🔮 Prognozy gospodarcze często pojawiają się w mediach jako konkretne liczby: wzrost PKB, poziom inflacji czy sytuacja na rynku pracy. Ale skąd ekonomiści właściwie wiedzą, co może wydarzyć się w przyszłości? W najnowszym odcinku Podcastu PIE zaglądamy za kulisy prognozowania i sprawdzamy, jak powstają modele ekonomiczne, dlaczego prognozy wymagają rewizji i jak czytać liczby, które trafiają do medialnych nagłówków.

📊 Czym właściwie jest model ekonomiczny i dlaczego same dane oraz kolumny w Excelu nie wystarczą, by prognozować przyszłość?

🛠️ Jak ekonomiści dobierają narzędzia do konkretnych pytań i dlaczego właściwie postawione pytanie badawcze jest tak ważne?

🌪️ Co dzieje się z prognozami, gdy gospodarkę zaskakują wydarzenia takie jak pandemia, wojna czy inne nieprzewidziane szoki?

🔄 Dlaczego modele i prognozy wymagają ciągłej weryfikacji oraz aktualizacji?

🔎 Na co warto zwrócić uwagę, gdy widzimy w mediach konkretną prognozę gospodarczą i jak sprawdzić, czy stoi za nią rzetelne źródło?

🎙️ Gościem Karoliny Rutkowskiej jest dr Jakub Kubiczek, kierownik Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

🌍 Włochy, Hiszpania, Portugalia i Grecja często wrzucane są do jednego worka jako kraje Europy Południowej. Łączy je jednak nie tylko położenie geograficzne, ale także określone cechy ich gospodarek. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, czym jest kapitalizm śródziemnomorski, co różni poszczególne kraje i dlaczego część z nich od lat zmaga się ze stagnacją gospodarczą.

🇮🇹 Czym właściwie jest kapitalizm śródziemnomorski i czy rzeczywiście można mówić o jednym wspólnym modelu?

📉 Dlaczego Włochy po kryzysie zadłużeniowym wpadły w chroniczną stagnację?

🏭 Jak struktura gospodarki – od turystyki po przemysł – wpływa na produktywność krajów Europy Południowej?

💶 Jak wejście do strefy euro wpłynęło na konkurencyjność Hiszpanii, Włoch, Grecji i Portugalii?

🇵🇱 Czego doświadczenia Europy Południowej mogą nas nauczyć o rozwoju gospodarczym Polski i Europy Środkowo-Wschodniej?

🎙️ Gościem Filipa Leśniewicza jest Hubert Pliszka, analityk z Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

💳 Odroczone płatności, czyli Buy Now, Pay Later (BNPL), zyskują w Polsce na popularności. Coraz częściej korzystamy z nich przy codziennych zakupach, a możliwość zapłaty później może wpływać nie tylko na nasze finanse, lecz także na decyzje konsumpcyjne. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak działa BNPL, dlaczego tak szybko zyskuje popularność i czy rzeczywiście mamy powody, by się go obawiać.

🛍️ Dlaczego odroczona płatność zachęca nas do większych zakupów?

💰 Czy BNPL to wygodny sposób zarządzania domowym budżetem, czy raczej łatwa droga do nadmiernej konsumpcji?

👥 Kto najczęściej korzysta z odroczonych płatności i na co przeznaczamy pieniądze?

⚠️ Czy BNPL może prowadzić do spirali zadłużenia i jaką rolę w ograniczaniu tego ryzyka odgrywa edukacja finansowa?

📊 Czy Polacy zaufali nowej formie kredytu konsumenckiego?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Jakub Kubiczek, kierownik Zespołu Makroekonomii w Polskim Instytucie Ekonomicznym.

🇬🇧 Wielka Brytania mierzy się z kryzysem politycznym, stagnacją gospodarczą i pytaniami o swoją przyszłość po Brexicie. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o słabnącej pozycji tradycyjnych partii, problemach rządu Keira Starmera oraz strukturalnych barierach rozwoju brytyjskiej gospodarki.

🏛️ Skąd bierze się polityczna niestabilność i rosnące poparcie dla nowych ugrupowań?

📉 Czy Brexit odpowiada za gospodarcze problemy kraju, czy ich źródła są znacznie głębsze?

⚡ Jak wysokie ceny energii, deindustrializacja i polityka migracyjna wpływają na konkurencyjność Wielkiej Brytanii?

