Skala ubóstwa energetycznego w Polsce jest trudna do oszacowania. W zależności od użytego miernika ubóstwo energetyczne dotykało w 2022 r. od 3 proc. do nawet 40 proc. Niemniej problem istnieje i najczęściej z trudnościami z ogrzaniem swojego mieszkania spotykają się osoby starsze.

Co wiemy o skali ubóstwa energetycznego w Polsce? Czym grożą długotrwałe trudności z zaspokojeniem swoich potrzeb cieplnych? Jak walczyć z ubóstwem energetycznym?

O tym rozmawia Karolina Rutkowska z dr. Adamem Juszczakiem, starszym doradcą z Zespołu Energii

🤖 Czy sztuczna inteligencja naprawdę zmieni wszystko? Branża AI jednocześnie obiecuje bezprecedensowy wzrost produktywności, automatyzację pracy i naukowe przełomy, a z drugiej strony ostrzega przed bezrobociem czy nawet katastrofalnymi skutkami rozwoju tej technologii. W najnowszym odcinku Podcastu PIE przyglądamy się temu, skąd bierze się hype wokół AI, kto go tworzy i dlaczego opowieści o przyszłości mogą być równie ważne jak sama technologia.

🔮 Dlaczego firmy technologiczne tak chętnie mówią zarówno o ogromnym potencjale AI, jak i o związanych z nią zagrożeniach? Czy katastroficzne scenariusze mogą jednocześnie wzmacniać przekonanie o wyjątkowej sile rozwijanych przez nie modeli?

📡 Co dzisiejszy entuzjazm wobec AI ma wspólnego z wcześniejszymi rewolucjami technologicznymi? Jakie obietnice towarzyszyły kiedyś telegrafowi, telefonowi, samochodom, elektryczności czy internetowi — i które z nich rzeczywiście się spełniły?

💰 Jak oczekiwania wobec nowych technologii wpływają na decyzje inwestorów, firm i państwa? Dlaczego prognozy dotyczące przyszłości nie zawsze służą temu, żeby ją trafnie przewidzieć, ale mogą pomagać zdobywać finansowanie, uzasadniać inwestycje i legitymizować określone działania?

📈 Czy AI rzeczywiście przełoży się na skok produktywności i więcej czasu wolnego? A może, podobnie jak w przypadku innych technologii, większa efektywność sprawi po prostu, że będziemy wykonywać więcej zadań w tym samym czasie?

🏛️ Kto właściwie decyduje o kierunku rozwoju sztucznej inteligencji? Jaką rolę odgrywają firmy technologiczne, państwo i społeczeństwo obywatelskie — i dlaczego przekonanie, że technologiczna zmiana jest „nieuchronna”, może ograniczać debatę o tym, jak naprawdę chcemy wykorzystywać AI?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Krystian Łukasik z Zespołu Gospodarki Cyfrowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🇺🇦 Jak po kolejnych latach pełnoskalowej wojny funkcjonuje ukraińska gospodarka? Mimo ogromnych zniszczeń, odpływu ludności, ataków na infrastrukturę i konieczności finansowania armii Ukraina nadal utrzymuje wzrost gospodarczy i działające państwo. W najnowszym odcinku Podcastu PIE przyglądamy się temu, co dziś podtrzymuje ukraińską gospodarkę i jakie zagrożenia mogą przesądzić o jej sytuacji w kolejnych miesiącach.

⚡ Jak Ukraina radzi sobie z rosyjskimi atakami na elektrownie, ciepłownictwo i inną infrastrukturę energetyczną oraz dlaczego kolejna zima może być jednym z najpoważniejszych wyzwań dla kraju?

🚢 Dlaczego dostęp do Morza Czarnego ma fundamentalne znaczenie dla ukraińskiego eksportu i całej gospodarki? Co oznaczają ataki na porty i ograniczenie możliwości wywozu zbóż oraz innych kluczowych towarów?

💶 Jak duża część ukraińskich wydatków jest dziś możliwa dzięki pomocy zagranicznej i jaką rolę w utrzymaniu stabilności gospodarczej Ukrainy odgrywa Unia Europejska?
🏭 Jak rozwija się ukraiński przemysł zbrojeniowy i dlaczego doświadczenia zdobywane przez Ukrainę w produkcji dronów, uzbrojenia i prowadzeniu nowoczesnej wojny mogą mieć znaczenie także dla jej przyszłej integracji z Europą?

🏗️ Co musiałoby się wydarzyć, żeby po zakończeniu wojny Ukraina mogła skutecznie się odbudowywać i przyciągać zagraniczne inwestycje? Jak duże znaczenie będą miały trwałość pokoju, dostęp do morza, reformy i jakość instytucji?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Jan Strzelecki z Zespołu Gospodarki Światowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

🏙️ Gdy największe miasta przyciągają ludzi, kapitał i dobrze płatne miejsca pracy, wiele mniejszych ośrodków mierzy się z wyludnianiem, odpływem młodych mieszkańców i coraz słabszym dostępem do usług. W najnowszym odcinku Podcastu PIE przyglądamy się temu, jak wygląda dziś życie w małych i średnich miastach, skąd bierze się ich „zapaść” i czy negatywne procesy można jeszcze odwrócić.

