قصیده معاصر ایران

▨ شعر: خانه

▨ شاعر: علی‌اکبر یاغی‌تبار

▨ با صدای: علی اکبر یاغی تبار

▨ آهنگساز: عرفان عطارچی

شنیدن این شعر با صدای شاعر

ــــــــــــــــــــــــ

وطن ای گرامی‌تر از هر چه هست

تو مهمان‌سرا نیستی خانه‌ای

بمیرم ولیکن نبینم که تو

لگدکوب اسبان بیگانه‌ای

ــــــــــــــــــــــــ

ای خانه ای عزیزترین خاک

ای من فدای رنج روانت

دیدی چگونه خون‌به‌جگر شد

پیر و جوان و خرد و کلانت؟ 

دیدی چگونه در تب وحشت

از ریشه سوخت کهنه‌بلوطت؟ 

دیدی چگونه برگ خزان‌وار

بر خاک ریخت سرو جوانت؟

ای خانه ای گرامیِ از بود

ای خانه ای مقدسِ تا باد

دیدی چه هولناک‌تر از پیش

تاریک شد زمین و زمانت؟

دیروز تو نگفتنی اما

امروز تو چگونه بگویم

لعنت به هرکه خواست چنینت

نفرین به هر که ساخت چنانت

یک‌مشت گاوریش مدستر

یک‌گله گاومیش مکلا

کردند آنچه کرد تموچین

با خاکِ خوبِ چون دل و جانت

ای خانه ساکنان تو دارند

از دست می‌روند یکایک

جز من که کاش زنده نباشم

دیگر که ماند مرثیه‌خوانت؟

ای کاش پیشمرگ تو می‌شد

یاغی‌تبار و باز نمی‌دید

بنشسته داغ باب و برادر

بر قلب پاک دخترکانت

ای کاش پیش از اینکه ببینم

این‌روزهای دلهره‌زا را

می‌مردم و گشوده نمی‌شد

چشمم به رنج‌های گرانت

با من دلی نه کاسهٔ خونی است

از غصه‌های ساری و رشتت

از اندهان یزد و اراکت

وز درد مشهد و همدانت

با من دل دچار جنونی است

از اضطراب آنکه عزیزی

دارم که دردمند نشسته است

در اصفهان نصف جهانت

ای خانه آرزوی من اين است 

یک‌روز قبل اینکه بمیرم

بینم که خون قدسی شادی

جاری شده است در شریانت

این است آرزوی من آری

یک‌روز قبل اینکه نباشم 

شادیت را به چشم ببینم 

وانگه به افتخار

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: ز گهواره تا گور زور است و زور

▨ شاعر: بهرام بیضایی

▨ با صدای: بهرام بیضایی

♬ پالایش و تنظیم: شهروز کبیری 

ــــــــــــــــ

این شعر در رثا و بزرگ‌داشتِ سیمین بهبهانی سروده شده است.

ــــــــــــــــ

ز گهواره تا گور زور است و زور

خداوند زورا در افتی به گور

به نفرین چرا باید آغاز کرد

به اشک از چه داری دو چشمِ نمور

هنر نیست نفرینِ نامردمان

تو در مویه، ایشان به جشن و سرور

پیِ گور خود رفت چابک‌سوار

بدان دخمه بردش پیِ خویش گور

به سیمین بگو ای که نامت بلند

که هم‌تای خویشی و از خویش دور

گشودی سخن را درِ بسته‌ای

ز خورشید گفتی و از موشِ کور

ز گورت کشیدند، گوری دگر

چنان مرده‌دزد و چنان مرده‌شور

که این گوربانان ز مرگ آمدند

به مرگ‌اند زنده، به مرگ‌اند جور

چه رنجی و نالی و سوزی به درد

مرنج و مسوز و منال و مشور

خدای سخن را مگر گور بود

از این بی‌هنر لشگرِ سلم و تور

مگر قره‌العین در چاه نیست

که بازش آیدش چه‌چه از چاهِ دور

شبی مرگبار است پر تندرخش

نه پیداست سوگ و نه پیداست سور

سفید است چشمِ شبِ روسیاه

پدر دشنه زد بر جگرگاهِ پور

یکی بت شکستند و خود بت شدند

تن از تب بسوزانَدَم چون تنور

که گورِ جوانان برآورده‌اند

چه آهو به دام و چه ماهی به تور

نگفتند موری که دانه‌کش است

نگفتند آیا میازار مور

گذشت آن‌که مردم بخوانی رمه

گذشت آن‌که مردم ببینی ستور

چنین است انجام آن خوابِ خوش

که شب گربه آمد به چشم آن سمور

چه نالی که گیتی چنین هم نماند

خرد آمد آری‌و بشکست زور

ز خونِ سیاوش برآمد نهال

که گرسیوزش کُشت و تیغِ دَمور

ندیدند یاران و کی می‌رسد

که پرده براندازد از خویش هور

چه شیرین سرودی شود روزِ تلخ

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: ای دیو سپید پای در بند (قصیده‌ی دماوندیه ۲)

