Radio Swammerdam

Bestaat er zoiets als een ultiem fundamenteel beginsel van alles wat er is? En zo ja, waar ligt dan precies het onderscheid tussen betekenisloos en betekenisvol? Maakte een creator dat onderscheid? Of zit er alleen maar een schijnbaar verschil tussen en is het een kwestie van complexiteit opschalen? In deze aflevering van Radio Swammerdam praten we met Pieter Adriaans (kunstenaar & hoogleraar Kunstmatige Intelligentie) en Emanuel Rutten (wiskundige, filosoof én gelovige) over een universeel beginsel van alles wat er is - het laatste deel van de reeks ‘fundamenten van de realiteit’.

In deze tweede aflevering in het dossier Groen zoeken Henk en Elmer uit wat de deeleconomie is en op welke wijze zij invloed heeft op het milieu. Te gast is Koen Frenken, hoogleraar innovatiestudies aan de UU. Hij stelt onder meer dat de deeleconomie altijd al bestaan heeft, maar nu grotere vormen aanneemt door het ontstaan van netwerken en bijbehorende apps als Airbnb, Snappcar en Peerby. In het tweede deel van de uitzending wordt de invloed van de deeleconomie op het milieu besproken.

Multi-, meta-, non-, trans- maar vooral: interdisciplinariteit. Wat is het, waarom is het zo belangrijk en hoe werkt het in de praktijk? Vandaag hadden we het daarover in de allerlaatste uitzending die Lieven samenstelt voor Swammerdam, tevens de laatste uitzending in het dossier Grensgevallen van de Wetenschap. Samen met Misha sprak Lieven daarom met Loet Leydesdorff, hoogleraar dynamiek van de wetenschapscommunicatie en technologische innovatie aan de UvA, en met Mieke Bal, voormalig hoogleraar theoretische literatuurwetenschap en videokunstenaar. In een levendige gesprek dat opgebouwd was als een onderzoekspaper dat Lieven zo zou kunnen inleveren op de universiteit bespraken we zorgvuldig verschillende facetten van het fenomeen interdisciplinariteit zoals haar geschiedenis, waarom dit fenomeen zo populair is in de wetenschap en ook hoe het zich uit in onderwijs en onderzoek.

Daarnaast verzorgde onze vaste columnist Machiel Keestra, verbonden aan het Instituut voor Interdisciplinaire Studies (UvA) een passende column. Hij verbond via inzichten van de Franse socioloog Pierre Bourdieu de recente onderzoeksrapporten over ongelijkheid in het onderwijs en op de voetbalclub met interdisciplinair onderwijs aan de universiteit.

Presentatie: Lieven Heeremans & Misha Melita. Techniek: Luuc Brans & Elmer Rikhof

Hoe gezond is super healthy food? En wat is de beste dieet strategie?

In deze uitzending hadden we het met Mariska Bot (VU) over haar onderzoek naar de samenhang tussen voeding en depressie. En met Lisanne Claessens (UvA) hadden we het over haar antropologisch onderzoek naar de 'super healthy' scene in Amsterdam.

UFO’s bestaan gewoon. Dat is de conclusie die dr. ir Coen Vermeeren, hoofd van het Studium Generale aan de TU Delft, trekt nadat hij dit fenomeen grondig onderzocht heeft.

Volgens Vermeerden wordt het tijd dat wij de vele UFO-klokkenluiders en ooggetuigen serieus nemen. Met zijn boek, ‘UFO’s bestaan gewoon’, roept hij de wetenschap dan ook op om het UFO fenomeen open en grondig te onderzoeken. In deze aflevering van Radio Swammerdam interviewen Elmer Rikhof en Misha Melita hem. De column werd dit keer verzorgd door Heidi Dorudi.

Aangezien de OBA gesloten is op deze paaszondag heeft Radio Swammerdam vandaag een paasspecial in petto. Omdat het lijkt alsof de podcast net als Jezus aan een wederopstanding bezig is, daarom verstopten we in deze uitzending twee concullega's van Radio Swammerdam.

Allereerst Onder Mediadoctoren [www.ondermediadoctoren.nl] die ooit begonnen als podcast maar tegenwoordig tweewekelijks op maandagavond uitzenden op Salto 1. Deze aflevering gaat zijdelings over Radio Swammerdam, want het gaat over wetenschapsjournalistiek in Nederland.

De tweede podcast waar we een deel van laten horen is Eeuw van de Amateur [www.eeuwvandeamateur.nl] waarin Botte Jellema op zoek gaat naar de mogelijkheden voor podcasten in Nederland. In deze aflevering spreekt hij met Radio Swammerdam eindredacteur Lieven Heeremans over (media)wetenschap en de toekomst van podcasting.

Andere interessante (amateur)podcasts uit de regio waar de Swammerdamredactie graag naar luistert zijn:

- Fris en Vurig Liedje, een Game of Thrones fan-podcast die gemaakt wordt door vaste Swammerdam columinst Sicco de Knecht [www.soundcloud.com/frisenvurigliedje].

