رادیو جامعه (پادکست اجتماعی)

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

رادیو پادکست ایندیپندنت فارسی، روزهای شنبه تا دوشنبه ساعت ۶ عصر (به وقت تهران) روی طول موج کوتاه با فرکانس ۱۷۸۶۰ کیلوهرتز به صورت زنده پخش می‌شود.

در شمال ایران، آنجا که آبشار مه از دامنه‌های البرز به روی جنگل‌های هیرکانی و شالیزارها سرازیر می‌شود و به کرانه‌های آبی می‌پیوندند، یک پهنه‌ نیلی گسترده هزاران سال است که آرمیده؛ بزرگ‌ترین دریاچه جهان و یکی از مهم‌ترین پهنه‌های آبی محصور زمین که عظمتش به دریا می‌ماند و به همین دلیل آن را دریا می‌نامند و نه دریاچه. در هر دوره تاریخی، ایرانیان از هر قوم و هر شهر ساحلی، نام خود را بر گوشه‌ای از آن گذاشتند. برای مردم گیلان و مازندران، این پهنه آبی باشکوه اغلب فقط «دریا» است؛ بی‌نیاز از صفت و نامی دیگر، اما همین دریا در کتاب‌های تاریخ و نقشه‌های جغرافیا، با نام‌هایی چون خزر، کاسپی، کاسپین، هیرکانی، گرگان، طبرستان، گیلان، دیلم، آبسکون و مازندران هم خطاب شده است. پهنه آبی شمال ایران وسعتی نزدیک به ۳۷۱ هزار کیلومترمربع دارد و دریاچه‌ای است بی‌ راه به اقیانوس که در روزگار ما، پنج کشور ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان را به یکدیگر پیوند می‌دهد. قرن‌ها پیش از آنکه جمهوری‌های کوچک آسیای میانه و قفقاز شکل بگیرند، این دریاچه نقطه تماس آبی امپراتوری ایران و روسیه بود. ذخایر نفت و گاز، ماهیان خاویاری، مسیرهای کشتی‌رانی و بازرگانی و زیست‌بوم کم‌مانند به این پهنه اهمیتی اقتصادی، سیاسی و محیط‌زیستی داده است. با این همه، این پهنه آبی هنوز نامی یگانه ندارد و در حافظه تاریخی ایران و جهان، با اسامی مختلفی نامیده شده است. از همین رو است که پرسش از «نام درست» این دریا پاسخی کوتاه ندارد. خزر نامی تاریخی است، کاسپین نام جاافتاده بین‌المللی آن است، کاسپی صورتی نزدیک‌تر به نام قومی باستانی است و مازندران هم نامی دیرپا در سنت جغرافیای فارسی. هر یک از این نام‌ها بخشی از تاریخ را روایت می‌کنند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی همه گذشته این پهنه آبی را بیان نمی‌کنند. نام این پهنه آبی سال‌ها است که محل مناقشه تاریخ‌نگاران و پژوهشگران است.

شامگاه چهارشنبه پانزدهم مهرماه، آیین گشایش رسمی بارگاه شمس تبریزی در شهر خوی استان‌ آذربایجان شرقی برگزار شد؛ شهری که برخی پژوهشگران، آن را محل دفن پیکر شمس تبریزی می‌دانند. مجموعهٔ تازه‌احداث بارگاه شمس تبریزی در زمینی به مساحت هفت هزار مترمربع ساخته شد که سه هزار و ۵۰۰ مترمربع آن فضای مسقف است. طراحی این بنا براساس طرح نادر اردلان، معمار ایرانی، انجام گرفت و در ساخت گنبد و بخش‌های آجری مجموعه، از مصالح و شیوه‌هایی الهام‌گرفته از معماری سنتی ایران استفاده شد. پیش از احداث بارگاه جدید شمس تبریزی در خوی، مهم‌ترین نشانهٔ تاریخی مزار منسوب به این عارف ایرانی، مناره‌ای آجری بود که با نام «مناره شمس تبریزی» شناخته می‌شود. بنایی استوانه‌ای که بدنهٔ آن با جمجمه و شاخ قوچ‌های وحشی تزیین شده و از معدود آثار باقی‌مانده از مجموعهٔ معماری دوره صفوی در خوی است. این مناره در نزدیکی قبر منسوب به شمس تبریزی قرار دارد. نکتهٔ جالب اینکه این بنا نیز مانند زندگی و مرگ شمس تبریزی، پر از رمزوراز است و درباره پیشینهٔ ساخت، بانی و کارکرد آن، روایت‌های مختلفی مطرح شده است. در مشهورترین روایت، ساخت مناره به شاه اسماعیل اول صفوی نسبت داده می‌شود. بر اساس این روایت، شاه اسماعیل در جریان اقامت در خوی به شکار قوچ‌های وحشی در کوهستان‌های اطراف رفت و پس از شکار تعداد زیادی از آن‌ها، دستور داد با جمجمه و شاخ شکارها، مناره‌هایی بسازند.