▨ شاعر: ملک الشعرا بهار

▨ با صدای: ارژنگ آقاجری https://soundcloud.com/arjanga

▨ عکس پوستر: مجید قهرودی https://x.com/Majidxfuture/status/1956692847094022464/photo/1

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ـــــــــــــــــ

ای دیوِ سپیدِ پای در بند

ای گنبدِ گیتی ای دماوند

از سیم به سر، یکی کله‌خود

ز آهن به میان یکی کمربند

تا چشم بشر نبیندت روی

بنهفته به ابر چهرِ دلبند

تا وارهی از دمِ ستوران

وین مردم نحس دیو مانند

با شیرِ سپهر بسته پیمان

با اخترِ سعد کرده پیوند

چون گشت زمین ز جور گردون

سرد و سیه و خموش و آوند

بنواخت ز خشم بر فلک مشت

آن مشت تویی تو، ای دماوند

تو مشتِ درشتِ روزگاری

از گردش قرن‌ها پس‌افکند

ای مشتِ زمین بر آسمان شو

بر ری بنواز ضربتی چند

نی نی تو نه مشت روزگاری

ای کوه، نیَم ز گفته خرسند

تو قلبِ فسرده‌ی زمینی

از درد ورم نموده یک‌ چند

تا درد و ورم فرو نشیند

کافور بر آن ضماد کردند

شو منفجر ای دلِ زمانه

وان آتش خود نهفته مپسند

خامش منشین سخن همی گوی

افسرده مباش خوش همی‌خند

پنهان مکن آتش درون را

زین سوخته‌جان شنو یکی پند

گر آتش دل نهفته داری

سوزد جانَت، به جانْت سوگند

بر ژرف دهانت سخت بندی

بر بسته سپهرِ نیوِ پُرفَند

من بندِ دهانت برگشایم

ور بگشایند بندم از بند...

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: در فراغ یار (گریه گرید ناله نالد)

▨ شاعر: مظاهر مصفا

▨ با صدای: مهدی نوریان

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ــــــــــــــــ

ناقه گریَد بار گرید در فراق یار گريد

دشت گريد خار گريد در فراق یار گريد

رعد غرّد رود پیچد عود سوزد نای نالد

چنگ موید تار گرید در فراق یار گريد

ژاله بر گلبرگِ لاله، لاله در خون پیاله

ابر در گلزار گرید در فراق یار گرید

موج در دامان ساحل سرو پا درمانده در گل

بر لب جوبار گرید در فراق یار گرید

گه به داغ و درد یاران گه به یاد سر به‌ داران

دار گرید یار گرید در فراق یار گرید

آشکارا و نهفته یارِ سرّ یار گفته

بر فرازِ دار گرید در فراق یار گرید

آه سوزد زار سوزد ناله نالد زار نالد

گریه گرید زار گرید در فراق یار گرید

ماه از دل خون فشاند مهر بر سر دست کوبد

ثابت و سیّار گرید در فراق یار گرید

ز آتش غم مرد سوزد جان غم‌پرورد سوزد

ديده‌ی خون‌بار گريد در فراق يار گريد

حسرتم بسیار خیزد سینه‌ام بسیار سوزد

دیده‌ام بسیار گرید در فراق یار گرید

آسمانه آستانه از بُنِ بنیادِ خانه

تا سرِ دیوار گرید در فراق یار گرید

گر بخندد گر بگرید مست و هشیار این زمان هم...

مست و هم هشیار گرید در فراق یار گرید

هم چمانه هم چمانی هم شراب و هم خم و خم...