🤖 Czy przyszłością kraju będą nowe technologie i bliższa współpraca z USA, czy ponowne zbliżenie z jednolitym rynkiem UE?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Przemysław Biskup z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

🎓 Polski system edukacji osiąga dobre wyniki na tle wielu państw, ale jednocześnie mierzy się ze spadkiem kompetencji uczniów, rosnącymi nierównościami i bardzo niskim poziomem ich dobrostanu. W najnowszym odcinku Podcastu PIE rozmawiamy o tym, czy polska szkoła przygotowuje młodych ludzi do rynku pracy, jakie kompetencje będą najważniejsze w świecie sztucznej inteligencji oraz jak oprzeć edukację na skutecznych metodach potwierdzonych badaniami.

🧠 Czym są kompetencje przyszłości? Dlaczego w świecie dynamicznych zmian technologicznych najważniejsze mogą okazać się rozumienie tekstu, rozumowanie matematyczne, wiedza o świecie i umiejętność szybkiego uczenia się?

📱 Jak smartfony, media społecznościowe i sztuczna inteligencja wpływają na koncentrację uczniów? Czy technologia wspiera edukację, czy coraz częściej staje się protezą samodzielnego myślenia i rozwiązywania problemów?

📉 Dlaczego wyniki polskich uczniów pogorszyły się w ostatnich latach? Jakie znaczenie miały pandemia, długie zamknięcie szkół, reforma edukacji i skrócenie okresu wspólnego kształcenia?

🔎 Jak to możliwe, że polscy uczniowie osiągają stosunkowo dobre wyniki, a jednocześnie nie lubią szkoły i mają bardzo niski poziom ciekawości poznawczej? Co może zwiększyć ich poczucie sprawczości i motywację do nauki?

🏫 Czego możemy nauczyć się od najlepszych systemów edukacyjnych? Dlaczego Estonia, Singapur i Anglia mogą być dziś lepszym punktem odniesienia niż często przywoływana Finlandia?

🔬 Jak budować szkołę opartą na badaniach, a nie intuicjach i edukacyjnych mitach? Które metody nauczania rzeczywiście poprawiają wyniki uczniów i jak większa autonomia nauczycieli może iść w parze z odpowiedzialnością za efekty?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest dr Tomasz Gajderowicz, wicedyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych i pracownik Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego.

🚢 Rosyjska flota cieni to setki wysłużonych tankowców, które transportują ropę i produkty naftowe z pominięciem zachodnich sankcji. W najnowszym odcinku podcastu PIE rozmawiamy o tym, jak działa ten system, dlaczego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego oraz w jaki sposób Rosja wykorzystuje cywilne statki do realizacji celów gospodarczych, politycznych i militarnych.

🛢️ Czym jest flota cieni? Jak niejasne struktury własności, częste zmiany bandery, wyłączanie transponderów i przeładunki ropy na otwartym morzu pozwalają ukrywać pochodzenie surowców i omijać sankcje?

💸 Czy sankcje na rosyjską ropę są skuteczne? Jak działa pułap cenowy, dlaczego jego egzekwowanie jest coraz trudniejsze i w jakim stopniu ograniczenia zmniejszają dochody rosyjskiego budżetu?

🌊 Jakie zagrożenie flota cieni stwarza dla Bałtyku? Dlaczego zły stan techniczny tankowców, niedoświadczone załogi i fikcyjne ubezpieczenia zwiększają ryzyko katastrofy ekologicznej, której koszty mogą ponieść państwa regionu?

⚠️ Czy cywilne tankowce mogą być narzędziem wojny hybrydowej? Jak Rosja wykorzystuje statki do monitorowania infrastruktury krytycznej, działań sabotażowych, operacji z użyciem dronów i transportu objętych sankcjami ładunków?

🛡️ Jak Europa może przeciwdziałać temu zagrożeniu? Jaką rolę odgrywają sankcje, ich skuteczne egzekwowanie, działania NATO oraz presja wywierana na państwa kupujące rosyjskie surowce?

🎙️ Gościem Marianny Sobkiewicz jest Tymon Pastucha z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Różnice w wynagrodzeniach mogą występować nawet między osobami pracującymi w tej samej firmie i na równorzędnych stanowiskach. W debacie publicznej często mówi się również o luce płacowej między kobietami a mężczyznami. Odpowiedzią na te problemy ma być unijna dyrektywa dotycząca jawności wynagrodzeń.

W Polsce rozmowy o zarobkach nadal pozostają jednak tematem tabu. Choć Polacy popierają walkę z dyskryminacją płacową, sami niechętnie ujawniają wysokość swoich wynagrodzeń.