عملیات «طرد اقتصادی» آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در آخرین روزهای شهریور ۱۴۰۵، دست‌کم ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و شماری از شرکت‌های واسطه و شبکه‌های تأمین هواپیما و تجهیزات را تحریم کرد. از اول مهر نیز وزیر خزانه‌داری آمریکا هشدار داد شرکت‌ها و فرودگاه‌های خارجی در صورت ارائه سوخت، خدمات فرودگاهی، فروش بلیت و دیگر خدمات به شرکت‌های تحریم‌شده ایرانی، با خطر تحریم و قطع دسترسی به نظام مالی دلاری مواجه خواهند شد. اندکی بعد، برخی کشورها پذیرش هواپیماهای ایرانی را متوقف کردند و همزمان تعدادی از شرکت‌های خارجی نیز پروازهای خود به ایران را به حالت تعلیق درآوردند. به این ترتیب، صنعت هوانوردی ایران که روزگاری ناوگانی مدرن و شبکه‌ای گسترده از پروازهای بین‌المللی داشت، با یکی از محدودترین دوره‌های فعالیت خود روبه‌رو شد. اما صنعت هوانوردی ایران چگونه از پرواز با بویینگ ۷۴۷ به نیویورک و اتصال تهران به شهرهای مهم اروپا و آسیا، به ناوگانی رسید که بخش بزرگی از آن زمین‌گیر است و هواپیماهای باقی‌مانده‌اش نیز برای فرود در شماری از کشورهای منطقه با محدودیت روبه‌رو شده‌اند؟

تاسیس مدرسه به مفهوم امروزی آن در ایران، سابقه‌ای حدود یک قرن دارد. تا اواخر دوران قاجار، مکتب‌خانه‌ها اصلی‌ترین مراکز آموزش کودکان بودند و نظامی یکپارچه برای آموزش و سوادآموزی در کشور وجود نداشت. هرچند تاسیس دارالفنون با اهتمام امیرکبیر در تهران، گامی مهم در پایه‌گذاری نهاد آموزش مدرن در ایران به شمار می‌رفت، فعالیت این مرکز بیشتر بر تربیت نیروهای متخصص در رشته‌هایی مانند پزشکی و علوم و فنون نظامی متمرکز بود و آموزش عمومی و یکپارچه کودکان هنوز به‌عنوان برنامه‌ای دولتی و سراسری تعریف نشده بود.

مهسا امینی سی‌ام شهریور ۱۳۷۸ در سقز چشم به جهان گشود. امجد امینی و مژگان افتخاری، پدر و مادرش، نامش را در شناسنامه «مهسا» ثبت کردند، اما او را در خانه «ژینا»  صدا می‌زدند؛ دختری که بهار زندگی‌اش در آستانه ۲۳ سالگی، خزان شد و نامش به اسم رمز همبستگی مردمی تبدیل شد که برای نجات از اهریمن، به پا خاستند.  در سال‌های کودکی و نوجوانی مهسا، خانواده‌اش از نظر وضعیت اقتصادی، جزو خانواده‌های متوسط شهر سقز محسوب می‌شدند. پدرش کارمند سازمان تامین اجتماعی بود و نزد مردم شهر اعتبار و آبرویی ویژه داشت. به گواهی نزدیکان خانواده، او مردی خانواده‌دوست و خوشنام در سقز است و همین ویژگی در مورد مادرش نیز مصداق دارد.  مهسا سال‌های کودکی‌ را در شهرک دانشگاه سقز سپری کرد و در همین محله به دبستان رسالت رفت. در آن سال‌ها، خانواده چهار نفره امینی با آمدن اشکان که در خانه «کیارش» صدایش می‌کردند، کنار هم زندگی آرام و خوبی داشتند.