👥 Dlaczego młodzi ludzie wyjeżdżają z mniejszych miejscowości i tak często już do nich nie wracają?

🏭 Co dzieje się z lokalną gospodarką i całym miastem, gdy upada duży zakład pracy, który przez lata był jego gospodarczym centrum?

📉 Jak wyludnianie wpływa na lokalny rynek pracy, przedsiębiorczość, transport, usługi publiczne i jakość życia mieszkańców?

🏡 Czy obserwowany w mediach trend powrotów z metropolii i zagranicy do rodzinnych miejscowości jest rzeczywistym zjawiskiem, czy raczej atrakcyjną opowieścią o ucieczce od wielkomiejskiego pędu?

🧭 Czy można zatrzymać młodych ludzi w mniejszych miastach i jaką rolę w przeciwdziałaniu pogłębianiu się różnic rozwojowych mogą odgrywać polityki publiczne?

🎙️ Gośćmi Karoliny Rutkowskiej są dr Agata Mróz, doradca w Zespole Analiz Procesów Społecznych w Polskim Instytucie Ekonomicznym, oraz Marek Szymaniak, dziennikarz, reporter i autor książki „Zapaść. Reportaże z mniejszych miast”.

🔮 Prognozy gospodarcze często pojawiają się w mediach jako konkretne liczby: wzrost PKB, poziom inflacji czy sytuacja na rynku pracy. Ale skąd ekonomiści właściwie wiedzą, co może wydarzyć się w przyszłości? W najnowszym odcinku Podcastu PIE zaglądamy za kulisy prognozowania i sprawdzamy, jak powstają modele ekonomiczne, dlaczego prognozy wymagają rewizji i jak czytać liczby, które trafiają do medialnych nagłówków.

📊 Czym właściwie jest model ekonomiczny i dlaczego same dane oraz kolumny w Excelu nie wystarczą, by prognozować przyszłość?

🛠️ Jak ekonomiści dobierają narzędzia do konkretnych pytań i dlaczego właściwie postawione pytanie badawcze jest tak ważne?

🌪️ Co dzieje się z prognozami, gdy gospodarkę zaskakują wydarzenia takie jak pandemia, wojna czy inne nieprzewidziane szoki?

🔄 Dlaczego modele i prognozy wymagają ciągłej weryfikacji oraz aktualizacji?

🔎 Na co warto zwrócić uwagę, gdy widzimy w mediach konkretną prognozę gospodarczą i jak sprawdzić, czy stoi za nią rzetelne źródło?

🎙️ Gościem Karoliny Rutkowskiej jest dr Jakub Kubiczek, kierownik Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

🌍 Włochy, Hiszpania, Portugalia i Grecja często wrzucane są do jednego worka jako kraje Europy Południowej. Łączy je jednak nie tylko położenie geograficzne, ale także określone cechy ich gospodarek. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, czym jest kapitalizm śródziemnomorski, co różni poszczególne kraje i dlaczego część z nich od lat zmaga się ze stagnacją gospodarczą.

🇮🇹 Czym właściwie jest kapitalizm śródziemnomorski i czy rzeczywiście można mówić o jednym wspólnym modelu?

📉 Dlaczego Włochy po kryzysie zadłużeniowym wpadły w chroniczną stagnację?

🏭 Jak struktura gospodarki – od turystyki po przemysł – wpływa na produktywność krajów Europy Południowej?

💶 Jak wejście do strefy euro wpłynęło na konkurencyjność Hiszpanii, Włoch, Grecji i Portugalii?

🇵🇱 Czego doświadczenia Europy Południowej mogą nas nauczyć o rozwoju gospodarczym Polski i Europy Środkowo-Wschodniej?

🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest Hubert Pliszka, analityk z Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

💳 Odroczone płatności, czyli Buy Now, Pay Later (BNPL), zyskują w Polsce na popularności. Coraz częściej korzystamy z nich przy codziennych zakupach, a możliwość zapłaty później może wpływać nie tylko na nasze finanse, lecz także na decyzje konsumpcyjne. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak działa BNPL, dlaczego tak szybko zyskuje popularność i czy rzeczywiście mamy powody, by się go obawiać.

🛍️ Dlaczego odroczona płatność zachęca nas do większych zakupów?

💰 Czy BNPL to wygodny sposób zarządzania domowym budżetem, czy raczej łatwa droga do nadmiernej konsumpcji?

👥 Kto najczęściej korzysta z odroczonych płatności i na co przeznaczamy pieniądze?