Jak wdrażana jest w Polsce dyrektywa o jawności wynagrodzeń? Co już udało się zrobić i czy nowe przepisy rzeczywiście mogą ograniczyć różne formy dyskryminacji płacowej? Jak pogodzić większą przejrzystość wynagrodzeń z polską kulturą rozmowy o zarobkach?

O tym Marianna Sobkiewicz rozmawia z Karoliną Rutkowską, analityczką Zespołu Makroekonomii Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

📚 Za nami wyniki matur. Chociaż zdawalność jest podobna do poprzednich lat, wciąż można mieć sporo pytań o samą konstrukcję egzaminu oraz o treść podstawy programowej, która jest sprawdzana na maturze.

📖 Polscy uczniowie osiągają bardzo dobre wyniki w badaniu PISA w zakresie czytania ze zrozumieniem. Okazuje się jednak, że mają trudności z zadaniami wymagającymi kreatywności.

❓ Jakie kompetencje sprawdza matura? Czy polska szkoła kształci adekwatnie do potrzeb współczesnego świata? Jak zmienia się szkolnictwo w Polsce? Na czym mają polegać edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska? Czy pandemia COVID-19 na trwałe zmieniła polską szkołę?

🎙️ O tym Marianna Sobkiewicz rozmawia z dr. Sławomirem Drelichem, członkiem zarządu Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji.

🎧 Zachęcamy do wysłuchania odcinka.

⚽ Mundial to nie tylko sportowe emocje, ale także wielki biznes i przedmiot analiz ekonomistów. W najnowszym odcinku podcastu PIE rozmawiamy o tym, czy organizacja Mistrzostw Świata naprawdę się opłaca, kto czerpie największe korzyści z turnieju oraz dlaczego jedne reprezentacje regularnie odnoszą sukcesy, a inne – mimo dużego potencjału – nie potrafią go wykorzystać.

🏟️ Czy organizacja mundialu się opłaca? Jakie korzyści i koszty przynoszą wielkie imprezy sportowe, kto finansuje infrastrukturę i czy gospodarze rzeczywiście zyskują na napływie kibiców?

💸 Kto zarabia na Mistrzostwach Świata? Dlaczego największym beneficjentem turnieju jest FIFA i jak dzielone są przychody z transmisji, biletów oraz sponsoringu?

🌍 Dlaczego jedne kraje wygrywają częściej? Jaką rolę odgrywają wielkość populacji, poziom rozwoju gospodarczego, doświadczenie międzynarodowe i kultura sportowa w osiąganiu sukcesów na boisku?

🎲 Ile w piłce jest ekonomii, a ile przypadku? Dlaczego futbol jest jedną z najbardziej nieprzewidywalnych dyscyplin sportu i jak statystyka pomaga wyjaśnić sensacyjne wyniki turniejów?

🎙️ Gościem Łukasza Baszczaka jest Jędrzej Lubasiński z Zespołu Analiz Procesów Społecznych Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

📉 Dzietność pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań społeczno-gospodarczych w Polsce i Europie. W najnowszym odcinku podcastu PIE rozmawiamy o tym, co najnowsze badania demograficzne mówią o decyzjach dotyczących posiadania dzieci, dlaczego nie da się ich wyjaśnić wyłącznie ekonomią albo kulturą oraz czy smartfony i media społecznościowe rzeczywiście mogły przyczynić się do spadku dzietności.

💰 Ekonomia czy kultura? Dlaczego współczesna dzietność nie jest ani wyłącznie kwestią dochodów, mieszkań i rynku pracy, ani wyłącznie efektem zmian kulturowych?

👶 Bezpieczeństwo ekonomiczne i decyzja o dziecku. Jak dochody, stabilność zatrudnienia, dostępność mieszkań i opieki nad dziećmi wpływają na intencje prokreacyjne kobiet i mężczyzn?

⚖️ Praca, rodzina i podział obowiązków. Dlaczego dziś problemem coraz rzadziej jest wybór „kariera albo dzieci”, a coraz częściej pytanie: jak mieć jedno i drugie?

📱 Smartfony kontra dzietność. Czy iPhone, social media i aplikacje randkowe naprawdę zmieniły decyzje o rodzicielstwie, czy są tylko jednym z elementów znacznie dłuższego procesu demograficznego?

🎙️ Gościnią Łukasza Baszczaka jest Iga Rozbicka z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.