خانه و خمّار گرید در فراق یار گرید

چون بتابی موی مشکین، مشکِ خونین، نافه‌ی چین

آهوی تاتار گرید در فراق یار گرید

▨ 

مظاهر مصفا

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: هیچ

▨ شاعر: مظاهر مصفا

▨ با صدای: مهدی نوریان

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ــــــــــــــــ

مردی ز شهرِ هرگزم از روزگارِ هیچ

جان از نتاجِ هرگز و تن از تبارِ هیچ

از شهر بی کرانهٔ هرگز رسیده‌ام

تا رخت خویش باز کنم در دیار هیچ

از کوره راه هرگز و هیچم مسافری

در دست خون هرگز و در پای خار هیچ

در دل امید سرد و به سر آرزوی خام

در دیده اشک شاید و بر دوش بار هیچ

در کام حرف بوک و به لب قصّهٔ مگر

بر جبهه نقش کاش و به چهره‌نگار هیچ

دنبال آب زندگی از چشمه سار مرگ

جویای نخل مردمی از جویبار هیچ

دست از کنار شسته نشسته میان موج

پا بر سر جهان زده سر در کنار هیچ

اصلی گسسته مانده تهی از امید وصل

فرعی شکسته گشته پر از برگ و بار هیچ

خون ریخته ز دیده شب و روز و ماه و سال

در پای شغل هرگز و در راه کار هیچ

دیوانهٔ خردور و فرزانهٔ جهول

عقل آفرین دشت جنون هوشیار هیچ

با عزّ اقتدار و به پا بند ذلّ و ضعف

با حکم اختیار و به دست اختیار هیچ

هم خود کتاب عبرت و هم اعتبارجوی

از دفتر زمانهٔ بی‌اعتبار هیچ

چندی عبث نهاده قدم در ره خیال

یکچند خیره کوفته سر بر جدار هیچ

عمری فشانده اشک هنر زیر پای خلق

یعنی که کرده گوهر خود را نثار هیچ

...

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: تصویرِ زن (بر سردر کاروان سرایی)

▨ شاعر: ایرج میرزا

▨ با صدای: سبحان گنجی

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ــــــــــــــــــ

بر سردرِ کاروان‌سرایی

تصویر زنی به گچ کشیدند

ارباب عَمایم این خبر را

از مُخبِر صادقی شنیدند

گفتند که وا شریعتا، خلق

رویِ زنِ بی‌نقاب دیدند

آسیمه سر از درون مسجد

تا سردرِ آن سرا دویدند

ایمان و اَمان به سرعت برق

می‌رفت که مؤمنین رسیدند

این آب آورد، آن یکی خاک

یک پیچه ز گِل بر او بریدند

ناموس به باد رفته‌ای را

با یک دو سه مشت گل خریدند

چون شرعِ نبی از این خطر جَست

رفتند و به خانه آرمیدند

غفلت شده بود و خلق وحشی

چون شیر درنده می‌جهیدند

بی‌پیچه‌زنِ گشاده‌رو را

پاچینِ عفاف می‌دریدند

لب‌های قشنگ خوشگلش را

مانند نبات می‌مکیدند

بالجمله تمام مردم شهر

در بحر گناه می‌تپیدند

درهای بهشت بسته می‌شد

مردم همه می‌جهنمیدند

می‌گشت قیامت آشکارا

یک‌باره به صور می‌دمیدند

طَیر از وَکرات و وحش از جحر

انجم ز سپهر می‌رمیدند

این است که پیش خالق و خلق

طلاب علوم رو سفیدند

با این علما هنوز مردم

از رونق ملک ناامیدند!

