, zeg maar. De doelstellingen van Parijs ga ik daar niet mee halen.

Dan de reiskosten. Niet om te klagen, hoor, want alles bij elkaar was het helemaal geen dure vakantie. Maar alleen al van het bedrag dat wij aan de tolpoorten van Europa moesten afrekenen, had het hele gezin ook het vliegtuig kunnen nemen. Door de prijsvechters is vliegen zo waanzinnig goedkoop geworden dat daar voorlopig geen ander transportmiddel tegenop kan. Hoelang moet het nog duren voordat alle directe en indirecte subsidies voor de luchtvaart worden afgebouwd?

Van aangescherpte coronamaatregelen was dan weer bijzonder weinig te merken, onderweg. In elk geval niet bij de grensovergangen. We konden overal vrolijk in- en uitreizen, door zon beetje alle roodgekleurde gebieden op de Europese kaart. Zonder ook maar één keer de CoronaCheck-app te hoeven laten zien.

Het nieuws deze zomer werd gedomineerd door overstromingen in het noorden en hittegolven en bosbranden in het zuiden. Met daarbovenop het alarmerende klimaatrapport van de Verenigde Naties. Hopelijk komt de boodschap dit keer wel aan bij de leiders van ons land. Al hoef je daar bij verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen van de VVD niet op te rekenen. In Elsevier Weekblad liet zij vorige maand (zie Correctie onderaan deze tekst, redactie BNR) weten graag de eerste vrouwelijke premier van ons land te willen worden. Door het op te nemen voor wat zij de zwijgende meerderheid noemt: Al die mensen die niet eens weten wat vliegschaamte is en na een jaar hard werken wel toe zijn aan een vliegvakantie naar Antalya. Bij haar bezoeken in het land zegt Van Nieuwenhuizen nooit te worden aangesproken op de milieueffecten van luchtvaart.

Voor iemand die openlijk de ambitie koestert minister-president te worden lijkt mij dat vandaag de dag een volkomen onverantwoord en gevaarlijk uitgangspunt.

Prettige maandag!

Luister terug | Opinie: Ruimtetoerisme

Het interview met minister Cora van Nieuwenhuizen waar de columnist naar verwijst, dateert uit 2019.

See omnystudio.com/listener for privacy information.