⚠️ Czy BNPL może prowadzić do spirali zadłużenia i jaką rolę w ograniczaniu tego ryzyka odgrywa edukacja finansowa?

📊 Czy Polacy zaufali nowej formie kredytu konsumenckiego?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Jakub Kubiczek, kierownik Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

🇬🇧 Wielka Brytania mierzy się z kryzysem politycznym, stagnacją gospodarczą i pytaniami o swoją przyszłość po Brexicie. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o słabnącej pozycji tradycyjnych partii, problemach rządu Keira Starmera oraz strukturalnych barierach rozwoju brytyjskiej gospodarki.

🏛️ Skąd bierze się polityczna niestabilność i rosnące poparcie dla nowych ugrupowań?

📉 Czy Brexit odpowiada za gospodarcze problemy kraju, czy ich źródła są znacznie głębsze?

⚡ Jak wysokie ceny energii, deindustrializacja i polityka migracyjna wpływają na konkurencyjność Wielkiej Brytanii?

🤖 Czy przyszłością kraju będą nowe technologie i bliższa współpraca z USA, czy ponowne zbliżenie z jednolitym rynkiem UE?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

🎓 Polski system edukacji osiąga dobre wyniki na tle wielu państw, ale jednocześnie mierzy się ze spadkiem kompetencji uczniów, rosnącymi nierównościami i bardzo niskim poziomem ich dobrostanu. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, czy polska szkoła przygotowuje młodych ludzi do rynku pracy, jakie kompetencje będą najważniejsze w świecie sztucznej inteligencji oraz jak oprzeć edukację na skutecznych metodach potwierdzonych badaniami.

🧠 Czym są kompetencje przyszłości? Dlaczego w świecie dynamicznych zmian technologicznych najważniejsze mogą okazać się rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne, wiedza o świecie i umiejętność szybkiego uczenia się?

📱 Jak smartfony, media społecznościowe i sztuczna inteligencja wpływają na koncentrację uczniów? Czy technologia wspiera edukację, czy coraz częściej staje się protezą samodzielnego myślenia i rozwiązywania problemów?

📉 Dlaczego wyniki polskich uczniów pogorszyły się w ostatnich latach? Jakie znaczenie miały pandemia, długie zamknięcie szkół, reforma edukacji i skrócenie okresu wspólnego kształcenia?

🔎 Jak to możliwe, że polscy uczniowie osiągają stosunkowo dobre wyniki, a jednocześnie nie lubią szkoły i mają bardzo niski poziom ciekawości poznawczej? Co może zwiększyć ich poczucie sprawczości i motywację do nauki?

🏫 Czego możemy nauczyć się od najlepszych systemów edukacyjnych? Dlaczego Estonia, Singapur i Anglia mogą być dziś lepszym punktem odniesienia niż często przywoływana Finlandia?

🔬 Jak budować szkołę opartą na badaniach, a nie intuicjach i edukacyjnych mitach? Które metody nauczania rzeczywiście poprawiają wyniki uczniów i jak większa autonomia nauczycieli może iść w parze z odpowiedzialnością za efekty?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Tomasz Gajderowicz, wicedyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych i pracownik Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

🚢 Rosyjska flota cieni to setki wysłużonych tankowców, które transportują ropę i produkty naftowe z pominięciem zachodnich sankcji. W najnowszym odcinku podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak działa ten system, dlaczego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego oraz w jaki sposób Rosja wykorzystuje cywilne statki do realizacji celów gospodarczych, politycznych i militarnych.

🛢️ Czym jest flota cieni? Jak niejasne struktury własności, częste zmiany bandery, wyłączanie transponderów i przeładunki ropy na otwartym morzu pozwalają ukrywać pochodzenie surowców i omijać sankcje?

💸 Czy sankcje na rosyjską ropę są skuteczne? Jak działa pułap cenowy, dlaczego jego egzekwowanie jest coraz trudniejsze i w jakim stopniu ograniczenia zmniejszają dochody rosyjskiego budżetu?

🌊 Jakie zagrożenie flota cieni stwarza dla Bałtyku? Dlaczego zły stan techniczny tankowców, niedoświadczone załogi i fikcyjne ubezpieczenia zwiększają ryzyko katastrofy ekologicznej, której koszty mogą ponieść państwa regionu?

⚠️ Czy cywilne tankowce mogą być narzędziem wojny hybrydowej? Jak Rosja wykorzystuje statki do monitorowania infrastruktury krytycznej, działań sabotażowych, operacji z użyciem dronów i transportu objętych sankcjami ładunków?

🛡️ Jak Europa może przeciwdziałać temu zagrożeniu? Jaką rolę odgrywają sankcje, ich skuteczne egzekwowanie, działania NATO oraz presja wywierana na państwa kupujące rosyjskie surowce?

🎙️ Gościem Marianny Sobkiewicz jest Tymon Pastucha z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.