▨

ایرج میرزا

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: بت شن بابل

▨ شاعر: مهدی حمیدی شیرازی

▨ با صدای: مهدی حمیدی شیرازی

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

شنیدن این شعر با صدای شاعر

ــــــــــــــــــ

افعی شهر از تب دیوانگی

حلقه می‌زد گرد مرغ خانگی

خلق را خونخوارگی اصل خوشی‌ست

شادی مخلوق از مردم‌کشی‌ست

کودکان از کشتن موران خوشند

مردمان از کودکی مردم‌کشند

خاک را گویی به گاه بیختن

الفتی دادند با خون ریختن

بر زمین بی گفته‌ی نوح نبی

جنبش دریایی از گول و غبی

یعنی از هر‌ گوشه خلقی دیوخوی

پای‌کوبان سوی دیر آورده روی

گر نباشد بندگان

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: عروس دشت

▨ شاعر: مهدی حمیدی شیرازی

▨ با صدای: مهدی حمیدی شیرازی

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ــــــــــــــــــ

چه در چشم من نغز و زیبا نشیند

درختی که بر دشت، تنها نشیند

گریزد ز مردم به دامانِ کوهی

همه عمر با سنگِ خارا نشیند

گهی پَرزنان، خسته و نغمه‌خوانان

بر او مرغکی ناشکیبا نشیند

گهی بچّه چوپانکی نای بر لب

چو زآنجا گذر کرد، آنجا نشیند

سر از پای او برکشد جویباری

به صحرا گراید، به صحرا نشیند

نهانی خزد لابه‌لای علف‌ها

به دریایِ مینا، گهرها نشیند

فریبا شب از آسمان چون برآید

دو مَه بر دو تختِ فریبا نشیند

نشیند بر آن آب‌ها نقش انجُم

چو گوهر که بر لوحِ مینا نشیند

نبینی که شب از بَرِ آسمانی

برآید بدین دلبری یا نشیند

سپیده‌دمان چون بمیرد سیاهی

دو خرچنگ رویِ دو دریا نشیند

نبینی دو خورشیدِ رخشان کز این‌سان

ز بالا و پایین رود تا نشیند

درخت من آنجا به تاریک و روشن

مَه و مهر را در تماشا نشیند

سکوتی گران گرد او حلقه بندد

به سنگین‌سکوتی گوارا نشیند

ز خاموشی روز و تاریکی شب

نه از جا گریزد نه از پا نشیند

کشد سایه آهسته بر فرشِ مینا

به مینا چو یک زان دو رعنا نشیند

به ثبت گذرکردنِ عمر گیتی

چو مردی خردمند و دانا نشیند

رصدبانِ پیری است گویی که تنها

شب و روز در زیجِ بیدا نشیند

چه نغز است خاموشی و دوردستی

خوش آن دوردستا که عنقا نشیند

▨

دکتر مهدی حمیدی شیرازی

▨

دکتر مهدی حمیدی شیرازی

از کتاب پس از یکسال - صفحه‌ی ۱۶۹

بیست و ششم مرداد ماه ۱۳۲۵ شیراز

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: خطبهٔ اردیبهشت

▨ شاعر: مهدی اخوان ثالث

▨ با صدای: مریم کوشا

▨ موسیقی: تکنوازی کیا طبسیان در ماهور

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

ــــــــــــــــــ

منشور فرودین چو زمان رد کند همی

اردیبهشت تکیه به مسند کند همی

گوید که فرودین، رضی اللهُ عَنه، رفت

تا در بهشت خانۀ سرمد کند همی

او گفته بود ابر کند حیلتی که خاک

کافورها بَدَل به زُمرَّد کند همی

فرشی لطیف گسترد و نقشهای نغز

در آن ز لعل و بُسَّد و عَسجَد کند همی

در آن شگفت‌فرش به بس نقش و بس نگار

آذین‌های دلکشِ بی‌حدّ کند همی

اشجار را به نسبت خَود سبزجامه‌ای

زینت‌فزای و نقشگرِ قد کند همی

بهر شکو‌ه‌پوشان، هم زآن نَسیجِ وَحد

جامه‌یْ دوم مهیا بر ید کند همی

جدّم بهار گفت: که بایست فرودین

«عالم بسانِ خلدِ مُخلد کند همی«

اما دریغ او نتوانست کارها

چونان‌که گفته بود بدو جد کند همی

ما آمدیم اینک و خرداد راضی است

کین سلطنت برادرِ ارشد کند همی

خرداد مَه، برادر من، کودکی‌ست خُرد

Hosted on SHENOTO

▨ نام شعر: پیام به نا آمدگان

▨ شاعر: عالمتاج قائم مقامی

▨ با صدای: مریم کوشا

▨ پالایش و تنظیم: شهروز

_________

۱

ای به دنیای ما نیامدگان!

گر نمی‌آمدید، خوش‌تر بود

خاصه آن‌را که در کتاب ازل

سرنوشتی به نام مادر بود

کاش این دسته در مشیمهٔ مام

مانده بودی اگر میسر بود

تا که خالی شدی ز شرِ بشر

این زمین، کش نه شور و نه شر بود.

* * *

تو نمی‌آمدی، درین شک نیست،

اختیارت به دست خویش ار بود

بسته شد نطفه‌ بی ارادهٔ تو

که مشیت بر آن مقرر بود

نه به دلخواه در رحم رفتی

که در آن ره، پدرت رهبر بود

نه برون آمدی از آن به مراد

که‌ت برون آمدن مقدر بود.

کاش بالای فکر سرکش من

با تقاضای عصر هم‌بر بود

یا که مغزی چنان‌که هست مرا

در سر مرد نفس‌پرور بود

یا درین سر، به جای مغزِ فهیم

مغز خر بود، مغز اَستر بود

ور مجسم نمی‌شدی، باری

آرزوی دلم مصور بود

* * *

هله ای در جهان نیامدگان!

هستی ما ز مرگ بدتر بود

رنج ما را اگر نوشتندی

مثنوی را هزار دفتر بود

مرگ در کام ما ز تلخی عمر

دلنشین‌تر ز شهد و شکّر بود

کار ما بود در کف دو خدا

کان یکی اکبر، این یک اصغر بود

آن خدا بر فلک که یزدان است

این خدا بر زمین که شوهر بود.

۲

روزگار شما نیامدگان

به امید خدای خوش‌تر باد

خانهٔ عیش ما سیه‌دل بود

کاخ عمر شما منور باد

{شاخ آمالتان همیشه بهار

نخل امیدتان برآور باد}

بر شما دختران آینده

زندگی جمله نور و شکّر باد

از سرشک غم و نشاط شراب

چشمتان خشک و کامتان تر باد

اختران را اگر اثر باشد

روزتان خوش ز سیر اختر باد

{آسمان را دگر شود رفتار

زندگی را نظان دیگر باد}

Hosted on SHENOTO