‘Yürekli olma’yı, Özüm Özbay’ın ev sahipliğinde, Arzum Akduran Köseoğlu ve Özlem Sarıoğlu ile konuştuk.

Kalbi olan herkesin yüreği var mıdır...?

Nedir yürekli olmak...?

Toplumun ‘doğru’larına uymak mıdır yürekli olmak, yoksa, kendi doğrularınla mı yaşamaktır...?

Tükenmişlik nedir? Belirtileri nelerdir? Tükenmemek için neye ihtiyacımız vardır? Depresyonu ve stres’i, tükenmişlik’ten nasıl ayırt ederiz? Bu düzen böyle devam ettikçe tükenmeme şansımız var mıdır? Hepsini ve hatta çok daha fazlasını ele aldığımız söyleşimizi, Covid 19 Pandemisi döneminde tükenmemeye baş koymuş şekilde, soluk almadan ve özveri ile çalışmakta olan Tıp Doktorları’na adıyoruz✨ İyi ki varlar, sağolsunlar, varolsunlar🧿

Bir gün bana deselerdi ki, “Türk futbolunun en önemli takımlarından birinin iki Genel Kurul üyesi ve bir psikiyatrist ile futbolu, futbolun, hem insan hem de toplum psikolojisi ve ülkelerin ekonomisi üzerindeki etkilerini, futbolun tarihçesini ve futbolla ilgili daha birçok şeyi konuşacaksın ve bir saat süren bu sohbetten çok zevk alacaksın”, ‘bu bir şaka olmalı’ diye düşünürdüm!

Halbuki, hayatı yaşadıkça insan görüyor ki, hayatta her şey mümkünmüş:)

Futbol, dünyanın en önemli ‘oyunu’ sanırım...

Sizlerin de bu söyleşiden, futboldan benim kadar az anlayan biri kadar zevk alabilmeniz, futbolun doğumundan başlayıp, ilk ligin oluşumuna, politika aracı olarak kullanılmasından tutun, kişileri nasıl etkilediğine, zamanın kritik maçlarının akıllara kazınan anlarından, George Orwell’in 1945’te yazdığı gazete makalesinin tarihe geçen satırlarına kadar.. geniş bir yelpazede ele aldığımız bu ‘olgu’nun söyleşisini merakla, keyifle dinlemeniz dileğiyle...

Günde ortalama yedi saat uyusak, iki saat yemek ve boş zamana, bir saat öz bakıma ayırsak, en azından büyük şehirler için iki saat yolda geçse, geriye kalıyor oniki saat... Bu oniki saatin ortlama sekiz ila on saati ise işte geçiyor...

İşimiz, kişi olarak kim olduğumuzu tanımlamaz; ancak, iş, insana ‘sızar’.. varlığına ‘nüfuz eder’...

Özümüz’den, kendimiz’den, kendi ihtiyaçlarımızdan, kendimizle olan ilişkimizden başlayan Gestalt yaklaşımının, tüm hayata yansıyan akışkanlığını dinlerken düşünmeniz, içinize dönebilmeniz, kendinizi bir kere daha ve belki de ilk defa keşfedebilmeniz ve kendi tadınızı çıkartmak için bir kere daha niyet edebilmeniz dileğiyle...

“Ayur” (hayat) ve “veda” (bilgi) kelimelerinin birleşiminden oluşan ayurveda, tarihi 5000 yıl öncesine dayanan kadim bir bilgi birikimi. Sine’nin aktarımıyla, “ruhunuzun yer aldığı bedeninizi, temiz ve saf tutunuz” ilkesini esas almış bir disiplin.. başka bir deyişle, bir diyet ve hayat felsefesi... Hastalıkların, bedenin dayanıklılığını azaltan bedensel ve zihinsel dengesizliklerden kaynaklandığına inanan ayurveda öğretisi için en önemli iki ilke, “dosha”larımıza (doğuştan getirdiğimiz beden tipimiz/mizacımız) uygun tutum takınmak ve sirkadyen ritimlere uymak.

"AŞK" ikinci bölümünde, Aşkta özgür irade, aşkın inkarı, aşkta cinsellik ve çok daha fazlasını Özüm Özbay’ın ev sahipliğinde, nörobilimci Dr. Kerem Dündar ve psikiyatrist Dr. Gülşah Meral Özgür ile söyleşimize devam ediyoruz...

“Sen kocaman çöllerde bir kalabalık gibisin. Kocaman denizlerde ender bir balık gibisin. Bir ısıtır, bir üşütür, bir ağlatır, bir güldürür; sen hem bir hastalık hem sağlık gibisin...” “Sen aklımla kalbim arasında kalan en büyük çaresizliğimsin...” “Şimdi sen gidiyorsun.. git... Gözlerin durur mu, onlar da gidiyorlar.. gitsinler... Oysa ben senin gözlerinsiz edemem, bilirsin...” “Ne kısadır sevda.. ne uzundur unutuş...” Sanat aşk’ı birkaç satırla, bir tablo ile, bir resimle .. betimliyor... Bilim ise anlamaya çalışıyor.. çözmeye... Benim savım ise, kainatın, evrenin, Allah’ın, doğanın, Tanrı’nın.. o gizemli güç ne ise O’nun, aşk’ı kullarına, altından girsinler, üstünden çıksınlar, ama bu işin içinden çıkamasınlar diye göndermiş olduğu bir şans yönünde.. tüm zorluklarına, acılarına, göz yaşlarına, haykırışlarına rağmen... Varoluşumuzu en derinden hissetmemize vesile olan, görkemli bir duygu durumu olduğundan böyle düşünüyorum belki de.. kim bilir... Bilim diyor ki ama, homofobikler ve narsisistler.. aşk’ı tecrübe edemezler... Bir dinlemekte fayda olabilir diye düşünüyorum, kendimizi anlamamız için en zorlu yolumuz olan aşk yolunu bilimin nasıl değerlendirdiğini...