در تاریخ معاصر ایران، کمتر چهره‌ای را می‌توان یافت که هم‌زمان در عرصه‌های زبان و ادبیات، آموزش، فرهنگ و سیاست اثرگذار بوده باشد. دکتر پرویز ناتل خانلری در زمره همین چهره‌های انگشت‌شمار بود؛ زبان‌شناس، پژوهشگر، شاعر، نویسنده و سیاستمداری ایران‌دوست که زندگی گرانمایه‌اش را وقف توسعه آموزش و اعتلای فرهنگ و ادبیات ایران کرد.تاسیس بنیاد فرهنگ ایران و سپاه دانش و گسترش آموزش در روستاها و مناطق محروم، نقش‌آفرینی در سازمان پیکار با بی‌سوادی و تالیف ده‌ها کتاب و مقاله، از جمله مجموعه سه‌جلدی «تاریخ زبان فارسی» تنها بخشی از کارنامه پربار علمی و فرهنگی دکتر خانلری است.
یکم شهریور ۱۴۰۵، سی‌وششمین سالروز درگذشت او بود؛ ادیبی جامع‌الاطراف که دانش و سیاست را در خدمت توسعه فرهنگی ایران به کار گرفت و نامش با بخش مهمی از تحولات آموزشی و ادبی معاصر ایران پیوند خورده است.خانلری عاشق ایران بود و از همین رو در هر موقعیت و جایگاهی که قرار گرفت برای توسعه و اعتلای میهن تلاش کرد. حتی در نامه‌ای خطاب به فرزند خردسالش نیز از او خواست که در زمره کسانی قرار بگیرد که برای «آبروی ایران» می‌کوشند. او در تیرماه ۱۳۵۴ در جشنواره توس که با هدف بزرگداشت فردوسی در مشهد برگزار شد، تاکید کرد که احساس تعلق به ایران و وحدت ملی، ریشه‌ای دیرینه در تاریخ این سرزمین دارد.

ناگفته‌هایی از چگونگی سقوط کابل، فرار رئیس جمهوری و تحویل قدرت به طالبان در ۲۴ مرداد ۱۴۰۰.

سردبیر ایندیپندنت فارسی، کاملیا انتخابی فرد در شهریورماه ۱۴۰۰ با چهره های کلیدی در دولت محمد اشرف غنی احمدزی گفتگو داشته و این متن بر اساس مستندات و مشاهدات مقامات ارشد دولتی نوشته شده است.   صبح روز یکشنبه ۲۴ مرداد، نزدیک به ۲۰۰ نفر از نیروهای گارد ویژه ریاست جمهوری افغانستان به ساختمان وزارت دفاع افغانستان آمدند تا مقدمات حضور رئیس جمهوری محمد اشرف غنی را برای بازدید فراهم کنند.

کمی پیشتر، به ژنرال بسم‌الله محمدی، وزیر دفاع وقت، اطلاع داده بودند که رئیس جمهوری قصد بازدید از وزارتخانه و گفت‌‌وگو با وزیر را دارد. برنامه بازدید از وزارت دفاع، حقه‌ای بود که بخشی از گارد ریاست جمهوری را به ساختمان وزارت دفاع بفرستند و آن‌ها را مشغول کنند، و از سوی دیگر، شیر پیر پنجشیری، یعنی ژنرال بسم‌الله محمدی را که سالیان سال در رکاب احمدشاه مسعود مبارزه کرده و دنیا دیده بود، را نیز با برنامه بازدید مشغول نگاه دارند.