Translator







با علنی‌تر شدن بحران مشروعیت جمهوری اسلامی جلوی چشم مردم جهان، یک‌بار دیگر مسئله جانشینی احتمالی علی خامنه‌ای، در صورت بقای عمر حکومت، مورد توجه قرار گرفته است. جمهوری اسلامی که با چالش‌های جهانی و چالش داخلی دست‌وپنجه نرم می‌کند، آیا برنامه‌ای برای رویارویی احتمالی با مرگ دومین رهبر خود دارد؟

ایرج خواجه‌امیری، استاد آواز ایران و ملقب به «پهلوان آواز» ۹۳ ساله شد؛ کسی که گلپا او را «گردن‌کلفت آواز ایران» نامید و شجریان او را «متر و معیار آوازخوانی» می‌دانست.ایرج، چه به‌عنوان استادی که در گل‌های رنگارنگ هنرنمایی کرد و چه به‌عنوان صدای گرمی که با چهره کاریزماتیک فردین به پرده سینما رفت، نامی ماندگار در حافظه جمعی ایرانیان است

Translator






کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درست ۶۰ سال پیش، در دی‌ماه ۱۳۴۴ با هدفی بزرگ متولد شد: ایجاد عدالت فرهنگی از طریق دایر کردن کتابخانه‌ها در سراسر ایران، به‌ویژه در مناطق محروم. این نهاد فرهنگی‌ـ‌هنری به ریاست شهبانو فرح پهلوی و مدیریت لیلی امیرارجمند آغاز به کار کرد. نقطه آغاز بخش انتشارات کانون، ترجمه و تصویرگری داستان «دخترک دریا» اثر هانس کریستین آندرسن به قلم شهبانو بود که عواید آن، سرمایه‌ اولیه این مسیر درخشان را تامین کرد. کانون به‌سرعت فراتر از کتابخانه رفت و با ایجاد صدها سالن نمایش و کارگاه‌های تخصصی، به قطب سینما، تئاتر، نقاشی و موسیقی تبدیل شد.
در مدتی کوتاه، کانون با برگزاری اردوها و مسابقات هنری، استعدادهای بی‌شماری را از روستاها گرفته تا شهرهای بزرگ شکوفا کرد.کانون که امروز پس از چهار دهه مداخلات جمهوری اسلامی و تزریق عقاید، در دوران افول به‌سر می‌برد، میراث‌دار خاطرات جمعی نسل‌هایی است که در راهروهای کتابخانه‌هایش، دنیای هنر و اندیشه را کشف کردند.

Translator







«یلدا» به معنای تولد یا روشنایی رویدادی است که میلیون‌ها نفر از ایران و افغانستان گرفته تا جمهوری آذربایجان و ساکنان قفقاز در شب ۳۰ آذر، که در تقویم شمسی که مصادف با انقلاب زمستانی کره زمین است، آن را جشن می‌گیرند. گرامیداشت زایش ایزد ایرانی مهر یا میترا که بسیاری از پژوهشگران معتقدند الهام‌بخش آیین‌هایی بوده است که تنها چند روز پس‌ از آن با عنوان میلاد مسیح جشن گرفته می‌شوند.
یلدا که از آن با نام شب چله نیز یاد می‌شود، در سنت ماقبل زرتشتی پرستش میترا، خدای خورشید، ریشه دارد اما در دوران زرتشتیان بود که محبوبیت و رواج یافت و طلوع خورشید پس از طولانی‌ترین شب سال جشن گرفته شد.

گاه تقویم، داستان‌های قدیمی‌تری را برای ما روایت می‌کند. از پیوندهایی که در نگاه اول شاید بعید به نظر برسند. مانند جشن باستانی یلدا در ایران زمین و کریسمس در میان مسیحیان. آیا ممکن است این دو آیین، با همه تفاوت‌های فرهنگی و تاریخی، ریشه‌هایی مشترک داشته باشند؟
یلدا، این شب باشکوه که مردمان پهنه وسیعی از آسیای میانه گرفته تا خاورمیانه این طولانی‌ترین شب سال را جشن می‌گیرند، یکی از قدیمی‌ترین جشن های باستانی ایران زمین می‌باشد. در ایران باستان، مردم باور داشتند که با پایان این شب تاریک، خورشید بار دیگر به قدرت خود بازمی‌گردد و روزها بلندتر می‌شوند. یلدا در زبان سریانی به معنای «زایش» است؛ زایش خورشید، تولد روشنایی و آغاز نویدبخش روزهای بهتر.

ایران، امپراتوری هخامنشی و کورش کبیر، نقش پررنگی در کتاب مقدس یهودیان که به عنوان «عهد عتیق» بخشی از کتاب مقدس مسیحیان نیز شد، داشتند. در روایات مسیحیان نیز از همان آغاز نقش ایرانیان به چشم می‌خورد. از جمله تزئینات کریسمسی که همه‌جا می‌بینیم شمایل «سه مرد شرقی» است که پس از تولد عیسی به دیدنش می‌آیند و برایش طلا و صمغ کندر و مُر مَکی می‌آورند. «شرقِ» مورد نظر آن سال‌ها به احتمال بسیار ایران بوده است.
در سده اول مسیحیت روایاتی درباره سفر حواریون عیسی به ایران وجود دارد. مثلا توما، که پس از سفرهای شرقی خود در جنوب هندوستان درگذشت، تقریبا به طور قطع از ایران گذشته است. مسیحیان ایران در داستان‌های خود از سخنرانی او برای پیروانش در ساحل دریاچه ارومیه می‌گویند. روستای آشوری مار نوخا در آن نزدیکی، امروز کلیسایی دارد که پیشینه خود را به توما می‌رساند.