“Bir tek aşk’ı vardır, aşık olanın.. ve kaybetmek daha zor bulamamaktan...” demiş, Cemal Süreya... Sanat, aşk’ın üzerine kurulmuş, aşk’a adanmış bir yaratım bazen.. çoğu zaman... O aşk’ın öznesi ne ise... Peki aşk’ı bir psikiyatrist ve bir nörobilimci ile konuşursak, işin esprisi kaçar mı ki? Hiç konuşmasak daha mi iyi acaba böyle, eşi benzeri olmayan, tarifi bile aslında çok da mümkün olmayan, içinde birçok hissi barındıran, savaşlar çıkartan, hapisler yattırtan, düzenler bozdurtan.. kişiye bazen, “acaba ben delirdim mi?” diye sordurtan.. bu inanılmaz duyguyu... Kim bilir... :) Kurgulanmış düzenin, şartlanmaların, öğrenilmişliklerin.. arasına sıkışıp kalmaya hiçbir zaman boyun eğmemiş bu özgür duygu durumunu sizler için, fırtına gibi esip geçen bir söyleşide ele aldık... Konu aşk’tan başladı, onun uğradığı hemen hemen her durağa uğradı...

DEHB, psikiyatrik bir rahatsızlık. Çocuklukta başlayıp, yetişkinlikte de devam eden bir durum. Genetik yatkınlık, kişide görülmesini ciddi anlamda etkileyen bir faktör. Teşhisin konulabilmesi için, prefrontal cortex’in, 6 yaşa kadar olan gelişimini tamamlamış olması gerekiyor. Ailelerin, çocuklarının enerjisinin, hareketliliğinin, dikkatini toplayamamasının ölçüsü konusundaki farkındalığı, teşhis ve tedaviyi geciktirmemek açısından çok önemli. Çocuklukta yoksa, yetişkinlikte görülmüyor. Tek tedavi yöntemi psikofarmakolojik yöntem. Yetişkin DEHB hastalarının %90’ı, hem teşhis konulamadığı için, hem de ilaç tedavisi konusundaki bilgi eksiklikleri nedeniyle ilacın kendilerinde bağımlılık yapabileceğini ‘zannettikleri’ için, tedavi görmüyorlar... Teşhis ve tedavi edilmeyen DEHB hastalığının, anksiyete, depresyon, yeme bozukluğu, bağımlılık gibi çok ciddi iç huzursuzluklarına ve başka psikiyatrik rahatsızlıklara uzanan bir yolu var... Kendinizde veya çocuğunuzda DEHB bozukluğu şüpheniz varsa, lütfen bir ‘psikiyatrist’e danışınız. Psikiyatristler, ruh hastalıkları konusunda teşhis koyabilecek tıp doktorlarıdır. Psikiyatristler dışındaki kişilerin koyduğu teşhislerin bir geçerliliği bulunmamaktadır.

“Bir diğerine bağımlı olmak” demiş biri, en net ve uygun tanımı bu gibi geldi bize...

Codependency nedir peki?

Ruhsal bir hastalık mıdır, bir davranış bozukluğu mudur?

Kim, kime, neden, nasıl, ‘bağımlı’ hale gelir?

Bu bağımlılığın kökleri ne kadar derinlerdedir?

Ruhsal bir hastalık olan “bağımlılık” (addiction) ile bağlantısı nasıldır?

Bir diğerine bağımlı olan kişi, bu durumu farkına varabilme şansına sahip midir peki?

Bu durumdan kurtulma şansımız var mıdır?

Hepsi ve daha fazlası söyleşimizde...

Konumuz, ‘öz şefkat’.

Şefkat nedir?

Sevgi herkesin içinde halihazırda var mıdır, o şekilde mi doğarız.. yoksa, öğrenir miyiz sevgiyi, sevilerek?

Öz şefkat nedir?

Kendisini sevmeyen, kendine değer vermeyen kişi, başka birine şefkat gösterip, sevgi verebilir mi?

Bunları görüşürken, aslında farklı tecrübelere, düşüncelere, inançlara ve bakış açılarına sahip olduğumuzı farkettik ve aslında en güzelinin de birbirimizden beslenebilmek ve öğrenebilmek olduğunu bir kere daha anımsadık...

Özüm Özbay’ın ev sahipliğinde, profesyonel koçlar, Zeynep Balcı ve Ayşegül Yılmaz ile ele aldık, öz şefkat’i.

Sizleri de düşündürebilmek, içinizde bir yolculuğa çıkartabilmek dileğiyle.. sevginizi ve şefkatinizi, en başta kendinizden esirgememeniz ümidiyle...