- Fast Moving Targets, een platform over innovatie, tech en media en communicatie: [www.fastmovingtargets.nl].

Andre Hazes, wie houdt er nou niet van dit legendarisch figuur en zijn muziek? Vandaag hadden Luuc Brans en Maureen Voestermans het in deze laatste aflevering van het dossier Amsterdam met antropologe Irene Stengs over het fenomeen Hazes en de volkse cultuur daaromheen. Ze ging naar concerten, mengde zich met fans en schreef een prachtig portret van de cultuur rondom de populairste Nederlandse artiest van de afgelopen decennia. Hazes kwam natuurlijk uit de Pijp, vroeger een echte volkswijk. Met Clé Lesger praten we over de wijken van Amsterdam en de ruimtelijke segregatie in Amsterdam in historisch perspectief. De grachtengordel zat weliswaar toen ook al vol met rijke stinkerds, maar tegelijkertijd woonden tussen alle rijke lui ook mindergestelden en paupers in de arme achtersteegjes en tussenstraten. Hoe deze groepen zich vermengden, of juist niet, en wat ons dit leert de huidige gevreesde deling van de stad tussen arm en rijk is onderwerp van het gesprek met Clé.

Daarnaast een bijzondere column van geurhistorica Caro Verbeek over de geuren van Amsterdam. Zij liet ons wat ruiken en in haar column waren soundscapes verwerkt van haar studenten. Speciale dank voor de eerste soundscape aan Julia Kantelberg, Jennifer Neerings, Annelies Wester en Clara van Wijk, Voor de tweede soundscape, opgenomen bij de OBA, danken we Danique Toen, Stijn Lebouille, Kayleigh Schoorl en Najim Moussa.

De eerste aflevering in het nieuwe dossier 'Groen'! Bioloog Jan Swammerdam, waar ons programma naar vernoemd is had zich heden ten dage hoogstwaarschijnlijk ook zorgen gemaakt over klimaatverandering. Presentatoren Elmer Rikhof en Henk Ruigrok van der Werve spraken daarom met twee onderzoekers over ontwikkelingen op het gebied van ecocidewetgeving.

Femke Wijdekop is juridisch onderzoeker aan het Institute of Environmental Security in Den Haag. Zij was bij de uitspraak van de rechter die onlangs de stichting Urgenda gelijk gaf en de Nederlandse staat dwong om klimaatdoelen te halen. Daarnaast was Pieter Pauw, onderzoeker aan het Deutsches Institut für Entwicklungspolitik (DIE) in Bonn te gast. Hij is op het moment bezig aan zijn promotieonderzoek naar de financiering voor het omvormen van adaptatie in ontwikkelingslanden.

Het gehele fragment van Tegenlicht: https://www.youtube.com/watch?v=ZUjnqchwgRc

Het gehele fragment van Zondag met Lubach: https://www.youtube.com/watch?v=EualIUXlhC8

Het gehele fragment van Cohones:

https://www.youtube.com/watch?v=5poyGutXYsU

Radio Swammerdam is ook te volgen als podcast via iTunes en andere podcastplatforms

Apps op je smartphone die meten hoe gestrest je bent, wat je hartslag of bloeddruk is, hoeveel stappen je op een dag loopt of wat je insulinewaarde is: ze worden steeds vaker gebruikt.

We praten over de kansen en gevaren van een digitale gezondheidszorg (eHealth)met Mark Hoogendoorn, universitair docent Artificial Intelligence, en Heleen Riper, hoogleraar eHealth en klinische psychologie.

De andere uitzendingen over zorg en technologie waar aan het einde naar verwezen worden zijn:

Heb je nog iets te verbergen? https://soundcloud.com/swammerdam/heb-je-nog-iets-te-verbergen

Wat gebeurt er achter de tralies?

https://soundcloud.com/swammerdam/wat-gebeurt-er-achter-de-tralies

Achter de schermen van Google

https://soundcloud.com/swammerdam/achter-de-schermen-van-google

Zorgen over zorgrobots

https://soundcloud.com/swammerdam/zorgen-over-zorgrobots

Zijn wij Big Data?

https://soundcloud.com/swammerdam/zijn-wij-big-data

In de aflevering over Liveness en Realtime kwamen we er al achter dat het internet steeds meer gekanaliseerd wordt. Hoe wordt er geld aan ons gedrag verdiend en zijn er mogelijkheden om hier onderuit te komen? Hier gaan we dieper op in met Frederik Zuiderveen Borgesius, juridisch onderzoeker aan het instituut van informatierecht aan de UvA en Geert Lovink, onderzoeker aan het institute for network cultures aan de HvA.

De aflevering over Liveness: https://soundcloud.com/swammerdam/uitzending-over-live-mediawetenschappers-praten-over-de-veranderingen-in-live-door-het-internet

De podcast waar in het begin naar verwezen werd is te vinden op www.digitalisme.nl