Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Drabinka, farby w sprayu i jakieś ustronne miejsce. Działają pod wiaduktami, na podwórkach, murach fabryk. Graficiarze. Nie wszyscy ich lubią. Mówi się o ich pracach, że to bazgroły. Często padają słowa, że to wandale. Czy rzeczywiście? Co w miejskiej przestrzeni dzieje się dzięki ich działalności?

Gracze unikatowego Salonu Muzeum Gier Wideo w Elblągu mają od 6 do 50 lat. Placówkę założył Andrzej Krawczyński junior, syn nieznanego szerzej konstruktora o tym samym imieniu. Odwiedzający salon opowiedzieli o niezwykłej pasji, jaką są gry wideo. Andrzej Krawczyński senior stworzył m.in. pierwszy w Polsce joystick, gry telewizyjne, kwarcowy zegar cyfrowy z budzikiem oraz instalację alarmową do samochodu.

Nieważny jest wiek. Ważna jest pasja kolekcjonerska. Zbierać można wszystko. Jednym z takich zapaleńców jest Wojtek ze Śląska Cieszyńskiego. Uczeń liceum, przewodniczący szkoły, działa w kole historycznym i jest falerystą. Zbiera militaria i odznaczenia. Ma niesamowitą energię do działania.

Taka idea przyświeca kolejarzom i miłośnikom kolei, żeby następne pokolenia poznawały historię i rozwój kolei. Prowadzą strony internetowe, odnawiają w starych lokomotywowniach stare wagony i parowozy. Powstają też prywatne zbiory. Ostatnio w Człuchowie, w nowo odrestaurowanym dworcu otwarta została sala pamięci i historii kolei. Pomysłodawcą jest pan Adam Ratyński, którego ojciec i dziadek pracowali na kolei. Dziadek był maszynistą. A pociąg prowadził w białych rękawiczkach, jak wspomina pan Adam, który też jest kolejarzem. Dla niego praca na kolei to honor, a przekazywanie wiedzy o przeszłości to misja... I nie tylko dla niego...

Józef Hen, właściwie Józef Henryk Cukier urodził się 8 listopada 1923 w Warszawie. Polski pisarz i publicysta żydowskiego pochodzenia, dramaturg, reportażysta, scenarzysta filmowy. Wychował się w kamienicy przy ul. Nowolipie 53 w Warszawie. Miał trójkę starszego rodzeństwa. Jako dziecko współpracował z założonym przez Janusza Korczaka "Małym Przeglądem". Ukończył prywatne żydowskie Gimnazjum Męskie im. Magnusa Kryńskiego. Podczas obrony Warszawy przebywał na Nowolipiu. W listopadzie 1939 opuścił miasto i przedostał się do Białegostoku. Wojnę spędził w Związku Radzieckim. Pracował przy budowie szosy Lwów-Kijów, a potem trafił do Samarkandy w Uzbekistanie. W 1944 wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego. W 1944 przyjął pseudonim literacki "Hen", który z czasem zaczął mu służyć za nazwisko. Zaraz po wojnie był redaktorem tygodnika Żołnierz Polski.

Rodzina Paluchów słynie z tego, że stworzyła oryginalny system leczenia schorzeń kręgosłupa. A wszystko zaczęło się od Kazimierza, harcerza, uczestnika Powstania Wielkopolskiego, który odbył pieszy rajd wzdłuż granic II RP w X rocznicę odzyskania niepodległości. Przez 526 dni Kazimierz Paluch przebył ponad 6,5 tysiąca kilometrów. Przebytą drogę dokumentował w pamiętnikach, w których zbierał wpisy, pieczątki, wszelkie potwierdzenia przebytej drogi z urzędów, parafii, fabryk, szkół i od osób prywatnych. Dzięki nim można zrekonstruować przebieg wyprawy, jej charakter, wyobrazić sobie sytuacje i zdarzenia jej towarzyszące. Zachowały się one w rodzinnych archiwach. Wszyscy potomkowie Kazimierza są lekarzami, ludźmi dla których patriotyzm i zaangażowanie społeczne jest podstawową wartością. O patriotyzmie w tej rodzinie nie mówiło się w wielkich słowach. On był obecny każdego dnia w życiu całej rodziny.

Sylwia i Grzegorz pracowali w korporacji. Sylwia była prawnikiem, a Igor, ich syn, bardzo dużo czasu spędzał w przedszkolu. Czuli, że takie życie im nie odpowiada, choć wtedy nie widzieli innego wyjścia. Brakowało im czasu dla siebie i czasem nawet sił. Pojechali do stanu Arkansas w USA. Znaleźli się z dala od domu, bez własnego latami urządzanego mieszkania, gdzie toczyły się wojny przy wyborze zlewu do kuchni i bez szaf "niezbędnych do życia" rzeczy, które gromadzili latami. Liczył się wspólny czas, to co robili razem, a nowe przeżycia i doświadczenia tylko tą więź wzmacniały. Po powrocie nie mogli wrócić do dawnego trybu, nie chcieli. Zostawili swoje dotychczasowe prace, założyli własne działalności, poszukiwali kontraktów, które umożliwia im częstsze i dłuższe wyjazdy. Po prawie 3 latach Sylwia zamiast prawniczych pism pisze artykuły, bloga i robi zdjęcia, Grzesiek zdalnie pracuję w branży IT, a Igor ma swój aparat. Ze szkołą nie ma problemu. Stali się rodziną cyfrowych nomadów.

Bartłomiej Czech jest adwokatem, a z zamiłowania kawalerzystą. Od wielu lat służy w Kawalerii Ochotniczej. Mówi, że jego rodzina jest rodziną wojskową od wieków. Zadał sobie wiele trudu, żeby w archiwach znaleźć dokumenty dotyczące historii jego rodziny. Mieszka w starej krakowskiej kamienicy, wśród portretów przodków, i jak twierdzi, to zobowiązuje. Wiele historii poznał z przekazów rodzinnych. Dowiedział się o życiu w Krakowie w okresie międzywojennym, działalności ciotki Luby w oddziałach PWK, czyli Przysposobieniu Wojskowym Kobiet: Wielkiej Rewii Kawalerii w Krakowie i atmosferze po śmierci Marszałka Piłsudskiego. Duch patriotyczny w tej rodzinie nie ginie...

W dniu Święta Niepodległości będzie ostatnia okazja przejazdu historycznym parowozem i wagonami z początku XX wieku starą trasą kolejową z 1884 z Nowego Sącza do Chabówki przed jej przebudową. Reportaż o miłości do dawnej kolei i znaczeniu kolejnictwa. Organizatorami przejazdów są  członkowie stowarzyszenia miłośników kolei. To młodzi ludzie, ale też dawni pracownicy kolejowi.

Opowieść o znaczeniu i roli hymnu państwowego w życiu młodego człowieka na przykładzie wypowiedzi uczniów XXV liceum ogólnokształcącego w warszawskiej Falenicy, szkoły, której patronuje Józef Wybicki. Szkoła jest silnie związana ze swoim patronem. Józef Wybicki żył w latach 1747–1822, autor Mazurka Dąbrowskiego, hymnu narodowego to jedna z najciekawszych postaci epoki stanisławowskiej - czasów odnowy Rzeczypospolitej, a zarazem jej upadku.