Samfélagið

Gunnar Björnsson, forseti skáksambands Íslands: Queens gambit þættirnir á Netflix og staða skákíþróttarinnar fyrr og nú. Herdís Hallmarsdóttir, formaður stjórnar hundræktarfélags Íslands: Mikil ásókn er í hunda sem gæludýr eftir að covid kom til. Herdís segir hunda yndislegan og gefandi félagsskap en það þurfi langan og mikinn undirbúning og sjálfskoðun áður en rokið er til og fengið sér slíkt dýr. Páll Líndal umhverfissálfræðingur flytur pistil um áhrif umhverfis, byggðar og skipulags á vitund okkar og skynfæri, meðal annars afhverju sumar götur og svæði höfða meira til fólks en önnur.

Ólafur Karl Nielssen, fuglafræðingur og formaður Fuglaverndar: Rætt um smáfuglana í borginni, og um rjúpuna. Veiðistofn rjúpu er nú einn sá minnsti síðan mælingar hófust árið 1995, og hefur fuglavernd bent neytendum á að kannski sé komin tími á að gefa jólarjúpunni jólafrí í ár. Sveinn Aðalsteinsson framkv.stjóri Orkideu: Orkidea er samstarfsverkefni um nýsköpun á Suðurlandi og snýst um uppbyggingu orkutengdra tækifæra framtíðarinnar á Suðurlandi, til dæmis við matvælaframleiðslu og líftækni og sjálfbæra nýtingu auðlinda. Vera Illugadóttir: Vera segir frá einni þeirra fjölmörgu kosninga sem fram fóru í Bandaríkjunum. Þetta er kosning bæjarstjóra í í smábæ og er sá franskættaður bolabítur. Hundar sitja alltaf í þessum stól í í Rabbit Hash.

Guðfinna Th. Aðalgeirsdóttir jöklafræðingur: Farið er yfir helstu breytingar á jöklum á 20. öld og hvað líkön segja um framvinduna, annarsvegar við 2ja gráðu hlýnun og svo við 4 gráðu hlýnun. Klara Jakobsdóttir sérfræðingur Hafró: Hákarlar verða ansi gamlir, Klara fjallar um hákarlategundir , aldur og lífshætti. Emelía Borgþórsdóttir: Í umhverfisspjalli dagsins er fjallað um jákvæð áhrif þess að lífa í grænu nærumhverfi.

Samfélagið heimsótti verslun Krónunnar á Granda og ræddi við starfsfólk um hvernig gangi með að minna viðskiptavini á grímuskyldu og hvernig álagið sem fylgi covid lýsi sér. Rætt við Geir Magnússon verslunarstjóra, Baldur Benjamínsson starfsmann og tvo viðskiptavini verslunarinnar. Þórir Sigurhansson hundaþjálfari: Þórir þjálfar blóðhunda, sporhunda og aðra leitarhunda og hefur mikla reynslu og hefur upplifað margt í samstarfi við þessa ferfættu vini mannsins. Edda Olgudóttir mætti í vísindaspjall og fjallaði um Príon (e. proteinacious infectuous particles), einnig nefnd prótínsýklar, sem eru sérstök prótín sem finnast í eðlilegum frumum en geta í vissum tilfellum valdið sjúkdómum, eins og riðu.

Elín Björk Jónsdóttir veðurfræðingur: Veðurviðvaranakerfi Veðurstofunnar, litakerfið svokallaða, er þriggja ára um þessar mundir. Rætt við Elínu um kerfið, hvernig því hefur verið tekið og hvernig það hefur virkað og mögulegar viðbætur. Kristjana Stella Blöndal dósent við HÍ: rannsókn um áhrif covid á framhaldsskólanemendur og nám þeirra. Friðrik Páll Jónsson flytur pistil um erlend málefni og beinir sjónum að Bandaríkjunum og forsetakosningunum.