در سال‌های پایانی دهه ۱۳۴۰، به لطف تحصیل و رفت‌وآمد اهالی فرهنگ و هنر به اروپا، زمینه‌ شکل‌گیری هنرهای نمایشی مدرن در ایران فراهم شد. در این دوران، بیشتر برنامه‌های نمایشی تهران در کافه شهرداری معروف به «مهمانخانه بلدیه» روی صحنه می‌رفت، اما با ظهور نسل برجسته‌ای از هنرمندان تئاتر در ایران و افزایش نمایش‌های در حال اجرا، کمبود فضاهای نمایشی در ایران محسوس شد.
در پی این احساس نیاز بود که شهبانو فرح پهلوی که به ساخت مراکز فرهنگی هنری در ایران اهتمامی ویژه‌ داشت، دستور ساخت تئاتر شهر را با معماری منحصربه‌فرد صادر کرد.
به این ترتیب، کار ساخت مجموعه تئاتر شهر تهران با طراحی بیژن انصاری و نظارت مهندسی علی سردارافخمی در سال ۱۳۴۶ و در پاسخ به نیازهای جامعه هنری روبه‌پیشرفت ایران آغاز شد و با گذشت حدود پنج سال، در هفتم بهمن ‌۱۳۵۱ به بهره‌برداری رسید. علی سردارافخمی، از شاگردان هوشنگ سیحون، معمار برجسته ایرانی بود.

روح‌الله خالقی، آهنگساز و موسیقی‌دان برجسته که با ساخت موسیقی «مرز پرگهر» به نامی فراموش‌نشدنی در تاریخ ایران تبدیل شد، شصت سال قبل در ۲۱ آبان در اتریش چشم از جهان فرو بست و در ۲۹ آبان در ایران به خاک سپرده شد اما جاودانگی‌اش در این خاک با آثارش ادامه یافت.خالقی در سال ۱۳۲۳، در زمانی که ایران در اشغال نیروهای متفقین بود و احساس کشست و بی‌پناهی در میان مردم موج می‌زد، آهنگ «ای ایران» یا «مرز پرگهر» را بر شعری از حسین گل‌گلاب ساخت و برای اجرای غلامحسین بنان و گروه کُر تنظیم کرد. اثری که هنوز هم ایرانیان، هرگاه بخواهند همبستگی خود را به نمایش بگذارند، آن را هم‌خوانی می‌کنند.خالقی آثار برجسته بسیاری از جمله «بهار دلنشین»، «چنگ رودکی» و «سرود نفت» نیز دارد و یاد او برای همیشه با این «مرز پرگهر» گره خورده است

نیروی منظم «گارد جاویدان» نخستین‌بار در دوران داریوش بزرگ شکل‌ گرفت و در همان زمان نیز مهم‌ترین بخش ارتش شاهنشاهی ایران شناخته ‌شد، چراکه سربازان
آن نخبه‌ترین افسران ارتش بودند.
در میان گارد جاویدان، واحدی ویژه مامور پاسداری از پرچم شاهنشاهی بود که بعدها به «درفش کاویان» شهرت یافت. این پرچم، نشان وحدت و پایداری امپراتوری ایران بود و حفاظت از آن افتخاری بزرگ برای سرباز گارد جاویدان به شمار می‌آمد.
جست‌وجو در منابع تاریخی نشان می‌دهد که بعد از ساسانیان نیز در مواردی معدود دست‌کم نام گارد جاویدان زنده شد، ازجمله نقل شده است که بابک خرمدین نیز همین نام را برای سپاهش برگزید.

Translator







پیشنهادی که از سوی نمایندگان موافق انقراض سلسله‌ قاجار در مجلس ارائه شد، بر نارضایتی عمومی و خطراتی تأکید داشت که به سبب ناتوانی و بی‌کفایتی شاهان قاجار، کشور را تهدید می‌کرد. آنان یادآور شدند که «حفظ مصالح عالیه‌ی مملکت مهم‌ترین منظور و نخستین وظیفه‌ مجلس شورای ملی است و باید هرچه زودتر به بحران موجود پایان داده شود».
در متن رسمی پیشنهادی که به مجلس تقدیم شد، آمده بود: «پیشنهاد می‌کنیم مجلس شورای ملی انقراض سلطنت قاجاریه را اعلام نموده و حکومت موقتی را در حدود قانون اساسی و قوانین موضوعه‌ی مملکتی به شخص آقا رضاخان پهلوی واگذار نماید.»
بر پایه‌ این طرح، تعیین تکلیف نهایی حکومت به نظر مجلس موسسان واگذار شد تا در آن، تغییرات لازم در قانون اساسی مورد بررسی قرار گیرد.
آنچه در تاریخ ایران ماندگار شد این بود که پس از سخنرانی موافقان و مخالفان، تنها چهار نفر از نمایندگان با این طرح مخالفت کردند و اکثریت مجلس؛ یعنی 80 نماینده به انقراض سلسله‌ قاجار و سپردن زمام امور به رضاخان رای مثبت دادند.