Ásdís A. Arnalds og Guðný Björk Eydal prófessor í félagsráðgjöf: Hvaða áhrif hafa lög um fæðingar- og foreldraorlof haft á foreldra, fjölskylduna og atvinnuþáttöku? Ásdísi A. Arnalds sem ver brátt doktorsritgerð sína um þetta efni, leibeinandi hennar er Guðný Björk Eydal prófessor. Rýnt var í kannanir sem hafa verið gerðar og rannsókn Ásdísar tekur saman. Magnús Sævar Magnússon hjá Útfararstofu Kirkjugarðanna heimsóttur og rætt við hann um lífið og dauðan. Páll Líndal doktor í umhverfissálfræði flytur pistil um mikilvægi þess að ríkari áhersla sé lögð á samspil fólks og umhverfis og að sálfræðileg sjónarmið fái sitt rými í hönnunar- og skipulagsferlum.

Sigrún Ólafsdóttir prófessor HÍ: Ein málstofa á Þjóðarspegli í HÍ 2020 fjallaði um rannsóknir á hegðun fólks og samskipum á tímum COVID 19. Sigrún segir frá rannsókn á því hvort og hvernig samskiptin hafa breyst,. Steinunn Jakobsdóttir, kynningarstjóri Unicef: Rætt um ástandið í Jemen. Ný greining alþjóðlegra hjálparstofnana sýnir að almenningur þar í landi er að upplifa mestu mannúðarkrísu veraldar í dag. Vera Illugadóttir: Í dag koma við sögu rottuhvelfing í New York og árleg fuglakosning í Nýja Sjálandi.

Steingrímur Jónsson haffræðingur: Fjallað um öflugan hafstraum sem nýlega var uppgötvaður við landgrunnsbrúnina norður af Íslandi og almennt um hafstrauma og AMOC færibandið Birgir Guðmundsson dósent við Háskólann á Akureyri : Rætt er um viðbrögð við aðgangshörku og gagnrýnum spurningum fjölmiðla. Stefán Gíslason : Í umhverfispistli dagsins fjallar Stefán um rannsókn á því hvort náttúrulegt umhverfi í leiksvæðum barna hafi jákvæð áhrif á ónæmiskerfi þeirra.

Sigurður Halldórsson ,Purenorth recycling: Nýleg úttekt Stundarinnar sýnir að tölur um endurvinnslu plasts frá Íslandi eru alrangar og magnið mun minna í raun. Til staðar er kerfislægur vandi þar sem tölur eru ekki uppfærðar. Ekki er heldur neinn hvati til innlendrar endurvinnslu heldur eingöngu til útflutnings á plastinu. Purenorth recycling er eina fyrirtækið hérlendis sem endurvinnur plast að fullu. Rætt er við Sigurð um hvata, úrvinnslugjöld og fleira. Stella Samúelsdóttir, UN women: Í ár eru 25 ár frá Pekingsáttmálanum þar sem samþykkt var aðgerðaráætlun til að bæta stöðu kvenna í heiminum. En mörgum þykir lítið hafa áunnist. Edda Olgudóttir: Vísindaspjall um serotonin og heilann.

Jón Kolbeinn Jónsson hérðasdýralæknir:Riðuveiki hefur verið staðfest í Skagafirði,Jón lýsir því starfi sem fylgir því að upp kemur grunur um riðusmit og samskiptum við bændur. Sólveig Halldórsdóttir Umhverfisstofnun: Sólveig rannsakaði í meistaraverkefni samband milli skammtímahækkunnar á umferðarmengun og bráðakoma á spítalana vegna hjartasjúkdóma, öndunarfærasjúkdóma og heilablóðfalla. Friðrik Páll Jónsson: Frakkar fylltust óhugnaði og reiði, þegar íslamskur öfgamaður myrti Samuel Paty, kennara, fyrir að hafa sýnt nemendum skopmyndir af spámanninum Múhammeð í kennslustund um tjáningarfrelsi.